Bài hát “Giọng Nghệ tìm về” không chỉ là một sáng tác âm nhạc, mà còn là bản hòa âm của ký ức, giọng nói và tình quê xứ Nghệ. Từ ngôn từ mộc mạc đến cách dùng tiếng địa phương tinh tế, ca khúc đã trở thành sợi dây kết nối những người con xa xứ với cội nguồn yêu thương.
- Chùa Đại Tuệ Nghệ An – Ngôi chùa ngàn năm lưu giữ tinh hoa văn hóa tâm linh Việt
- Ninh Bình khởi tố vụ phơi thóc gây tai nạn chết người
- HLV Vũ Tiến Thành bò vào sân khi HAGL thoát thua
1. Dấu ấn của người nhạc sĩ mang hồn xứ Nghệ
“Giọng Nghệ tìm về” là tác phẩm của nhạc sĩ Lê Xuân Hòa, phổ thơ Lương Khắc Thanh – hai người con của vùng đất giàu truyền thống văn hóa Hồng Lam. Nhạc sĩ Lê Xuân Hòa sinh năm 1957 tại huyện Hương Sơn, Hà Tĩnh, hiện là Trưởng khoa Nghệ thuật Nhà văn hóa Thiếu nhi Việt Đức (TP Vinh, Nghệ An).
Ông từng sáng tác nhiều ca khúc về quê hương như Đất Hồng Lam thân yêu, Ân tình xứ Nghệ, thể hiện tình cảm sâu đậm với miền đất “nắng gió chan hòa, con người nghĩa tình”.
Ra đời năm 2019, “Giọng Nghệ tìm về” nhanh chóng nhận được sự yêu mến của công chúng, và được trao giải Khuyến khích trong cuộc thi sáng tác ca khúc về Nghệ An. Bài hát được xem như “bức thư âm nhạc” gửi tới những người con xa quê, nơi mà chỉ cần nghe một tiếng “nì anh người mô đó” là tim đã rưng rưng nỗi nhớ nhà.
2. Lời ca đậm chất Nghệ – giản dị mà sâu nặng
Điều khiến bài hát này trở nên đặc biệt chính là ngôn từ thuần Nghệ, vừa mộc mạc, vừa da diết. Nhiều người khi tìm lời bài hát trên mạng dễ bắt gặp các phiên bản sai lệch, bởi nhiều từ địa phương bị chép nhầm hoặc viết lại theo cách “chuẩn phổ thông”, làm mất đi cái hồn của ca từ.
Chẳng hạn, câu hát “nì anh người mô đó” thường bị ghi sai thành “này anh người mô đó”. Hay cụm “rành dễ làm quen” – một cách nói rất Nghệ, lại hay bị hiểu nhầm là “đành dễ làm quen”. Những từ tưởng nhỏ bé ấy, nhưng lại chứa cả chất giọng, tính cách và cảm xúc của người Nghệ – chân thành, gần gũi mà sâu sắc.
Bên cạnh đó, những hình ảnh như “gió Lào bỏng rát”, “khói lam chiều bờ tre mái rạ”, “tiếng sáo diều miền quê êm ả”… đã khắc họa rõ nét một miền quê mộc mạc nhưng đầy tự hào. “Giọng Nghệ tìm về” vì thế không chỉ là bài hát – mà là bức tranh thanh âm của xứ Nghệ, nơi từng con chữ cũng mang hơi thở quê hương.
3. Khi tiếng Nghệ trở thành bản sắc
Một trong những điểm thú vị nhất của bài hát là cách sử dụng tiếng Nghệ tinh tế, vừa đủ để người nghe cảm nhận mà không thấy xa lạ. Các từ như “nì”, “mô”, “rành”… được đưa vào nhẹ nhàng, khiến người Nghệ nghe thì thấy thân thương, còn người nơi khác lại thấy tò mò, thích thú.
Chính sự dung hòa ấy làm nên thành công của bài hát – vừa đậm đà bản sắc địa phương, vừa dễ đi vào lòng người ở mọi vùng miền.
“Giọng Nghệ tìm về” vì thế được xem như một biểu tượng văn hóa mềm của người Nghệ, nơi ngôn ngữ và âm nhạc hòa quyện, nâng niu từng tiếng nói quê hương.
4. Một bài hát – nhiều tầng cảm xúc
Không ồn ào, không cầu kỳ, “Giọng Nghệ tìm về” chạm đến trái tim người nghe bằng sự chân thật và tình cảm đồng hương mộc mạc. Dù chỉ là vài câu đối thoại đơn giản giữa hai người con Nghệ gặp nhau nơi đất khách, nhưng trong từng lời hát, ta nghe được cả nỗi nhớ, niềm tự hào và sự gắn kết thiêng liêng của những người chung một giọng quê.
Bài hát không chỉ là tiếng hát của người Nghệ Tĩnh, mà còn là lời nhắc về cội nguồn cho bất kỳ ai xa quê: dù đi đâu, chỉ cần nghe một giọng nói quen, lòng ta lại “tìm về”.
Ngọc Linh
