Số ca bệnh hô hấp tại Việt Nam đang tăng nhanh, trong khi tình trạng kháng kháng sinh lan rộng làm giảm hiệu quả điều trị và gia tăng nguy cơ biến chứng
- Hàng cứu trợ được đưa xuyên đêm từ TPHCM ra vùng lũ miền Trung
- Huy động hơn 300 cảnh sát khám xét 3 quán karaoke ở Hà Nội
- Bé gái Thái Nguyên bị bạo hành bởi người thân, thương tích khắp cơ thể
Bệnh hô hấp tăng mạnh, nguy cơ kháng thuốc ngày càng lớn
Tình trạng kháng kháng sinh (AMR) được xem là một trong những thách thức sức khỏe lớn nhất hiện nay. Nếu không hành động kịp thời, AMR có thể gây 10 triệu ca tử vong mỗi năm và đạt mức tương đương ung thư vào năm 2050.
Tại Việt Nam, nguy cơ này trở nên nghiêm trọng hơn khi nhóm bệnh hô hấp – lĩnh vực sử dụng kháng sinh nhiều – đang tăng mạnh. Theo ông Trần Minh Điển, Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương, giai đoạn 2020-2024 ghi nhận bệnh hô hấp luôn đứng đầu về số ca nhập viện và tăng đều hằng năm.
Các vi khuẩn gây viêm phổi thường gặp ở trẻ miền Bắc như Haemophilus influenzae, phế cầu và Moraxella catarrhalis hiện đã kháng cao nhiều nhóm kháng sinh phổ biến. Sự đề kháng này khiến điều trị khó hơn, tăng nguy cơ biến chứng và tử vong, đặc biệt ở trẻ nhỏ.
Các chuyên gia khuyến nghị việc kê đơn cần tuân thủ phân loại của WHO gồm ba nhóm: tiếp cận, theo dõi và dự trữ. Đồng thời, xét nghiệm xác định tác nhân gây bệnh phải được tăng cường để tránh tình trạng dùng kháng sinh cho các ca nhiễm vi rút – vốn không cần thuốc.
Lạm dụng kháng sinh khiến kháng thuốc lan rộng trong cộng đồng
Dù Việt Nam đã siết chặt quản lý thuốc kê đơn, tình trạng mua kháng sinh không cần đơn vẫn phổ biến tại các nhà thuốc. Đây là nguyên nhân quan trọng khiến AMR lan rộng và ngày càng khó kiểm soát.
WHO cảnh báo AMR không chỉ gia tăng gánh nặng tử vong mà còn gây tổn thất kinh tế lớn do chi phí điều trị tăng và thời gian nằm viện kéo dài. Tại Việt Nam, nhiều nghiên cứu cho thấy kháng sinh bị sử dụng quá mức trong các bệnh hô hấp nhẹ.
Với hai tác nhân phổ biến ở trẻ là phế cầu và Haemophilus influenzae, nghiên cứu của Torumkuney và cộng sự ghi nhận tỷ lệ kháng thuốc đã ở mức đáng báo động. Thực trạng này buộc bác sĩ đôi khi phải dùng liều cao hơn cho trẻ, kéo theo nguy cơ tác dụng phụ.
GS Đinh Xuân Anh Tuấn cho biết năm 2019, cứ năm trẻ dưới 5 tuổi tử vong thì có một trường hợp liên quan AMR. Ông nhấn mạnh lạm dụng kháng sinh tiêu diệt cả vi khuẩn có lợi, thúc đẩy sự lan truyền của cơ chế đề kháng và khiến điều trị trở nên kém hiệu quả.
Theo ông Nguyễn Hoàng Anh, Giám đốc Trung tâm Quốc gia về Thông tin thuốc, việc chọn đúng loại thuốc, đúng liều và đủ thời gian là yếu tố quyết định để vượt qua đề kháng. Ông cũng nhấn mạnh vai trò của dược sĩ cộng đồng trong tư vấn, giám sát tuân thủ và đặc biệt không bán kháng sinh khi không có đơn.
Theo:Tuổi Trẻ
