Nằm giữa trung tâm thành phố Vinh, Thành Cổ Vinh – hay còn gọi là Thành Nghệ An – là một trong những công trình kiến trúc cổ đặc sắc còn sót lại của triều Nguyễn. Trải qua bao biến động lịch sử, di tích này vẫn giữ nguyên vẻ uy nghi, là minh chứng sống động cho ký ức ngàn năm của vùng đất xứ Nghệ.
- Thái Lan tịch thu hàng loạt tài sản của tài phiệt Campuchia
- Truy tìm chủ sở hữu Kia Carnival chở 45kg ma túy từ Lào
- Du lịch Đà Nẵng và Huế bứt phá mạnh dù mưa bão liên tiếp
1. Dấu ấn lịch sử của Thành Cổ Vinh
Thành Cổ Vinh tọa lạc trên đường Đào Tấn, phường Cửa Nam, TP. Vinh. Công trình được xây dựng vào năm 1804 dưới triều vua Gia Long và hoàn thiện vào năm 1831 thời vua Minh Mạng. Ban đầu, thành được đắp bằng đất, sau đó được kiên cố hóa bằng đá ong theo lối kiến trúc “vô băng” – kiểu thành phổ biến ở châu Âu, nhưng vẫn giữ phong cách phương Đông đặc trưng.
Trải qua hơn 200 năm, thành từng là trung tâm hành chính – quân sự của Nghệ An, đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ vùng Bắc Trung Bộ. Năm 1885, khi thực dân Pháp xâm lược, nơi đây trở thành căn cứ chiếm đóng, rồi dần bị tàn phá bởi chiến tranh và thời gian. Dù chỉ còn lại ba cổng thành – Tiền Môn, Tả Môn và Hữu Môn, nhưng chúng vẫn sừng sững giữa lòng thành phố, gợi nhớ về một quá khứ oanh liệt.
Năm 1998, Bộ Văn hóa – Thông tin đã xếp hạng Thành Cổ Vinh là Di tích lịch sử cấp Quốc gia, khẳng định giá trị đặc biệt của công trình trong kho tàng di sản Việt Nam.
2. Kiến trúc độc đáo – hòa quyện giữa Á và Âu
Thành Cổ Vinh có chu vi 2.520m, diện tích hơn 40ha, được xây theo hình lục giác, bao quanh bởi hệ thống hào rộng 28m và sâu hơn 3m, kết nối trực tiếp với sông Vĩnh. Hào nước không chỉ là tuyến phòng thủ tự nhiên mà còn góp phần điều hòa khí hậu, cung cấp nguồn nước cho cư dân trong thành.
Ba cổng thành đều được xây bằng đá, mang phong cách kiến trúc vòm cuốn. Cửa Tiền hướng về phía Nam, là nơi vua ngự giá; Cửa Tả mở hướng Đông cho quan quân ra vào; Cửa Hữu hướng Tây, hiện là phần còn giữ được nguyên vẹn nhất. Trên mỗi cửa đều có vọng lâu, tạo nên vẻ bề thế và uy nghi.
Bên trong thành từng có hành cung, dinh thống đốc, dinh bố chánh, nhà ngục và khu trại lính. Toàn bộ công trình được trang bị 65 khẩu thần công, trong đó 47 khẩu đặt tại các vọng gác, phần còn lại bố trí ở hành cung và dinh thống đốc – thể hiện sức mạnh phòng thủ đáng nể của thành lũy thời Nguyễn.
3. Biểu tượng văn hóa giữa lòng đô thị hiện đại
Ngày nay, dù phần lớn công trình đã không còn nguyên vẹn, ba cổng thành cổ vẫn được bảo tồn và trở thành điểm nhấn lịch sử của TP. Vinh. Khu vực xung quanh đã được quy hoạch thành không gian văn hóa – du lịch, kết hợp phố ẩm thực đêm, công viên và tuyến đi bộ, thu hút đông đảo du khách.
Đến với Thành Cổ Vinh, du khách không chỉ được chiêm ngưỡng kiến trúc cổ xưa, mà còn có cơ hội tìm hiểu những sự kiện lịch sử gắn liền với phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh, hay lắng nghe câu chuyện Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói chuyện với nhân dân Nghệ An tại đây năm 1957.
Với giá trị lịch sử, kiến trúc và văn hóa đặc sắc, Thành Cổ Vinh không chỉ là chứng nhân của quá khứ, mà còn là biểu tượng trường tồn của tinh thần kiên cường người xứ Nghệ – nơi quá khứ và hiện tại giao thoa, tạo nên một không gian văn hóa đậm hồn Việt.
Theo: Vgmo
