Tại sao những người có vẻ ngốc nghếch và đần độn lại có được vận may lớn đến vậy?

Một người đàn ông giàu có ở vùng quê, bị dân làng cho là khờ khạo, nhiều lần thoát khỏi tai họa một cách không ai lý giải được.

Câu chuyện được học giả Kỷ Hiểu Lam thời nhà Thanh ghi lại trong “Duyệt Vi Thảo Đường Bút Ký”, kể về một người đàn ông sống ở vùng quê, không giỏi kinh doanh và bị xem là chậm hiểu. Từ một vụ án tưởng như dính đến cái chết của người hầu gái cho đến hàng loạt biến cố khác trong đời, ông đều thoát nạn theo cách khiến người đời khó hiểu.

Một người bị coi là “ngu ngốc” nhưng chưa từng gặp họa

Của cải trong nhà ông dường như không bao giờ cạn, dù ông chẳng phải người sắc sảo hay tính toán giỏi giang, cũng chẳng mấy khi ra khỏi làng để lo chuyện làm ăn. Ông cũng không biết gì về việc giữ gìn sức khỏe, không kiêng khem, không thuốc thang, vậy mà hiếm khi ốm đau hay mang thương tích trong người. Mỗi lần tai ương ập đến — dù là hỏa hoạn, dịch bệnh hay biến cố bất ngờ trong làng — ông đều xoay sở thoát ra mà không hề hấn gì, trong khi những người xung quanh phải gánh chịu tổn thất.

Dân làng bàn tán sau lưng, gọi ông là kẻ “ngu ngốc và đần độn”, nhưng đồng thời cũng phải thừa nhận vận may của ông là điều không thể giải thích bằng lý lẽ thông thường. Có người cho rằng ông chỉ đơn giản là may mắn; có người nghi ngờ có điều gì đó khuất tất phía sau sự giàu có không cần cố gắng ấy. Nhưng năm tháng trôi qua, không một biến cố nào chạm được đến ông, và sự tò mò của cả vùng quê cứ thế lớn dần mà không có lời đáp.

Cho đến một năm nọ, một sự việc nghiêm trọng xảy ra trong chính ngôi nhà của ông, và lần này, tưởng như ông không còn đường thoát.

Vụ án tưởng như không lối thoát

Một trong những người hầu gái của ông đột nhiên treo cổ tự tử. Các cảnh sát địa phương, vốn từ lâu tìm cớ để gây khó dễ, lập tức báo lên chính quyền với hy vọng lần này sẽ có chuyện lớn. Một viên quan cùng đoàn tùy tùng kéo đến để khám nghiệm thi thể và lập hồ sơ, khiến cả vùng náo động, người người kéo đến xem.

Ngay trước mắt đám đông, một điều kỳ lạ xảy ra: người hầu gái khẽ cử động tay chân, ngáp một tiếng, rồi từ từ ngồi dậy như thể vừa sống lại. Ai nấy đều sững sờ. Viên quan, vốn đã định vu cho ông tội “cưỡng hiếp dẫn đến chết”, liên tục ám chỉ để cô đổi lời khai theo hướng bất lợi cho chủ nhà. Nhưng người hầu gái khúm núm phân trần: “Chủ tôi có rất nhiều thê thiếp, tất cả đều xinh đẹp. Làm sao ông ấy có thể quan tâm đến tôi được? Nếu đúng như vậy, tại sao tôi lại muốn chết? Lý do tôi tự tử là vì tôi nghe tin cha tôi bị chính quyền đánh đến chết. Tôi vô cùng đau buồn và phẫn nộ. Chuyện đó không liên quan gì đến chủ tôi cả.”

Không còn cớ gì để truy cứu, đoàn quan quân đành lặng lẽ rút đi trong sự chán nản. Những sự việc tương tự còn lặp lại nhiều lần trong đời ông sau đó, đến mức dân làng không còn biết giải thích thế nào cho thứ vận may bền bỉ và khó tin ấy.

Lời giải từ một thầy bói và điều còn lại phía sau

Người đàn ông đang tận hưởng những khoảnh khắc hạnh phúc, bình yên bên gia đình trong một không gian ấm cúng, truyền thống. (Ảnh: NAM)

Cuối cùng, có người mang nỗi thắc mắc chung của cả làng đến hỏi một thầy bói, mong tìm ra căn nguyên vận may của người đàn ông này. Câu trả lời khiến nhiều người bất ngờ: mọi người đều đã sai, vận may của ông không đến từ sự khôn khéo hay toan tính, mà đến từ chính sự “ngu ngốc” bị người đời chê cười.

Trước đó, ông vốn chỉ là một người nông dân bình thường ở vùng quê — hiền lành và trung thực, không bao giờ ôm hận. Khi bị bắt nạt, ông không đánh trả; khi bị lừa dối, ông không than phiền; khi bị vu khống, ông không căm ghét; khi bị vu oan, ông không tìm cách trả thù. Cuộc đời ông bình thường, không có biến cố gì lớn lao, và ông qua đời trong một túp lều tranh, không danh vọng, không tài sản lẫy lừng, chỉ mang theo một tấm lòng nhân hậu và ngay thẳng.

Chính sự giản dị và không hề gây tranh cãi ấy, theo lời thầy bói, đã được trời đất ghi nhớ theo cách riêng của nó, để rồi trở lại với ông trong kiếp sau bằng những lần thoát nạn không lời giải thích. Người xưa gọi đó là “đức hạnh lớn lao mang lại phước lành” — một điều không cần tranh giành mới có được, và cũng không cần phô bày mới tồn tại.

Thanh Tâm (tổng hợp)