Xuất khẩu lao động mở hướng thoát nghèo cho người dân vùng cao

Nghệ An – Nhiều người dân Chiêu Lưu đi làm việc ở nước ngoài, có thu nhập ổn định để xây nhà, trả nợ và đầu tư sản xuất, góp phần cải thiện đời sống tại địa phương từng thuộc diện đặc biệt khó khăn.

Xã Chiêu Lưu cách trung tâm tỉnh Nghệ An hơn 200km về phía Tây Bắc, là nơi sinh sống chủ yếu của đồng bào Thái, Khơ Mú, trước đây người dân phụ thuộc nhiều vào nương rẫy với nguồn thu nhập bấp bênh. ,Tại bản Khe Nằn, gia đình chị Vi Thị Hoài đã có căn nhà xây kiên cố, đầy đủ tiện nghi sau khi năm 2016 vợ chồng chị vay 100 triệu đồng để anh Vi Văn Den sang Hàn Quốc làm việc.

“Ở nhà làm rẫy, lo cái ăn cho các con còn khó. Từ ngày chồng sang Hàn Quốc, tháng nào anh cũng gửi tiền về, kinh tế gia đình mới được như hôm nay”, chị Hoài chia sẻ.

Câu chuyện của gia đình chị Hoài trở thành một trong những trường hợp để người dân địa phương tham khảo khi lựa chọn con đường đi làm việc ở nước ngoài. Nguồn tiền người lao động gửi về giúp nhiều hộ gia đình hoàn tất việc trả nợ, sửa chữa hoặc xây dựng nhà cửa, đồng thời có thêm vốn để sản xuất và kinh doanh nhỏ.

Theo ông Lô Văn Thái, Chủ tịch UBND xã Chiêu Lưu, thu nhập bình quân của người dân địa phương được cải thiện qua từng năm, trong khi tỷ lệ hộ nghèo hiện còn khoảng 36%. Xuất khẩu lao động được xã xác định là một hướng đi đem lại hiệu quả rõ rệt trong quá trình giảm nghèo.

Tuy nhiên, chi phí để một lao động xuất cảnh khoảng 120-130 triệu đồng là khoản tiền không nhỏ đối với nhiều hộ dân miền núi. Trước những lo ngại về việc vay vốn nhưng không có khả năng trả nợ, chính quyền địa phương phối hợp với doanh nghiệp tuyên truyền chính sách hỗ trợ của Nhà nước, cung cấp thông tin về các thị trường lao động và vận động người dân tham gia.

Cán bộ xã còn đến từng hộ để giải thích, đồng thời sử dụng những trường hợp đã đi làm việc ở nước ngoài, trở về có tiền xây nhà và phát triển kinh tế làm ví dụ thực tế. Đến nay, Chiêu Lưu có hàng trăm lượt người đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; riêng năm 2025, toàn xã có 274 lao động làm việc tại Đài Loan, Hàn Quốc và Nhật Bản.

Từ câu chuyện ở Chiêu Lưu có thể thấy một phần xu hướng đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài của Nghệ An. Theo Sở Nội vụ tỉnh, giai đoạn 2021-2025, Nghệ An có 98.427 lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài, bình quân gần 20.000 người mỗi năm, chiếm 42,6% tổng số lao động được giải quyết việc làm và vượt kế hoạch đề ra.

Cùng thời gian này, tỷ lệ lao động qua đào tạo của tỉnh tăng từ 66,4% năm 2021 lên 71,5% năm 2025. Nguồn thu nhập do người lao động chuyển về Nghệ An được ước tính khoảng 752 triệu USD mỗi năm, tương đương hơn 19.500 tỷ đồng.

Hiệu quả của xuất khẩu lao động không chỉ thể hiện ở khoản thu nhập người lao động có được trong thời gian làm việc ở nước ngoài. Một số người sau khi hết hạn hợp đồng trở về còn mang theo tay nghề, kinh nghiệm và tác phong công nghiệp; một số tiếp tục làm việc tại các doanh nghiệp FDI trên địa bàn, trong khi những người khác sử dụng vốn tích lũy để mở xưởng sản xuất, cơ sở kinh doanh và tạo thêm việc làm tại địa phương.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, cả nước đưa 66.311 lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, giảm 11,22% so với cùng kỳ năm 2025. Trước đó, trong gần 4 năm thực hiện Tiểu dự án 2 thuộc Chương trình mục tiêu giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025, gần 4.400 lao động trên cả nước đã được hỗ trợ đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Trước xu hướng này, Nghệ An đặt mục tiêu đưa 80.000 lao động đi làm việc ở nước ngoài trong giai đoạn 2026-2030, ưu tiên lao động tại các xã miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Tỉnh đồng thời phấn đấu giải quyết việc làm cho trên 230.000 lao động trong giai đoạn này.

Lê Hà NA ( tổng hợp)