Nhôn Mai – nơi những người gieo chữ tìm thấy tình yêu giữa đại ngàn

Vượt qua những cung đường cách trở, ngược dòng Nậm Nơn đến vùng biên Nhôn Mai (Nghệ An) gieo chữ, nhiều thầy cô giáo đã tìm thấy tình yêu, xây dựng gia đình và gắn bó với mảnh đất vùng cao.

Những mối duyên nảy nở từ hành trình gieo chữ nơi vùng biên

Tháng 11, cái lạnh nơi vùng biên Nhôn Mai càng thêm tê tái. Giữa không khí hướng tới Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, thầy Trần Đức Quỳ (SN 1972) có dịp nhìn lại hành trình hơn 30 năm gắn bó với nghề giáo và mảnh đất miền núi Nghệ An.

Sau khi tốt nghiệp Trường Cao đẳng Sư phạm Nghệ An, ngày 1/9/1996, thầy Quỳ nhận quyết định phân công về Trường Tiểu học Nhôn Mai. Quê ở xã Bạch Ngọc, cách nơi công tác khoảng 250km, chàng trai trẻ khi ấy chưa nghĩ rằng vùng đất xa xôi này sẽ trở thành quê hương thứ hai của mình.

Chỉ 2 ngày sau khi nhận quyết định, thầy mang theo ba lô đựng sách vở, giáo án và vài bộ quần áo lên đường nhận nhiệm vụ.

Thầy Bùi Văn Phương tận tình kèm học sinh ôn bài trên lớp. (Ảnh minh họa: NAM)

Thời điểm đó, giao thông đường bộ chưa thuận tiện. Muốn vào Nhôn Mai, thầy phải ngược dòng Nậm Nơn bằng thuyền chèo tay, vượt qua nhiều thác ghềnh hiểm trở. Chuyến đi bắt đầu từ mờ sáng hôm trước, kéo dài đến tối hôm sau mới cập bến.

Những ngày đầu nhận công tác, thầy Quỳ phải đối mặt với nhiều khó khăn. Khí hậu thất thường, điều kiện sinh hoạt thiếu thốn, sốt rét từng là nỗi ám ảnh. Muốn đến các bản xa, giáo viên phải đi bộ qua núi rừng. Lớp học đơn sơ, học trò thiếu thốn đủ bề. Thế nhưng, càng tiếp xúc với học sinh, thầy càng thương các em và thêm quyết tâm gắn bó với nghề.

Cũng tại Nhôn Mai, thầy Quỳ gặp cô Vi Thị Túc, người con của bản Thái. Từ sự gần gũi, cảm thông với chàng trai miền xuôi chọn lên vùng cao gieo chữ, tình cảm giữa hai người dần nảy nở. Họ nên duyên vợ chồng, cùng dựng ngôi nhà nhỏ bên dòng Huồi Hỷ.

Một người đến trường, một người lên nương. Cuộc sống tuy không dư dả nhưng luôn đầm ấm. Hai người lần lượt đón các con chào đời, xây dựng tổ ấm giữa vùng đất đã gắn bó với tuổi trẻ của mình. “Thời trẻ, mình không nghĩ sẽ lên chốn xa xôi này công tác, lập nghiệp rồi lập gia đình. Chắc tất cả đều do duyên số. Nay nhìn lại, mình không hề thấy hối tiếc khi đã dành hết tuổi thanh xuân và tình yêu với mảnh đất này”, thầy Quỳ bộc bạch.

Hơn ba thập kỷ trôi qua, thầy Quỳ chứng kiến sự đổi thay của trường lớp, bản làng và nhiều thế hệ học trò. Nhôn Mai giờ đây không chỉ là nơi công tác mà còn là quê hương thứ hai, nơi có gia đình, đồng nghiệp và những ký ức gắn bó với tuổi thanh xuân.

Một chuyện tình khác ở Nhôn Mai là của thầy Bùi Văn Phương (SN 1980), quê xã Quảng Châu và cô Phạm Thị Thu Hương (SN 1982), quê xã Châu Khê. Tình cảm của họ bắt đầu trên chuyến ngược dòng Nậm Nơn đầu tiên đến nơi nhận công tác.

Cùng học Đại học Đà Lạt, năm 2003, khi huyện Tương Dương tuyển giáo viên, thầy Phương và cô Hương cùng dự tuyển, trúng tuyển rồi được phân công về Trường THCS Nhôn Mai. Từ thị trấn Hòa Bình, huyện Tương Dương cũ, cả hai lên thuyền ngược dòng Nậm Nơn để đến nơi nhận nhiệm vụ.

“Lần đầu ngồi thuyền máy ngược sông lên Nhôn Mai mất gần một ngày trời, qua hàng trăm con thác lớn nhỏ, thuyền chênh chao, tôi đã khóc đòi về. Anh Phương ngồi bên nắm chặt tay và an ủi, động viên tôi mới vững lòng đi tiếp”, cô Hương nhớ lại.

