Có những lúc hạnh phúc bắt đầu khi con người bớt ham muốn

Giữa những ngày con người mải miết tìm kiếm tiền bạc và của cải, hạnh phúc đôi khi lại xuất hiện trong khoảnh khắc họ biết dừng lại và làm chủ chính mình.

Có những người dành phần lớn cuộc đời để kiếm tiền. Họ tin rằng càng có nhiều của cải, cuộc sống càng dễ trở nên hạnh phúc.

Nhưng cũng có những lúc, niềm vui lại đến theo cách khác. Đó là khi một người vượt qua được những lo lắng về vật chất, kiềm chế cảm xúc hoặc biết dừng lại trước một ham muốn.

Tiền bạc có thể mang đến những niềm vui trong một khoảng thời gian. Nhưng cùng với đó có thể là thị phi và phiền não, nhất là khi con người tìm kiếm lợi ích bằng lòng tham hoặc những cách bất lương.

Có người dùng mọi thủ đoạn để trục lợi và sẵn sàng gây thiệt hại cho người khác. Có người lợi dụng cơ hội, lừa đảo hoặc che giấu để kiếm tiền. Dù lựa chọn cách nào, con người vẫn không thể bước ra ngoài quy luật sinh, lão, bệnh, tử và quan niệm về luật nhân quả của tạo hóa.

Có những khoảnh khắc bình yên đến khi con người vượt qua được những ràng buộc và lo lắng về vật chất. (Ảnh minh họa: NAM)

Một người có thể không sở hữu nhiều vật chất nhưng vẫn cảm thấy hạnh phúc. Khi những ham muốn được tiết chế, cảm xúc được kiểm soát và những lo lắng về tiền bạc lùi xuống, sự bình yên có thể xuất hiện từ bên trong.

Trong nhiều thời đại, những người tu hành cũng không lấy của cải vật chất làm mục tiêu sống. Chùa chiền hoặc Đạo quán trở thành nơi họ sinh sống. Hằng ngày, họ tích đức hành thiện, lấy khổ làm vui và hướng đến những thành tựu lớn.

Từ những lựa chọn ấy, câu hỏi về hạnh phúc chuyển sang một câu hỏi khác: điều gì giữ cho một người bình an khi những thứ bên ngoài không còn là trung tâm?

Khi một người quay về với chính mình

Trong Nho giáo, Đạo giáo và Phật giáo, đạo đức giữ vị trí quan trọng. “Đức” được xem là cốt lõi của văn hóa truyền thống, còn “Đạo” và “Đức” tạo thành một chỉnh thể.

Nho giáo của Khổng Tử đưa ra những quan điểm như “Đức dưỡng thể”, “Đức lớn sẽ trường thọ”, “Người nhân sẽ sống lâu”, “Tu thân dĩ đạo, tu đạo dĩ nhân”. “Nhân từ” cũng được dùng để chỉ những người có tiêu chuẩn đạo đức cao thượng.

“Thọ” có hai nghĩa. Một là tuổi thọ thực tế của con người, hai là ý nghĩa trường thọ bất tử.

Trong tư tưởng của Lão Tử, bớt ích kỷ và loại bỏ lòng tham được xem là điều quan trọng. Ông nói: “không có tai họa nào lớn hơn sự bất mãn, và không có tội lỗi nào lớn hơn ham muốn đạt được”.

Khi ham muốn vật chất không có điểm dừng, con người có thể luôn ở trong trạng thái bất mãn. Những gánh nặng tâm lý cũng khiến họ xao lãng và ảnh hưởng sức khỏe.

Một hành động thiện lành có thể bắt đầu từ cách con người đối xử với người khác và với chính mình. (Ảnh minh họa: NAM)

Trau dồi đức hạnh được đặt ở vị trí đặc biệt trong quan niệm về một cuộc sống tốt đẹp. Người giữ được tâm tính nhân hậu, lương thiện được cho là sẽ nhận được phước lành, ít bệnh tật và ít chịu tổn hại bởi thiên tai hoặc con người.

Đức hạnh cũng được đặt cạnh trí tuệ. Người mang đức lớn mới có được trí tuệ vĩ đại, được hiểu là sự hiểu biết và nắm bắt chân lý của vũ trụ.

Điều đáng sợ nhất là khi trái tim trở nên lạnh giá. Khi đó, con người có thể chỉ còn nghe theo tiếng gọi của những dục vọng ích kỷ. Những ham muốn ấy được xem là nguồn gốc của mọi tội ác.

Có lẽ vì thế, hạnh phúc không nhất thiết bắt đầu từ việc một người có thêm bao nhiêu tiền. Nó có thể bắt đầu từ một lựa chọn nhỏ hơn: biết tiết chế một ham muốn, giữ lại một lòng tốt và không để những điều bên ngoài quyết định hoàn toàn đời sống bên trong.

Đến cuối cùng, thứ ở lại không chỉ là những gì con người từng sở hữu. Đó còn là cách họ đã sống và những gì họ đã vun bồi trong chính mình.

Thanh Tâm (tổng hợp)