Bún nghệ xào lòng xứ Quảng, nhớ căn bếp của ngoại ngày mưa

Mùa đông, mưa lạnh kéo dài, mùi nghệ tươi quyện trong làn khói bếp đôi khi khiến người ta nhớ một món ăn, một mái nhà, một người đã xa. Với tôi, đó là bún nghệ xào lòng, món quê mộc mạc gắn với những ngày được ngoại chăm chút.

Bún nghệ không cầu kỳ nguyên liệu. Bún tươi, lòng heo, nghệ, huyết, củ nén, rau răm, lá hẹ, nước mắm và ớt xiêm, qua bàn tay người nội trợ xứ Quảng, trở thành món ăn đậm đà với sắc vàng của nghệ, vị cay ấm và mùi thơm khó lẫn.

Ngoại thường chọn nghệ già, củ chắc, cạo vỏ, rửa sạch rồi giã dập trong cối. Lòng heo được làm sạch, trụng sơ, để nguội rồi thái miếng vừa ăn. Ngoại phi củ nén với dầu phộng, cho lòng vào xào, nêm nước mắm, sau đó thêm nghệ và rau thơm. Cuối cùng, bún được cho vào chảo, đảo nhẹ để thấm gia vị mà không nát.

Các nguyên liệu được chuẩn bị để chế biến món bún nghệ lòng heo với nghệ tươi giã nhuyễn. (Ảnh minh họa: NAM)

Ngoại thường đặt chảo bún nóng giữa mâm, bên cạnh là đĩa bánh tráng nướng. Cả nhà bẻ bánh, xúc bún cùng miếng lòng dai giòn. Bữa ăn đơn sơ, nhưng những ngày mưa dầm, mọi người ngồi gần nhau lại thấy ấm áp.

Có lần đến chợ Ái Nghĩa, Đại Lộc, tôi nghe bà chủ quán kể chuyện tình cách đây khoảng 30 năm. Một cô gái quê thường đãi chàng trai làng chài Tam Hải món bún nghệ mỗi lần anh ghé thăm. Chẳng biết chàng trai mê món ăn hay mê cô gái mà sau đó hai người nên duyên vợ chồng. Câu chuyện được nhắc lại qua những câu thơ quê mộc mạc, như một kỷ niệm còn ở lại với món ăn.

Tôi xa quê gần chục năm, từng ăn bún nghệ ở nhiều nơi nhưng vẫn nhớ món ngoại nấu. Một mùa đông nọ, trời đang nắng bỗng mưa lạnh. Tôi bị ho, nằm co ro. Ngoại lặng lẽ xuống bếp. Mùi nghệ phi với củ nén lan khắp nhà. Chảo bún nóng được bưng lên, ngoại dặn ăn khi còn nóng, thêm rau răm và ớt tùy thích. Tôi không biết bát bún giúp cơn ho vơi đi bao nhiêu, chỉ nhớ ngoài trời mưa vẫn rơi, ngoại ngồi nhìn tôi ăn.

Bây giờ, ngoại đã mất. Mỗi khi mùa đông trở gió, tôi vẫn nhớ tiếng chảo xào, mùi nghệ tươi và dáng ngoại bên bếp. Có những hương vị không thể tìm lại ở bất cứ hàng quán nào. Bún nghệ của ngoại là một hương vị như thế. Điều tôi nhớ nhất, sau tất cả, vẫn là người đã nấu món ăn ấy cho mình.

Nguyễn Hiền (tổng hợp)