Gia đình thầy Nguyễn Đức Sơn trong khoảnh khắc sum họp. (Ảnh minh họa: NAM)

Từ cái nắm tay trên con thuyền năm ấy đến những ngày cùng đứng lớp, thầy Phương và cô Hương dần trở thành chỗ dựa tinh thần của nhau. Cùng trải qua những vất vả của nghề giáo nơi vùng cao, họ thấu hiểu, sẻ chia trách nhiệm với học trò và những lo toan trong cuộc sống.

Thầy Phương chia sẻ, nếu được lựa chọn lại, thầy vẫn muốn làm giáo viên bởi những khoảnh khắc bình yên bên học trò miền sơn cước. Hơn 20 năm chung sống, vợ chồng thầy cô có 3 người con. Từ năm 2020, thầy Phương chuyển về công tác tại Trường Phổ thông DTBT Tiểu học và THCS Hữu Khuông, trong khi cô Hương tiếp tục làm việc tại Nhôn Mai, nay là Trường nội trú liên cấp Nhôn Mai.

Có khi 2 tuần, thậm chí một tháng, vợ chồng mới được gặp nhau. Khoảng cách địa lý khiến việc chăm sóc con cái và thu xếp cuộc sống gia đình thêm vất vả. Dẫu vậy, cả hai vẫn gắn bó với nghề, cùng vun đắp tổ ấm bằng sự thấu hiểu và sẻ chia.

Ở Nhôn Mai, nhiều mối duyên khác cũng được vun đắp qua những năm tháng cùng nhau dạy học nơi bản xa. Vợ chồng thầy Kha Văn May (SN 1978) và cô Kim Thị Minh (SN 1980) là một câu chuyện như thế. Thầy May quê xã Tam Quang (huyện Tương Dương cũ), còn cô Minh quê xã Thông Thụ (huyện Quế Phong cũ). Hai người cùng học một lớp tại Trường Trung học Sư phạm Kỳ Sơn. Sau khi tốt nghiệp năm 2001, cô Minh theo người yêu về Tương Dương xin việc.

Cả hai được phân công đến Trường Tiểu học Nhôn Mai. Không chọn nơi thuận lợi hơn, họ đăng ký lên điểm trường bản Thằm Thẩm (nay là bản Xói Voi), nơi có hơn 10 hộ người Khơ Mú và Mông sinh sống. Ngày ấy, đường vào bản chỉ là những lối mòn quanh co bên sườn núi. Đời sống người dân còn nhiều thiếu thốn, trẻ em đến lớp trong những bộ quần áo cũ, sách vở không đầy đủ. Việc học tập của các em phần lớn trông cậy vào sự tận tâm của thầy cô.

Không chỉ đứng lớp, vợ chồng thầy May, cô Minh còn dành thời gian tìm hiểu phong tục, tập quán, chia sẻ khó khăn với bà con. Sự gần gũi, chân thành giúp họ dần trở thành những người thân thuộc trong bản. Sau nhiều năm gắn bó, hai người mua đất, dựng nhà gần điểm trường và quyết định chọn Nhôn Mai làm nơi an cư. Đến nay, vợ chồng thầy cô đã có hơn 20 năm gắn bó với quê hương thứ hai.

Một mái ấm khác cũng được hình thành từ những năm tháng công tác tại Nhôn Mai là gia đình thầy Nguyễn Đức Sơn (SN 1981), hiện là Hiệu trưởng Trường Phổ thông DTBT Tiểu học và THCS Hữu Khuông, cùng cô Moong Thùy Dương (SN 1985), giáo viên Trường Phổ thông DTBT THCS Lượng Minh.

Thầy Sơn quê xã Văn Hiến, còn cô Dương quê xã Châu Khê. Hai người gặp nhau khi cùng công tác tại Nhôn Mai rồi nên duyên vợ chồng. Gần 20 năm qua, cả hai nhiều lần chuyển trường, có thời điểm phải làm việc cách xa nhau gần 100km.

Việc chăm sóc con cái, thu xếp cuộc sống gia đình không ít lần khiến vợ chồng thầy Sơn gặp khó khăn. Tuy nhiên, nhờ sự thấu hiểu và đồng hành, cả hai cùng vượt qua những trở ngại, yên tâm công tác và vun đắp hạnh phúc gia đình.

Những năm tháng ấy, Nhôn Mai gần như biệt lập giữa đại ngàn Tây Bắc Nghệ An. Giao thông cách trở, chưa có sóng điện thoại, điện lưới sinh hoạt còn thiếu thốn. Cuộc sống và công việc của giáo viên nơi đây vì thế có nhiều thử thách. Trong hoàn cảnh ấy, tình yêu thương học trò, sự đồng hành của đồng nghiệp và sẻ chia trong cuộc sống trở thành điểm tựa để nhiều thầy cô kiên trì bám trường, bám bản.

Với họ, Nhôn Mai không chỉ là nơi thực hiện sứ mệnh gieo chữ mà còn là nơi bắt đầu những mối duyên, hình thành những mái ấm gia đình và lưu giữ một thời tuổi trẻ đáng nhớ. Qua năm tháng, vùng đất đại ngàn ấy đã trở thành quê hương thứ hai, nơi nhiều người đã gắn bó và không dễ rời xa.

Hoàng Hà (tổng hợp)