Mô hình nuôi ốc bươu đen tại xóm 1 Thọ Trường, xã Bình Minh, Nghệ An đang mở ra sinh kế mới, khi 72 hộ dân cùng tham gia trên diện tích khoảng 25 ha, tạo doanh thu hơn 20 tỷ đồng mỗi năm.
- Phát hiện đàn lợn không rõ nguồn gốc trên xe tải ở An Giang
- Tuổi Già sống đến 100 tuổi chưa đủ, điều quan trọng là còn khỏe
- Túi quà và lời khai của những người liên quan
Nguồn nước quyết định khả năng mở rộng vùng nuôi
Nghề nuôi ốc bươu đen ở xóm 1 Thọ Trường bắt đầu từ những mô hình thử nghiệm nhỏ vào năm 2017. Sau nhiều năm thích nghi với điều kiện sản xuất và vượt qua dịch bệnh, người dân từng bước hình thành vùng nuôi tập trung, thay thế những diện tích đất ruộng kém hiệu quả.
Tháng 7/2026, Hợp tác xã Nuôi trồng, chế biến và kinh doanh ốc bươu đen Bình Minh được thành lập, trở thành đầu mối kết nối các hộ trong sản xuất và tiêu thụ, hướng tới xây dựng chuỗi sản phẩm ổn định thay vì để từng gia đình tự tìm đầu ra. Đến nay, toàn xóm có 72 hộ tham gia với tổng diện tích khoảng 25 ha đất trũng. Theo các nguồn địa phương, mô hình nuôi ốc bươu đen mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn so với trồng lúa và hoa màu; tuy nhiên, mức thu nhập cụ thể cần được xác minh theo diện tích và chu kỳ nuôi.
Điều làm nên sự khác biệt của mô hình không nằm ở một giống vật nuôi mới, mà ở cách người dân đưa môi trường nuôi đến gần điều kiện tự nhiên. Ao được thiết kế với phần giữa sâu hơn để ốc tránh nắng, trong khi khu vực ven bờ giữ độ cạn phù hợp. Các hộ còn trồng cây dọc bờ ao để tạo bóng mát, nơi trú ngụ, đồng thời giúp ốc có chỗ bò lên bờ vào thời kỳ sinh sản. Thức ăn cũng chủ yếu tận dụng từ những thứ sẵn có như bí đỏ, lá sắn, lá khoai, đu đủ, qua đó giảm chi phí so với việc dùng hoàn toàn thức ăn công nghiệp.
Với giá bán bình quân khoảng 65.000 đồng/kg, vùng nuôi tập trung được ước tính tạo doanh thu trên 20 tỷ đồng mỗi năm. Sau khi trừ các khoản đầu tư hạ tầng, con giống và thức ăn, tổng lợi nhuận ở mức hơn 10 tỷ đồng.Anh Trần Quý Bảo là một trong những hộ có quy mô nuôi lớn tại địa phương, với diện tích khoảng 3-3,5 ha; mô hình mang lại nguồn thu hàng tỷ đồng mỗi năm.
Cuối năm 2025, anh Nguyễn Đình Vương, 37 tuổi, cũng cải tạo 6 sào ruộng để nuôi ốc. Khoảng 200 triệu đồng được đầu tư cho việc cải tạo đất; mặt nước được chia thành những ao riêng rộng 140-180 m² để thuận tiện điều tiết nước, theo dõi dịch bệnh, cùng một lán trại dựng bên bờ phục vụ phân loại và đóng gói sản phẩm. “Ngay vụ đầu tiên, gia đình tôi thu hoạch được 11 tấn ốc, doanh thu khoảng 500 triệu đồng. Sau khi trừ chi phí, thu lãi khoảng 100 triệu đồng và cơ bản thu hồi được khoản vốn đầu tư ban đầu. Dự định sắp tới gia đình sẽ mở rộng thêm diện tích để nuôi loài ốc này”, anh Vương chia sẻ.
Ốc bươu đen có khả năng sinh sản mạnh, nên người nuôi còn tính đến việc tự chủ nguồn giống. Anh Vương dự kiến giữ lại những con bố mẹ khỏe mạnh sau vụ đầu tiên để tiếp tục nhân giống, giảm chi phí mua giống và chủ động hơn cho các vụ sau. Hiện giá ốc thương phẩm bình quân khoảng 65.000 đồng/kg, có thời điểm lên tới 100.000 đồng/kg khi nguồn cung khan hiếm. Sản lượng ốc thương phẩm của hợp tác xã hiện đạt khoảng 400 tấn mỗi năm.
Nếu thức ăn có thể tận dụng từ vườn nhà, thì nguồn nước lại là bài toán không dễ giải quyết. Theo ông Lê Văn Giang, Giám đốc Hợp tác xã Nuôi trồng, chế biến và kinh doanh ốc bươu đen Bình Minh, loài ốc này nhạy cảm với môi trường, cần nguồn nước sạch và hệ thống cấp thoát nước được duy trì thường xuyên. Vì thế, không phải mọi diện tích ruộng trũng đều có thể chuyển sang nuôi ốc. Để tạo điều kiện cho vùng nuôi, các hộ dân đã cùng đóng góp khoảng 1 tỷ đồng xây dựng tuyến mương kiên cố dài hơn 1 km, đưa nước từ sông Đào về khu vực ao.
Cùng với việc hoàn thiện hạ tầng, xã Bình Minh đang hướng tới nâng chất lượng sản xuất. Theo ông Trần Văn Giang, Đề án phát triển giai đoạn 2026-2028 đặt mục tiêu đưa nghề nuôi ốc bươu đen theo hướng công nghệ cao, an toàn và bền vững. Địa phương dự kiến tăng cường kiểm soát môi trường nước và chất lượng con giống, phấn đấu đưa sản lượng lên 1.000 tấn mỗi năm. Sản phẩm ốc bươu đen hiện đạt OCOP 3 sao cũng được định hướng hoàn thiện hồ sơ để nâng hạng, đồng thời tìm cách đưa thương hiệu tiếp cận các sàn thương mại điện tử.
Hoàng Hà (tổng hợp)
