Đột quỵ: Chậm một phút, não bộ có thể mất gần 2 triệu tế bào

Đột quỵ cần được phát hiện và cấp cứu khẩn cấp. Các chuyên gia nhấn mạnh, mỗi phút chậm trễ đều có thể làm tăng tổn thương não, trong khi điều trị sớm giúp cải thiện khả năng phục hồi của người bệnh.

. Vì sao không được trì hoãn cấp cứu đột quỵ?

Đột quỵ thiếu máu cục bộ chiếm khoảng 87% tổng số trường hợp. Bệnh xảy ra khi cục máu đông làm tắc nghẽn động mạch, khiến máu không thể cung cấp đủ oxy và dưỡng chất cho một vùng não.

Khi nguồn cung cấp máu bị gián đoạn, tế bào thần kinh nhanh chóng chịu tổn thương. Theo thông tin trong bài viết, gần 2 triệu tế bào não có thể chết đi sau mỗi phút xảy ra đột quỵ.

Đây là lý do “giờ vàng” luôn được nhắc đến trong cấp cứu. Thuật ngữ này thường chỉ 60 phút đầu sau khi xuất hiện triệu chứng, khoảng thời gian đặc biệt quan trọng để người bệnh được tiếp cận cơ sở y tế và điều trị kịp thời.

Một trong những phương pháp điều trị đột quỵ thiếu máu cục bộ là sử dụng thuốc tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch alteplase (tPA). Thuốc có tác dụng làm tan cục máu đông, giúp tái thông mạch máu.

Phương pháp này thường được chỉ định trong vòng 4,5 giờ kể từ khi xuất hiện triệu chứng, sau khi bác sĩ đánh giá tình trạng bệnh nhân. Tuy nhiên, điều trị càng sớm càng tốt, lý tưởng trong 60 phút đầu kể từ khi đến bệnh viện.

. Những tổn thương có thể xảy ra theo thời gian

Tình trạng thiếu máu và oxy khiến các tế bào não bị tổn thương liên tục. Sau 10 phút, tế bào não có thể bắt đầu tổn thương, thậm chí chết đi.

Sau 30 phút, vùng não bị thiếu máu có nguy cơ chịu tổn thương nghiêm trọng, ảnh hưởng đến khả năng vận động, ngôn ngữ và trí nhớ. Khi thời gian kéo dài đến 60 phút, tổn thương có thể lan rộng, làm giảm cơ hội phục hồi và tăng nguy cơ di chứng.

Bác sĩ Vikas Gupta, chuyên gia phẫu thuật thần kinh nổi tiếng của Ấn Độ, cho rằng mỗi phút được rút ngắn đều tạo ra khác biệt lớn giữa khả năng hồi phục hoàn toàn và tình trạng khuyết tật suốt đời.

. Nhận biết triệu chứng để không bỏ lỡ cơ hội

Các dấu hiệu cảnh báo đột quỵ gồm mất thăng bằng, nhìn mờ, xệ mặt, yếu tay và khó nói. Người thân có thể yêu cầu bệnh nhân giơ hai tay lên quá đầu để kiểm tra khả năng vận động.

Nếu một bên tay không thể giữ được vị trí hoặc người bệnh gặp khó khăn khi hiểu và trả lời câu hỏi đơn giản, cần gọi cấp cứu ngay.

Thời điểm xuất hiện triệu chứng cũng cần được ghi nhớ để cung cấp cho bác sĩ. Đây là thông tin quan trọng giúp đánh giá khoảng thời gian từ khi khởi phát đến lúc điều trị.

. Kết quả nghiên cứu về điều trị trong giờ vàng

Nghiên cứu năm 2021 của các nhà khoa học tại Cleveland Clinic (Mỹ), đăng trên tạp chí Journal of the Neurological Sciences, phân tích 158 bệnh nhân đột quỵ. Trong đó, 25 người được điều trị trong 60 phút đầu, còn 133 người được điều trị sau thời gian này.

Kết quả cho thấy nhóm được điều trị sớm có tỷ lệ tái thông mạch máu cao hơn 21%, cải thiện thần kinh cao hơn 25,6% và kết quả điều trị khả quan hơn 28,2%. Tỷ lệ tử vong cũng thấp hơn 26,1% so với nhóm điều trị muộn hơn, theo Cleveland Clinic.

Các nhà nghiên cứu lý giải, tái thông mạch máu sớm giúp khôi phục oxy và dưỡng chất cho não, bảo tồn mô não và hạn chế tổn thương.

Những dữ liệu này cho thấy điều trị sớm có ý nghĩa quan trọng đối với người bệnh đột quỵ. Vì vậy, khi phát hiện dấu hiệu bất thường, cần gọi cấp cứu ngay thay vì chờ đợi.

Thành Luân (tổng hợp)