Một cây trầm hương cổ thụ hơn 500 năm tuổi tại Hà Tĩnh vừa được công nhận Cây Di sản Việt Nam. Suốt nhiều năm, “báu vật” này chỉ được người dân địa phương bảo vệ bằng khung sắt và thép gai tự dựng.
- Musk trở lại bàn cờ chính trị cùng ông Trump
- Khi lời hứa đi trước một bản án của tòa
- Thất Khê lại chìm trong lũ khi hồ Bản Lải xả khẩn cấp
Ngày 25/8, xã Hương Khê (Hà Tĩnh) phối hợp Hội Bảo vệ thiên nhiên và môi trường Việt Nam tổ chức lễ công bố quyết định công nhận Cây Di sản Việt Nam đối với cây trầm hương tại đền Cây Chay.
Theo ông Nguyễn Trọng Vỹ, Phó chủ tịch UBND xã Hương Khê, cây cao khoảng 25m, chu vi gốc 2,6m, tán rộng hơn 11m. Cây sinh trưởng tự nhiên qua nhiều thế hệ, được xem là cây trầm hương lâu năm nhất tỉnh và thuộc nhóm quý hiếm hàng đầu cả nước.
Cây nằm trong khuôn viên Đền Cây Chay, thuộc Khu di tích lịch sử cách mạng Rôộc Cồn, thôn Phú Phong, xã Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh. Khu di tích gắn với phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh giai đoạn 1930-1931. Đây từng là nơi cất giấu tài liệu, in truyền đơn và diễn ra cuộc biểu tình hàng nghìn người vào ngày 20/4/1931.
Ông Vỹ cho rằng cây trầm không chỉ có giá trị về mặt sinh học mà còn là “nhân chứng sống”, gắn với tín ngưỡng và đời sống cộng đồng qua nhiều thế hệ.
Trước lễ công bố và đón bằng tại địa phương vào tháng 8/2026, cây trầm hương đã được Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam công nhận là Cây Di sản Việt Nam. Theo thông tin được công bố trước đó, quyết định công nhận được ban hành trong năm 2025. Quyết định được đưa ra sau khi các chuyên gia khảo sát, đánh giá cây đã hình thành trầm quý từ lâu.
Từ đầu năm 2026, cây trầm tổ được báo chí phản ánh như một “báu vật” được người dân dựng khung sắt, thép gai bao quanh để ngăn kẻ xấu xâm hại. Biện pháp này xuất phát từ lo ngại tình trạng khai thác trầm hương quá mức từng xảy ra với nhiều cây dó trầm khác trong khu vực.
Đền Cây Chay, nơi cây tọa lạc, cũng nằm trong khu di tích cách mạng được xã hội hóa để tu bổ, trở thành địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống. Hà Tĩnh trước đó đã công nhận nhiều cây trầm hương và cây cổ thụ khác là Cây Di sản, hướng tới kết hợp bảo tồn thiên nhiên với gìn giữ các giá trị lịch sử.
Từ khung bảo vệ của người dân đến yêu cầu bảo tồn lâu dài
Điều đáng chú ý là cây trầm quý hiếm này trong nhiều thập kỷ chủ yếu được bảo vệ bằng biện pháp thủ công do người dân tự thực hiện. Khung sắt hàn tay và thép gai quấn quanh gốc từng là “hàng rào” bảo vệ cây trước nguy cơ bị xâm hại.
Việc được công nhận Cây Di sản Việt Nam vì thế không chỉ ghi nhận giá trị khoa học, sinh học và văn hóa của cây mà còn đặt ra yêu cầu bảo tồn lâu dài.
Theo nội dung công bố, thời gian tới địa phương sẽ duy trì khu vực bảo vệ quanh gốc, theo dõi quá trình sinh trưởng, chăm sóc, phòng ngừa sâu bệnh và hạn chế tác động đến bộ rễ, thân, tán cây. Đây được xem là bước chuyển từ cách bảo vệ tự phát sang mô hình có kế hoạch và chuyên môn hơn.
Cây trầm cổ thụ cũng phản ánh thực trạng chung của nhiều cây dó trầm tự nhiên tại Hà Tĩnh. Việc khai thác trầm hương quá mức trong thời gian dài từng khiến loài cây này trở nên khan hiếm ngoài tự nhiên, làm gia tăng yêu cầu bảo vệ những cá thể có tuổi đời lớn và giá trị đặc biệt.
Vinh Vũ (tổng hợp)
