Nghỉ hưu trước tuổi: Những trường hợp được áp dụng từ 1/1/2026

Nghỉ hưu trước tuổi từ 1/1/2026 được áp dụng cho giáo viên mầm non, người suy giảm sức lao động, lao động nặng nhọc, vùng đặc biệt khó khăn và lực lượng vũ trang, với nhiều mức ưu tiên khác nhau.

Giáo viên mầm non được nghỉ sớm tối đa 5 năm

Từ ngày 1/1/2026, tuổi nghỉ hưu trong điều kiện bình thường là 61 tuổi 6 tháng với nam và 57 tuổi với nữ. Mỗi năm, tuổi nghỉ hưu tiếp tục tăng theo lộ trình để đạt 62 tuổi với nam vào năm 2028 và 60 tuổi với nữ vào năm 2035.

Luật Nhà giáo cho phép giáo viên mầm non nghỉ hưu sớm không quá 5 năm so với tuổi quy định. Điều kiện là người lao động phải đóng đủ 15 năm bảo hiểm xã hội. Khi nghỉ sớm, giáo viên không bị trừ tỷ lệ lương hưu như quy định chung.
Từ năm 2026, thầy giáo mầm non đủ điều kiện được nghỉ hưu từ 56 tuổi 6 tháng, cô giáo mầm non từ 52 tuổi. Mức hưởng lương hưu vẫn tính như thông thường, với 40% cho nam và 45% cho nữ sau 15 năm đóng bảo hiểm.

Luật cũng quy định giáo viên có trình độ tiến sĩ, phó giáo sư, giáo sư hoặc làm việc ngành nghề đặc thù được kéo dài thời gian công tác từ 5 đến 10 năm nếu đơn vị có nhu cầu và người lao động đủ sức khỏe.
Năm 2026, độ tuổi nghỉ muộn tối đa là 66 tuổi 6 tháng với nam và 62 tuổi với nữ (tiến sĩ); 68 tuổi 6 tháng với nam và 64 tuổi với nữ (phó giáo sư); 71 tuổi 6 tháng với nam và 67 tuổi với nữ (giáo sư).

Lao động suy giảm sức khỏe và lao động nặng nhọc được ưu tiên

Luật Bảo hiểm xã hội từ 1/7/2025 cho phép người suy giảm khả năng lao động từ 61% đến dưới 81% nghỉ hưu sớm không quá 5 năm. Mỗi năm nghỉ sớm bị trừ 2%, tối đa 10%. Người suy giảm dưới 61% không đủ điều kiện nghỉ sớm nhưng được bảo lưu thời gian đóng đến khi đủ tuổi.

Chính sách tương tự áp dụng cho người làm nghề nặng nhọc, độc hại hoặc công tác tại vùng đặc biệt khó khăn. Điều kiện là người lao động phải có tối thiểu 15 năm làm công việc này hoặc làm việc tại nơi có phụ cấp khu vực từ 0,7 trở lên trước 1/1/2021.

Với nhóm suy giảm khả năng lao động trên 81%, lao động khai thác than hầm lò hoặc người nhiễm HIV/AIDS khi làm nhiệm vụ, mức nghỉ sớm tối đa là 10 năm và phải đóng đủ 15 năm bảo hiểm xã hội.

Lực lượng vũ trang và bảo hiểm xã hội tự nguyện

Lực lượng công an, quân đội, cơ yếu và dân quân thường trực (trừ các trường hợp có quy định riêng) được nghỉ hưu sớm không quá 56 tuổi 6 tháng với nam và 52 tuổi với nữ từ năm 2026. Ở khu vực bảo hiểm xã hội tự nguyện, người tham gia trước ngày 1/1/2021 và đủ 20 năm đóng sẽ được nghỉ hưu ở tuổi 60 với nam và 55 với nữ. Tuy nhiên, chính sách còn mới nên chưa có trường hợp nào đủ điều kiện.

Xu hướng tăng tuổi nghỉ hưu và tác động

Các quy định mới giúp hạn chế nghỉ hưu sớm và tăng tỷ lệ người lao động làm việc đến đúng tuổi. Tuổi nghỉ hưu trung bình tăng từ 55,8 vào năm 2016 lên 56,6 vào năm 2022.
Số người nghỉ hưu hằng năm giảm mạnh, từ 112.500 (năm 2020) xuống còn 72.600 (năm 2022).

Hiện cả nước có gần 3,4 triệu người đang hưởng lương hưu và trợ cấp hàng tháng. Lương hưu bình quân năm 2024 đạt gần 7 triệu đồng mỗi tháng, riêng khu vực dân sự ở mức 6,2 triệu đồng.

Theo: VnExpress