Cần hiểu đúng con số 1,6 triệu thanh niên thuộc nhóm NEET

Quý III/2026, Việt Nam có khoảng 1,6 triệu thanh niên thuộc nhóm NEET, tăng 195.100 người so với quý trước. Chuyên gia cho rằng cần phân tích kỹ số liệu để xác định đúng nhóm cần hỗ trợ.

Chuyên gia lưu ý khi đánh giá nhóm thanh niên “3 không”

Theo báo cáo của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), đến quý III/2026, cả nước có khoảng 1,6 triệu thanh niên từ 15 đến 24 tuổi thuộc nhóm NEET, tức không có việc làm, không tham gia học tập và không tham gia đào tạo. Đây là chỉ số giúp nhận diện những người trẻ có nguy cơ đứng ngoài các cơ hội phát triển nguồn nhân lực và thị trường lao động.

Ông Trần Anh Tuấn, Phó Chủ tịch Hội Giáo dục nghề nghiệp TPHCM, cho rằng cần thận trọng khi diễn giải con số này. Việc chưa được ghi nhận đầy đủ trong hệ thống thống kê không hoàn toàn đồng nghĩa với việc thanh niên không tham gia hoạt động kinh tế, giáo dục hay phát triển nghề nghiệp.

Ong Tran Anh Tuan, Pho Chu tich Hoi Giao duc nghe nghiep TPHCM (Anh minh hoa: NAM)

Trong bối cảnh thị trường lao động thay đổi nhanh chóng, kinh tế số phát triển cùng nhiều hình thức làm việc mới, một bộ phận thanh niên có thể đang tạo ra thu nhập nhưng chưa được thống kê hoặc phân loại chính xác.

Chẳng hạn, người trẻ nhận dự án trực tuyến, làm việc tự do với nhiều khách hàng hoặc cung cấp dịch vụ xuyên biên giới có thể không có hợp đồng lao động, địa điểm làm việc cố định hay nguồn thu nhập ổn định. Nếu bảng hỏi khảo sát chưa khai thác đầy đủ những hoạt động này, tình trạng việc làm của họ có thể chưa được phản ánh chính xác.

Tương tự, thanh niên tự khởi nghiệp nhưng chưa đăng ký kinh doanh, chưa có doanh thu ổn định cũng có thể được xếp vào nhóm NEET. Người đang tự học lập trình, phát triển sản phẩm cá nhân nhưng chưa tạo ra hàng hóa, dịch vụ để nhận thù lao vẫn có thể thuộc nhóm này theo định nghĩa thống kê hiện hành.

“Chỉ số ‘3 không’ mô tả tình trạng tại một thời điểm, chứ không trực tiếp đo lường mức độ nỗ lực, năng lực khởi nghiệp hay khả năng tạo ra giá trị trong tương lai”, ông Tuấn nhận định.

Dù vậy, vị chuyên gia lưu ý không nên mặc định số liệu chưa phản ánh đầy đủ thực tế. Một bộ phận thanh niên thực sự gặp khó khăn trong học tập, tìm kiếm việc làm hoặc hòa nhập thị trường lao động.

Vì thế, cần phân biệt những trường hợp chưa được ghi nhận chính xác với những người thực sự cần hỗ trợ để đánh giá đầy đủ hơn tình hình thanh niên và thị trường lao động.

Hoàng Hà (tổng hợp)