Thay vì thả cá ồ ạt gây áp lực cho môi trường, chuyên gia khuyên người dân nên thành tâm để nét đẹp ngày cuối năm không trở thành “gánh nặng” cho sông hồ.
- Lê Sỹ Tùng nhận án tử hình sau vụ thảm sát ba người tại Đồng Nai
- Nhóm 11 người nước ngoài lái mô tô phân khối lớn vào đường cao tốc Tuyên Quang – Phú Thọ
- Đà Nẵng triệt phá đường dây sản xuất sơn giả nhãn hiệu Jotun quy mô lớn
Cá chép đỏ “chen chân” xuống nước, lo hệ sinh thái đuối sức
Cứ đến ngày 23 tháng Chạp, hàng triệu chú cá chép đỏ rực lại được người dân phóng sinh xuống ao, hồ, sông suối với hy vọng đưa ông Táo “về trời” suôn sẻ. Những chú cá mang màu sắc bắt mắt vốn là kết quả của quá trình lai tạo lâu năm, tượng trưng cho sự may mắn và niềm tin của người Việt. Tuy nhiên, việc thả cá ồ ạt cùng lúc khiến các chuyên gia về sinh vật không khỏi “ái ngại” cho sức khỏe của hệ sinh thái địa phương.
Theo GS.TSKH Đặng Huy Huỳnh, nếu mỗi gia đình đều thả quá nhiều cá, chúng sẽ phải “đánh vật” để cạnh tranh nguồn thức ăn rong rêu và lượng oxy ít ỏi trong nước. Thay vì giúp điều hòa nguồn nước, việc tập trung quá đông cá chép một chỗ có thể làm giảm sút nồng độ oxy, khiến con vật dễ bị chết và bốc mùi hôi thối, gây ô nhiễm môi trường. Ông khuyên mỗi nhà chỉ nên thả vài con để thể hiện lòng thành, tạo cơ hội cho cá sống sót và phát triển đa dạng sinh học.
Đừng để cá “vượt vũ môn” từ đỉnh cầu cao chót vót
Hình ảnh người dân đứng từ trên cầu cao “trút” cả xô cá xuống lòng sông sâu đã trở thành một cảnh tượng khá phản cảm mỗi mùa Táo quân. Những chú cá vốn đã yếu ớt sau thời gian dài nằm trong chậu chật hẹp ở chợ, khi bị ném từ trên cao xuống sẽ dễ bị tổn thương các bộ phận cơ thể hoặc chết ngay khi vừa chạm mặt nước. Điều này không chỉ làm mất đi ý nghĩa của tục phóng sinh mà còn biến mỹ tục thành “hủ tục” vì làm ô nhiễm nguồn nước.
Bên cạnh đó, nỗi lo về túi nilon và tro vàng mã trắng xóa mặt nước vẫn luôn “đến hẹn lại lên”. Có những gia đình vì quá vội vàng đã quăng luôn cả túi nhựa xuống hồ, khiến cá bị “ngạt thở” giữa rác thải. Sự thiếu tôn kính và thiếu cẩn trọng trong nghi lễ này vô tình cản trở những khát vọng tốt đẹp mà con người gửi gắm vào ngày lễ tiễn thần bếp. Chuyên gia cảnh báo việc thả không đúng cách sẽ chỉ mang lại những tác động tiêu cực cho môi trường sống.
Dâng lễ cốt ở “cái tâm”, không nhất thiết phải mua cá thật
TS Nguyễn Ánh Hồng cho rằng quan niệm xưa lấy “tam sinh” gồm cá, thịt, gạo làm vật phẩm dâng cúng, trong đó cá đại diện cho văn hóa sông nước. Ngày nay, khi đời sống đi lên, việc mua cá chép đỏ phóng sinh trở nên phổ biến nhưng không có nghĩa là thả càng nhiều thì càng có tâm. “Quan trọng nhất vẫn là tấm lòng của người dâng lễ chứ không phải số lượng cá mang thả”, vị chuyên gia nhấn mạnh.
Để giữ gìn nếp cũ mà vẫn bảo vệ được môi trường, người dân hoàn toàn có thể thay thế cá sống bằng các hình thức trang trọng khác. Đó có thể là bộ cá chép giấy có sẵn trong vàng mã hoặc sử dụng xôi ép khuôn hình cá chép để đặt lên bàn thờ. Việc thay đổi thói quen này vừa giúp giảm áp lực cho các ao hồ, vừa đảm bảo sự tôn kính cần thiết trong ngày cuối năm. Suy cho cùng, ngày 23 tháng Chạp là lúc để mỗi người nhìn lại mình, hướng về những điều thiện thay vì chạy theo những nghi thức phô trương gây hại đến thiên nhiên.
Theo: Báo Dân trí
