Vũ khí hạt nhân đang chứng kiến cảnh “kẻ ăn không hết người lần không ra” khi Israel giữ bí mật còn Iran bị giám sát gắt gao giữa vòng xoáy quyền lực.
- Người dân Thanh Hóa hoang mang vì nước giếng khoan đổi màu tím và hôi thối
- TPHCM: Triệt phá đường dây sản xuất thuốc đông y giả trộn tân dược quy mô lớn
- Lào Cai thiệt hại hơn 30 tỷ đồng do mưa đá và dông lốc
Những bí mật “mở” về kho vũ khí hạt nhân của Israel
Trong khi thế giới đổ dồn con mắt vào từng mét vuông đất tại các cơ sở hạt nhân của Iran, thì kho vũ khí của Israel vẫn nằm trong “vòng sương mù” đầy bí ẩn. Từ những năm 1950, với sự giúp sức thầm lặng từ Pháp, cơ sở hạt nhân Dimona trên sa mạc Negev đã mọc lên và bị nghi là nơi “nhào nặn” ra plutonium phục vụ quân sự. Suốt nhiều thập kỷ, các đời lãnh đạo Israel luôn dùng chiêu “mập mờ chiến lược”, chẳng bao giờ chịu nói thẳng là mình có hay không có thứ vũ khí hủy diệt này để làm vốn răn đe kẻ thù.
Câu chuyện về kho vũ khí này chỉ thực sự gây rúng động khi “người trong cuộc” Mordechai Vanunu đánh cắp thông tin và hình ảnh tuồn ra cho báo giới Anh vào năm 1986. Ngay sau đó, ông này đã bị bắt cóc một cách ly kỳ và phải trả giá bằng 18 năm tù giam tại quê nhà. Ước tính Israel đang nắm giữ từ 80 đến 200 đầu đạn, nhưng vì không ký vào Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) nên nước này chẳng bao giờ phải mở cửa cho các thanh sát viên quốc tế vào kiểm tra.
Nhiều người dân khu vực không khỏi thắc mắc tại sao một quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân rõ mười mươi lại có thể “đứng ngoài cuộc chơi” giám sát. Câu trả lời nằm ở vị thế đồng minh đặc biệt với phương Tây, giúp Israel có được một tấm “phiếu miễn trừ” trước các áp lực ngoại giao và pháp lý. Trong khi đó, những lo ngại về tính minh bạch và ngưỡng sử dụng loại vũ khí này vẫn là một dấu hỏi lớn chưa có lời giải, khi lợi ích chiến lược vẫn được đặt lên trên hết.
Iran và vòng vây giám sát vũ khí hạt nhân ngột ngạt
Ngược lại với sự thong dong của Israel, Iran lại đang rơi vào cảnh “đi đâu cũng có người theo sát” vì chương trình hạt nhân của mình. Dù luôn khẳng định chỉ làm điện hạt nhân và phục vụ y tế, nhưng vì đã trót ký vào bản hiệp ước NPT nên Tehran phải chấp nhận sự giám sát chặt chẽ từ phía IAEA. Những năm qua, Iran đã phải trải qua những đợt thanh sát hằng ngày, thậm chí bị soi đến tận các mỏ khai thác uranium để chứng minh mình trong sạch.
Sóng gió thực sự nổi lên khi Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân JCPOA, khiến những nỗ lực ngoại giao bấy lâu nay bỗng chốc “đổ sông đổ biển”. Iran sau đó đã đáp trả bằng cách nâng mức làm giàu uranium, khiến các nước phương Tây lo sốt vó dù tình báo Mỹ khẳng định nước này chưa hề chạm tay vào việc chế tạo bom. Sự căng thẳng này không chỉ gây thiệt hại về người mà còn đẩy thị trường năng lượng thế giới vào những cơn chao đảo chưa từng có.
Nhìn vào bức tranh toàn cảnh, giới quan sát cho rằng đang có một sự “bất công” rõ rệt khi các chuẩn mực quốc tế được áp dụng một cách chọn lọc. Israel được nới lỏng vì là “người nhà”, còn Iran lại bị siết chặt vì bị coi là đối thủ. Chừng nào cán cân quyền lực toàn cầu còn nghiêng lệch, thì câu chuyện về những tiêu chuẩn kép trong kiểm soát hạt nhân vẫn sẽ là một bài toán khó giải tại vùng đất Trung Đông đầy lửa đạn.
Theo: Báo Tin tức
