Thông điệp hòa bình và bài toán bảo đảm an ninh

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Tổng thống Nga Vladimir Putin thể hiện mong muốn giải quyết xung đột Ukraine bằng con đường ngoại giao, trong khi Washington vẫn chưa xác định những cam kết an ninh có thể dành cho Kiev.

Tuyên bố được ông Trump đưa ra ngày 20/11, sau cuộc trao đổi với người đồng cấp Nga bên lề Hội nghị Cấp cao APEC tại Trung Quốc. Những cuộc tiếp xúc giữa các bên diễn ra trong lúc Mỹ thúc đẩy đàm phán, còn Ukraine và các đối tác châu Âu lo ngại sức ép về thời hạn có thể khiến Kiev phải chấp nhận những nhượng bộ bất lợi.

Tại cuộc họp báo ở Nhà Trắng sau chuyến công du châu Á, ông Trump cho biết các cuộc thảo luận với Tổng thống Vladimir Putin về vấn đề Ukraine diễn ra “rất tốt đẹp”. Nhà lãnh đạo Mỹ nhận định hai bên đang có cơ hội lớn để tiến tới một thỏa thuận.

“Chúng tôi đang có những cuộc trao đổi rất tốt đẹp. Tôi nghĩ có cơ hội rất lớn để chúng tôi hoàn tất việc này”, ông Trump phát biểu.

Ông Trump nói thêm, Tổng thống Putin đã thể hiện rõ mong muốn chấm dứt cuộc chiến giữa Nga và Ukraine thông qua giải pháp ngoại giao. Theo ông, các đại diện của Mỹ đang làm việc tích cực, nhưng tiến trình này vẫn rất khó khăn và đòi hỏi nhiều nỗ lực.

Nhà lãnh đạo Mỹ tiếp tục đề cập quan hệ căng thẳng giữa lãnh đạo Nga và Ukraine như một trong những yếu tố khiến việc giải quyết xung đột trở nên phức tạp. Ông cũng cho biết chưa muốn thảo luận về các bảo đảm an ninh dành cho Kiev khi hai bên chưa đạt được thỏa thuận.

Khi được hỏi liệu Washington có sẵn sàng đưa ra cam kết tương tự Điều 5 của Hiến chương NATO hay không, ông Trump cho biết hiện chưa xác định được Mỹ có thể cung cấp những bảo đảm an ninh nào cho Ukraine.

“Hiện tại, tôi không muốn bàn về các bảo đảm an ninh, bởi vì trước tiên chúng ta phải đạt được một thỏa thuận đã”, Tổng thống Mỹ nói.

Các phát biểu trên được đưa ra sau loạt cuộc tiếp xúc ngoại giao diễn ra ngày 19/11 bên lề Hội nghị Cấp cao APEC tại Trung Quốc. Ông Trump đã hội đàm riêng với Tổng thống Putin, sau đó tham gia cuộc họp ba bên với nhà lãnh đạo Nga và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Thâm Quyến. Xung đột Ukraine là một trong những nội dung trọng tâm được đề cập.

Cùng thời điểm, hai đặc phái viên của Tổng thống Mỹ là Steve Witkoff và Jared Kushner gặp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cùng các lãnh đạo châu Âu tại Berlin. Tại đây, họ cho biết ông Trump đã thúc giục Tổng thống Putin đẩy nhanh đàm phán hòa bình, đồng thời nhấn mạnh đây là thời điểm cần hướng tới một thỏa thuận.

Ông Kushner cho biết Tổng thống Mỹ đã gửi thông điệp mạnh mẽ tới cả ông Putin và Chủ tịch Tập Cận Bình về mong muốn hòa bình, đồng thời kêu gọi hai nhà lãnh đạo tham gia tích cực hơn vào tiến trình này.

Theo Financial Times, dẫn nguồn tin ngoại giao, chính quyền Tổng thống Trump đang thúc đẩy một thỏa thuận hòa bình giữa Nga và Ukraine trước đầu tháng 1. Tuy nhiên, thời hạn này khiến Ukraine cùng các đối tác châu Âu lo ngại Kiev có thể chịu sức ép phải chấp nhận những điều khoản bất lợi.

Các nguồn tin được dẫn lời cho rằng Nga có thể đạt được những điều khoản có lợi hơn nếu thỏa thuận được hoàn tất trước tháng 1 năm sau, thời điểm đảng Dân chủ Mỹ được dự báo nắm quyền kiểm soát Quốc hội. Một số nhà quan sát nhận định, khi đó, đảng Dân chủ có thể tìm cách tăng cường hỗ trợ Ukraine và siết chặt các biện pháp trừng phạt đối với Moscow.

Phan Sơn (tổng hợp)