Vì sao Đức từ chối cung cấp tên lửa Patriot mới cho Ukraine?

Đức tuyên bố không thể cung cấp thêm hệ thống phòng không Patriot cho Ukraine, viện dẫn tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng trong kho vũ khí và yêu cầu bảo đảm an ninh quốc gia, giữa lúc Nga gia tăng các đòn tấn công tên lửa.

Bối cảnh hỗ trợ quân sự của Đức cho Ukraine

Kể từ khi xung đột Nga – Ukraine bùng nổ toàn diện năm 2022, Đức đã trải qua sự thay đổi lớn trong chính sách quốc phòng và viện trợ quân sự. Từ vị thế thận trọng, Berlin dần trở thành một trong những quốc gia châu Âu hỗ trợ Ukraine mạnh mẽ nhất, đặc biệt trong lĩnh vực phòng không. Dưới thời Thủ tướng Olaf Scholz, Đức từng chịu nhiều chỉ trích vì chậm cung cấp vũ khí hạng nặng, nhưng đến năm 2026 đã nổi lên như nhà tài trợ quân sự hàng đầu tại châu Âu.

Theo số liệu cập nhật đến đầu năm 2026, Đức đã chuyển giao tổng cộng 5 hệ thống Patriot cho Kiev, tương đương hơn một phần ba năng lực Patriot mà nước này sở hữu trước chiến tranh. Ngoài ra, Berlin còn là quốc gia duy nhất cung cấp hệ thống phòng không tầm trung IRIS-T SLM cho Ukraine, với ít nhất 9 hệ thống đã được bàn giao. Những con số này được Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius nhiều lần nhấn mạnh là “đóng góp không cân xứng” so với các đối tác NATO khác.

Thiếu hụt vũ khí và nhu cầu an ninh nội tại

Lý do cốt lõi khiến Đức từ chối cung cấp thêm Patriot, theo ông Pistorius, là tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng trong lực lượng vũ trang quốc gia. Trước chiến tranh, Đức chỉ sở hữu khoảng 12–14 hệ thống Patriot, nên việc chuyển giao 5 tổ hợp đã làm suy giảm đáng kể khả năng phòng thủ lãnh thổ. Trong bối cảnh an ninh châu Âu bất ổn, Berlin buộc phải duy trì một mức dự trữ tối thiểu để huấn luyện, bảo dưỡng và sẵn sàng chiến đấu.

Bên cạnh yếu tố quân sự, Đức còn chịu áp lực lớn về kinh tế và chính trị. Nền kinh tế lớn nhất châu Âu từng rơi vào suy thoái kỹ thuật giai đoạn 2023–2024 do khủng hoảng năng lượng và lạm phát. Chi phí hỗ trợ Ukraine, bao gồm viện trợ quân sự và tài chính, đã lên tới hàng chục tỷ euro, tạo gánh nặng đáng kể cho ngân sách. Trong bối cảnh tranh cãi nội bộ và áp lực bầu cử, việc tiếp tục cắt giảm kho vũ khí quốc gia trở thành rủi ro chính trị khó chấp nhận với Berlin.

Dấu hiệu mệt mỏi của phương Tây và triển vọng sắp tới

Tuyên bố của Bộ trưởng Pistorius được một số hãng truyền thông Nga coi là dấu hiệu cho thấy châu Âu đang dần “mệt mỏi” với cuộc xung đột kéo dài. Các chuyên gia Nga cho rằng việc Đức không thể cung cấp thêm Patriot phản ánh giới hạn thực tế về nguồn lực, nhất là khi các hệ thống này bị Nga nhắm mục tiêu và phá hủy nhanh hơn tốc độ bổ sung của phương Tây. Tuy nhiên, nhiều nhà phân tích phương Tây cho rằng cách nhìn này còn phiến diện.

Theo giới chuyên gia, quyết định của Đức không đồng nghĩa với việc phương Tây giảm cam kết với Ukraine, mà phản ánh sự phân bổ trách nhiệm chưa đồng đều trong NATO. Mỹ, với vai trò nhà sản xuất chính Patriot, đang tăng mạnh sản lượng tên lửa PAC-3 MSE, trong khi các quốc gia khác như Hà Lan, Ba Lan hay Romania vẫn còn năng lực hỗ trợ. Đức cũng cam kết tiếp tục cung cấp IRIS-T, hệ thống đã chứng minh hiệu quả trong việc đánh chặn UAV và tên lửa hành trình, giúp Ukraine duy trì năng lực phòng không trong thời gian tới.

Theo: Báo Dân Trí