Dưới những mái ngói dột nát của các ngôi nhà cổ miền Tây, nhiều gia đình đang phải chật vật chống chọi với nắng mưa để giữ gìn di sản của cha ông.
- Bắn thuốc mê khống chế trâu “điên” tại Đắk Lắk húc 4 người nhập viện.
- Lừa đảo chiếm đoạt tài sản: Bắt giám đốc doanh nghiệp
- Thanh Hóa dự kiến giảm hơn 2.400 thôn tổ dân phố để nâng cao hiệu quả
Khi “nhà cổ miền Tây” gánh trên mình nỗi lo sập đổ
Giữa cái nắng oi ả cuối tháng 5, tiếng búa và cưa vang lên dồn dập tại căn nhà cổ của gia đình bà Nguyễn Thị Ngà ở xã Thuận Mỹ, tỉnh Tây Ninh. Đây là công trình thuộc cụm “xóm nhà giàu” nổi tiếng từ năm 1924, từng tốn tới 12.000 đồng Đông Dương để xây dựng và được công nhận di tích quốc gia vào năm 2007. Tuy nhiên, sau một thế kỷ, ngôi nhà từng là biểu tượng phú hào nay chỉ còn là nỗi ám ảnh mỗi khi mùa mưa tới khi bà Ngà phải đặt gần 50 xô chậu khắp nhà để hứng nước dột.
Dù hệ khung cột gỗ căm xe vẫn còn trụ vững, nhưng phần lớn đòn tay và kèo của căn nhà đã bị mối mọt tấn công, tường bong tróc và xuất hiện nhiều vết nứt lớn. Khu vực hàng ba xuống cấp nặng nề đến mức chủ nhà phải dùng gỗ chèn tạm vào các cột chống đã bị gãy. Vì công trình thuộc diện bảo tồn nên gia đình không được tự ý sửa chữa, nhưng sau gần 20 năm mòn mỏi “ngóng” nhà nước trùng tu không thành, họ đành phải tự bỏ tiền túi ra để “cứu” lấy mái nhà trước khi nó đổ sập.
Với mức chi phí dự kiến khoảng 100 triệu đồng, các anh chị em bà Ngà phải gom góp và tận dụng lại ngói cũ từ căn nhà sau để tiết kiệm chi phí sửa mái. Do không dư dả về kinh tế, họ chỉ có thể “có bao nhiêu sửa bấy nhiêu” trong sự buồn rầu vì không biết còn giữ được di sản này bao lâu nữa. Tình cảnh này cho thấy sự mâu thuẫn giữa quy định bảo tồn khắt khe và thực tế cuộc sống khắc nghiệt mà những người canh giữ nhà cổ miền Tây đang phải đối mặt hàng ngày.
Bài toán bảo tồn và những gian truân của nhà cổ miền Tây
Cách đó hơn 100km, ngôi nhà cổ Huỳnh Thủy Lê tại Đồng Tháp – nơi gắn liền với chuyện tình lãng mạn giữa ông Huỳnh Thủy Lê và nữ văn sĩ Marguerite Duras – cũng đang trong tình trạng “xuống sức” trầm trọng. Sau hơn 130 năm, mặt tiền công trình đã phủ rêu xanh, các bức phù điêu bong tróc và mái ngói hư hỏng khiến nước mưa thấm sâu vào tường gây ẩm mốc. Dù là điểm đến nổi tiếng nhưng sự xuống cấp thấy rõ khiến nhiều du khách e ngại, làm cho không gian di tích trở nên vắng vẻ hơn trước.
Tại làng cổ Đông Hòa Hiệp ở Tiền Giang hay vùng đất Cà Mau, hàng chục căn nhà cổ miền Tây khác cũng đang âm thầm chịu đựng sự tàn phá của thời gian. Chị Đỗ Hồng Vân, hậu duệ đời thứ tư của nhà cổ Ông Tòng, xót xa nhìn những bao lam gỗ mục nát phải chống tạm bằng tre và đòn tay có thể rơi xuống bất cứ lúc nào. Dù gia đình muốn khai thác du lịch nhưng khách đến chỉ đứng ngoài chụp ảnh rồi đi vì căn nhà quá xập xệ, không đảm bảo an toàn.
Các cơ quan chức năng thừa nhận giá trị kiến trúc nghệ thuật của các công trình này rất lớn nhưng kinh phí tu bổ lại là một bài toán “đau đầu” do nguồn lực địa phương hạn chế. Nhiều ngôi nhà bị bỏ trống sau quá trình sắp xếp bộ máy hoặc thuộc sở hữu tư nhân nên việc quản lý, bảo trì gặp muôn vàn khó khăn. Hiện nay, các tỉnh đang nỗ lực phân cấp quản lý và huy động nguồn lực xã hội hóa, mong tìm ra “lối thoát” để những ngôi nhà cổ miền Tây không chỉ còn là ký ức trong lòng người dân.
Theo: VnExpress
