Hà Nội – Dự thảo sửa đổi Nghị định 147/2024 về quản lý và sử dụng Internet đề xuất trẻ dưới 16 tuổi không được tự đăng ký tài khoản, đăng bài, bình luận hay tương tác trên mạng xã hội, trong bối cảnh nhiều giáo viên và phụ huynh phản ánh mạng xã hội đang trở thành nơi nảy sinh xung đột dẫn đến bạo lực học đường.
- Bắt giữ đối tượng trốn truy nã ma túy sau gần 30 năm ở Lào
- Xác máy bay Pan Am lộ diện sau 74 năm chìm dưới đáy Đại Tây Dương
- Chú rể Pháp chọn xe ngựa rước dâu tại Thái Nguyên đậm nét Việt
Theo dự thảo, việc đăng ký tài khoản cho trẻ dưới 16 tuổi phải do cha mẹ hoặc người giám hộ thực hiện, đồng thời chịu trách nhiệm kiểm soát toàn bộ nội dung và thời gian sử dụng của trẻ. Báo cáo năm học 2025/2026 của Bộ GD&ĐT ước tính khoảng 21,7% trẻ em và thanh thiếu niên hiện có vấn đề về sức khỏe tâm thần, một phần do tác động từ môi trường mạng thiếu kiểm soát.
Tại Hà Nội, chị Trần Thùy Trang nói mình đã bất lực nhiều năm: về nhà là cánh cửa phòng đóng lại, bên trong là điện thoại và màn hình. “Về nhà, con đóng cửa phòng chơi game, lướt mạng hay làm gì bố mẹ không thể can thiệp. Năm ngoái, khi đang học lớp 8, con vi phạm nhiều lỗi, trong đó có sử dụng điện thoại trong lớp, cùng kết quả học sa sút, gia đình được nhà trường mời lên trao đổi, bàn giải pháp”, chị Trang kể.
Gia đình đã thử đủ cách từ khuyên nhủ, quát mắng đến tịch thu điện thoại nhưng không cải thiện được gì, nên chị mong quy định mới sớm có hiệu lực.
Bà Nguyễn Thị Vân Hồng, Hiệu trưởng Trường THCS Chương Dương (Hà Nội), có gần 30 năm trong nghề, cho biết bạo lực học đường đã chuyển địa bàn từ sân trường sang không gian mạng. “Phần lớn các vụ việc bạo lực học đường hiện nay không còn xuất phát từ va chạm trực tiếp trong trường, mà nảy sinh trên mạng xã hội. Chỉ một bình luận, một đoạn tin nhắn, một bài đăng hay một nhóm chat cũng có thể trở thành ‘mồi lửa’ dẫn đến xích mích, tẩy chay, xúc phạm rồi hẹn nhau giải quyết bằng bạo lực”, bà Hồng nói.
Ngay trong kỳ nghỉ hè, bà vẫn nhận tin nhắn của học sinh phản ánh bị bạn nói xấu trên mạng. “Nghỉ hè đáng ra là thời gian để trẻ vận động, đọc sách, tham gia hoạt động trải nghiệm thì rất nhiều em lại dành gần như cả ngày chỉ nằm ‘ôm’ điện thoại lướt mạng. Học sinh ngại chơi thể thao, ít giao tiếp ngoài đời thực, ảnh hưởng nghiêm trọng đến cả sức khỏe thể chất lẫn tinh thần”, bà nhận định.
TS Lê Xuân Trung, nguyên Hiệu trưởng Trường THPT Lê Lợi (Hà Nội), Chủ tịch Hội đồng Viện Tâm lý Giáo dục và Đào tạo, từng chứng kiến học sinh mang hai đến ba chiếc điện thoại vào trường – một chiếc nộp theo quy định, chiếc còn lại giấu để dùng và bị giáo viên phát hiện. “Có vụ việc thầy cô phát hiện kịp thời nên ngăn chặn được, nhưng cũng có những vụ chỉ được biết đến khi sự việc đã xảy ra”, ông nói.
Ngoài nguy cơ bạo lực, TS Trung chỉ ra những trường hợp học sinh tiếp xúc nội dung độc hại trên mạng dẫn đến lệch lạc nhận thức, xói mòn giá trị, thậm chí bị lôi kéo vào hành vi vi phạm pháp luật. Bà Hồng cảnh báo thêm: khả năng sàng lọc thông tin của học sinh THCS còn rất hạn chế, trong khi nội dung về thuốc lá điện tử, chất kích thích và các trào lưu lệch chuẩn xuất hiện ngày càng nhiều trên các nền tảng. “Nếu không có biện pháp đủ mạnh ngay từ bây giờ mà tiếp tục thả nổi, những hệ lụy về sức khỏe tâm thần, hành vi và kỹ năng sống của một thế hệ trẻ sẽ còn kéo dài trong nhiều năm tới”, bà nhận định.
Không phải tất cả đồng thuận với hướng tiếp cận cấm đoán. Cô Nguyễn Thị Minh Thúy, Hiệu trưởng Trường THCS-THPT Nguyễn Siêu (Hà Nội), cho rằng cha mẹ cần đồng hành và hướng dẫn con sử dụng công nghệ có trách nhiệm, thay vì chỉ tịch thu thiết bị hay đưa ra mệnh lệnh một chiều.
Thạc sĩ Nguyễn Đình Sơn, chuyên gia tâm lý thuộc Hội Tâm lý Giáo dục Hà Nội, ủng hộ đề xuất nhưng đặt câu hỏi về tính khả thi khi thiếu các giải pháp đồng bộ. “Nếu không được tương tác, bình luận sẽ giảm rủi ro trước mắt, nhưng lâu dài, cần đặt ra câu hỏi liệu các em có bị giảm cơ hội học tập, thiếu kỹ năng thao tác, tiếp nhận thông tin hay không?”, ông Sơn nói. Vấn đề ông đặt ra là làm thế nào xác thực chính xác độ tuổi người dùng và ngăn tình trạng trẻ khai man thông tin để vượt rào, trong khi không ít phụ huynh vì áp lực công việc đã để con tự do dùng điện thoại và thiếu cả thời gian lẫn kỹ năng để đồng hành.
“Chỉ giao trách nhiệm giám sát cho cha mẹ là chưa đủ, nếu chính phụ huynh chưa được trang bị kiến thức và công cụ hỗ trợ”, ông Sơn nói. Theo ông, để chính sách bảo vệ trẻ em trên không gian mạng có hiệu quả thực sự, cần xây dựng đồng thời ba trụ cột: khung pháp lý đủ mạnh, trách nhiệm của các nền tảng công nghệ trong xác thực độ tuổi và lọc nội dung, và năng lực đồng hành của gia đình cùng nhà trường – thiếu một trong ba, chính sách khó đi đến đích.
Nguyễn Hiền (tổng hợp)
