Rau càng cua – loại cây từng mọc lặng lẽ ở bờ ao, chân tường tại Việt Nam – nay có mặt trong bữa ăn và bài thuốc dân gian của nhiều quốc gia, đồng thời được giới khoa học chú ý vì tiềm năng hỗ trợ phòng ung thư và ổn định đường huyết.
- Công an và ngân hàng kịp ngăn cụ bà 74 tuổi chuyển 250 triệu đồng cho kẻ lừa đảo
- 743 viên đạn và một buổi sáng ở Dunblane
- Thái Nguyên tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm về môi trường
Không ai để ý đến rau càng cua khi nó còn là thứ cỏ mọc hoang ở ven ao, bờ ruộng, dưới tán cây tại Việt Nam; có nơi người ta còn hái cho gia súc ăn. Nhưng khi giá trị dinh dưỡng của loại rau này dần được biết đến, nó lặng lẽ bước vào đĩa gỏi, đĩa salad, rồi xa hơn nữa là bàn ăn và tủ thuốc dân gian ở nhiều nơi trên thế giới.
Rau càng cua (Peperomia pellucida) thuộc họ Hồ tiêu, mọc phổ biến ở các vùng nhiệt đới. Theo VietnamNet, tại châu Âu, người ta xem nó như một loại rau xanh; ở Philippines, lá cây được đắp lên vết loét, mụn nhọt, còn nước sắc được dùng cho các vấn đề về thận. Tại Trung Quốc và Brazil, nước ép từ rau càng cua âm thầm đi vào các bài thuốc chăm sóc mắt; ở Đông Bắc Brazil, người ta còn truyền tai nhau kinh nghiệm dùng nó để giảm mỡ máu.
Theo Health Benefits Times, ở đảo Java của Indonesia, cây được dùng để hạ sốt, giảm đau đầu. Tại Guyana, nó là vị thuốc lợi tiểu; ở vùng Amazon, người dân dùng nó để giảm ho và hỗ trợ tim mạch. Tại Nigeria và Cộng hòa Dân chủ Congo, cùng một loại cây ấy lại xuất hiện trong bài thuốc bản địa cho chứng co giật hoặc ung thư – một hành trình từ cỏ dại đến “thần dược” mà ít ai từng hình dung.
Phía sau những kinh nghiệm truyền miệng ấy, khoa học bắt đầu lên tiếng. Health Benefits Times cho biết rau càng cua chứa hợp chất Peperomin E, được ghi nhận có khả năng ức chế tế bào ung thư trong một số nghiên cứu tiền lâm sàng; chiết xuất từ lá cây còn cho thấy hoạt tính chống oxy hóa qua khả năng trung hòa gốc tự do DPPH.
Báo Sức khỏe và Đời sống dẫn đánh giá cho rằng các hoạt chất này có tiềm năng hỗ trợ ngăn ngừa sự phát triển của tế bào ung thư và tăng cường miễn dịch – nhưng đó vẫn chỉ là kết quả nghiên cứu, không phải một lời hứa chữa bệnh. Rau càng cua không phải thuốc, và không ai được phép quên điều đó.
Trong quan niệm Đông y, thứ rau ấy vẫn chỉ lặng lẽ làm công việc quen thuộc của nó: thanh nhiệt, giải độc, lợi tiểu, hỗ trợ đường huyết và tim mạch nhờ lượng kali, magiê sẵn có. Các chuyên gia nhắc lại một điều giản dị – rau càng cua chỉ là một phần trong bữa ăn lành mạnh, không thể thay thế thuốc hay phác đồ điều trị của bác sĩ.
Phạm Mai (tổng hợp)
