Trên mảnh đất rộng gần 1.000m2 ở Nghệ An, bốn anh em ruột dựng 5 căn nhà chung sân, chung cổng, không tường rào, cùng cha mẹ già sống đoàn kết, yêu thương.
- Nghệ An, khoảnh khắc bứt phá ở tốp sau giành vòng nguyệt quế
- Mỹ và Iran đưa ra thông tin trái chiều về cuộc gặp tại Doha
- Ung thư phổi di căn đến hạch, xương, não, gan và tuyến thượng thận
Có một điều mà Camus từng viết, trong một cuốn sách khác, về một thị trấn bị bệnh dịch cô lập: rằng con người, khi bị đẩy vào sự đơn độc, chỉ có một cách để chống lại nó — bám lấy nhau. Ở xóm Đức Thành, xã Nghi Lộc, Nghệ An, không có bệnh dịch nào cả. Chỉ có một mảnh đất gần 1.000 mét vuông, và một quyết định lặng lẽ của hai vợ chồng già: sẽ không có tường rào nào chia cắt các con mình.
Video 5 căn nhà xây trên cùng một mảnh đất. (Ảnh minh họa: NAM)
Ông Nguyễn Tiến Khẩn và bà Nguyễn Thị Lan có sáu người con. Bốn người con trai, sau khi lập gia đình, lần lượt dựng nhà ngay trên đất của cha mẹ — năm 2018, rồi 2020, 2021, 2022. Không phải bốn mảnh đất riêng biệt, không phải bốn cánh cổng khác nhau. Năm căn nhà xếp thành hai hàng, quay mặt vào nhau, ở giữa là một khoảng sân chung — nơi duy nhất mà ranh giới giữa “nhà tôi” và “nhà anh” bị xóa nhòa.
Đó là một lựa chọn, không phải một sự tình cờ. Trong một thế giới mà người ta ngày càng xây cao hơn những bức tường quanh đời sống riêng tư của mình, gia đình này đã chọn điều ngược lại.
Điều thú vị là: sống chung sân, chung cổng không tự động sinh ra hạnh phúc. Bốn cặp vợ chồng trẻ, bốn tính cách khác nhau, sống sát vách nhau suốt nhiều năm — về mặt logic, đó là công thức hoàn hảo cho xung đột. Chính bố mẹ chồng của Hảo, người con dâu út, cũng hiểu điều đó. Họ đã phải nói thẳng với các con: “Nhà ta có hòa thuận được hay không là ở các con.”
Bố chồng Hảo (đeo cà vạt đỏ) bên các con trai, con rể. Ảnh minh họa: NAM)
Đây không phải là một lời chúc phúc suông. Đó là một lời cảnh báo trá hình — rằng sự gần gũi về không gian không đảm bảo sự gần gũi về tình cảm, rằng người ta phải chọn, mỗi ngày, để tiếp tục yêu thương nhau, dù không có tường rào nào buộc họ phải làm vậy.
Và họ đã chọn, năm này qua năm khác. Tám năm làm dâu, Nguyễn Thị Hảo (sinh năm 1998) nói cô “chưa từng thấy bất tiện”. Đó là một câu nói ngắn, nhưng chứa đựng cả một nỗ lực dài — nỗ lực của bốn gia đình cùng quyết định: thà sống gần nhau và học cách nhường nhịn, còn hơn sống xa nhau trong sự an toàn giả tạo của khoảng cách.
Sự gắn kết ấy không chỉ tồn tại trong những bữa cơm chung dưới sân. Nó hiện ra rõ nhất khi có biến cố. Khi con trai Hảo ngã gãy chân lúc chơi bóng, chồng cô đi vắng, cô chỉ biết ôm con mà khóc — và chính các anh chị trong đại gia đình đã gọi xe, đưa hai mẹ con vào viện, lo liệu mọi thủ tục.
Đây là khoảnh khắc mà lý thuyết về “gia đình chung sân” trở thành một điều cụ thể, đo đếm được: không phải là những lời nói đẹp đẽ về tình thân, mà là một chiếc xe được gọi đúng lúc, một đôi tay đỡ lấy đứa trẻ đang khóc.
Khi Hảo sinh con, hai chị chồng và ba chị dâu thay nhau vào viện chăm sóc. Khi vợ chồng cô bận rộn không thể giám sát việc xây nhà, chính bố mẹ chồng và anh chị em đã đứng ra lo liệu từng viên gạch.
Có một hình ảnh, trong câu chuyện của Hảo, đọng lại lâu hơn cả: tám đứa trẻ học cùng cấp một, mỗi khi tan trường, theo lời dặn của các anh chị lớn, đứng tụ lại một chỗ, nắm chặt tay nhau chờ người lớn đến đón. Không đứa nào đi một mình.
Đó có lẽ là hình ảnh cô đọng nhất của cả câu chuyện này — rằng sự đoàn kết, nếu được xây dựng đủ vững, sẽ tự nhân bản sang thế hệ sau mà không cần ai phải dạy bảo nhiều lời. Những đứa trẻ ấy không biết đến khái niệm “hàng xóm xa lạ”. Với chúng, người thân là những người sống cùng sân, ăn cùng mâm, và nắm tay nhau khi tan trường.
Người ta hay nói về việc xã hội ngày càng phân mảnh, các gia đình ngày càng thu nhỏ lại thành những ốc đảo riêng biệt, mỗi nhà một cánh cổng, một bức tường, một khoảng sân không ai bước vào. Gia đình ông Khẩn, bà Lan, có lẽ không nghĩ mình đang làm một điều gì lớn lao. Họ chỉ đơn giản là không muốn con cái mình cô đơn.
Nhưng chính trong sự giản dị ấy, họ đã đưa ra một câu trả lời rõ ràng cho một câu hỏi mà không phải ai cũng dám đặt ra: sống gần nhau, có đáng không, khi cái giá phải trả là phải học cách nhường nhịn mỗi ngày? Với năm căn nhà ở xóm Đức Thành, câu trả lời, sau nhiều năm, vẫn là có.
Nguyễn Quế (tổng hợp)
