Nghệ An – Sở Nội vụ và Sở Công thương đang siết chặt công tác kiểm tra, chấn chỉnh tại các mỏ khoáng sản sau 4 vụ tai nạn lao động nghiêm trọng làm 5 người tử vong trong năm 2026.
- Khối đá chạm chim thần Garuda, Naga bàn giao cho Bảo tàng Gia Lai
- Đẩy mạnh kết nối doanh nghiệp và hợp tác phát triển năng lượng xanh
- Va chạm với ô tô tải trên tỉnh lộ 427, một người đi xe máy tử vong
Đáng chú ý là vụ tai nạn đặc biệt nghiêm trọng ngày 07/11 tại mỏ đá Lèn Ba Thung (xã Bạch Hà) của Công ty CP Vật liệu 99, làm 2 người chết. Theo thông tin tại hội nghị ngày 6/8, toàn tỉnh có 289 giấy phép khai thác khoáng sản còn hiệu lực, gồm 235 mỏ đang hoạt động và 54 giấy phép tạm dừng hoặc chưa khai thác.
Với địa hình nhiều đồi núi, Nghệ An có hơn 200 mỏ khoáng sản làm vật liệu xây dựng đang hoạt động, góp phần cung ứng cho phát triển hạ tầng. Cũng theo hội nghị này, nguồn thu ngân sách từ hoạt động khoáng sản giai đoạn 2021 – 2025 đạt khoảng 1.000 – 1.300 tỷ đồng mỗi năm, nhưng đây vẫn là nhóm ngành có nguy cơ tai nạn lao động thuộc loại cao nhất.
Ba vụ còn lại trong năm nay gồm: ngày 27/04 tại mỏ đá của Công ty CP Tư vấn xây dựng và khai thác khoáng sản Đại Nam làm 1 người chết; ngày 13/05 tại mỏ đá lèn Trai của Công ty TNHH MTV Xuân Chung làm 1 người chết và 1 người bị thương; ngày 19/11 tại mỏ đá của Công ty TNHH Thương mại Kiều Phát làm 1 người chết.

Khu vực Lèn Ba Thung từng ghi nhận tai nạn lao động chết người vào các năm 2014 và 2020. Ở đợt kiểm tra liên ngành năm 2024 tại huyện Quỳ Hợp, lực lượng chức năng phát hiện 15 trong số 23 doanh nghiệp khoáng sản vi phạm quy định về lao động, an toàn, vệ sinh lao động, bị lập biên bản và xử phạt hành chính 415 triệu đồng.
Ông Chu Văn Lực, cán bộ Phòng Lao động – Việc làm – ATLĐ, Sở Nội vụ Nghệ An, đánh giá tai nạn nhìn chung xuất phát từ cả yếu tố khách quan lẫn chủ quan. Theo ông, khách quan là những rủi ro vốn có của nghề khai thác đá như làm việc trên cao, đá rơi, sạt lở tầng khai thác, chập điện, nổ mìn hay vận hành thiết bị nặng.
Về chủ quan, ông Chu Văn Lực chỉ ra nhiều chủ doanh nghiệp còn chạy theo sản lượng, xem nhẹ việc đánh giá nguy cơ, thiếu giám sát trực tiếp tại hiện trường và huấn luyện an toàn mang tính hình thức. Một bộ phận công nhân cũng còn chủ quan, chưa tuân thủ nghiêm quy trình bảo hộ.
Trưởng phòng Địa chất, Khoáng sản, Sở Công thương Nghệ An Nguyễn Công Lực thẳng thắn nhìn nhận khai thác mỏ thuộc nhóm lĩnh vực có nguy cơ mất an toàn lao động rất cao. Theo ông, dù cơ quan quản lý thường xuyên ban hành văn bản đôn đốc, thậm chí vừa nhắc nhở ngay trước thời điểm xảy ra sự cố, tai nạn vẫn xảy ra do hoạt động mỏ có nhiều khâu đan xen từ thiết kế, nổ mìn, khai thác, chế biến đến vận chuyển.
Việc sắp xếp bộ máy thời gian qua, khi mảng quản lý lao động về Sở Nội vụ còn chức năng quản lý thiết kế mỏ chuyển từ Sở Xây dựng sang Sở Công thương, cũng đòi hỏi sớm ổn định công việc để giám sát chuyên sâu không bị phân tán.
Kiểm tra trọng điểm, đề cao trách nhiệm chủ mỏ
Ông Lê Huy Vinh, Phó Trưởng phòng Lao động – Việc làm – ATLĐ, Sở Nội vụ Nghệ An, cho biết: “Công tác đảm bảo an toàn lao động trong hoạt động sản xuất kinh doanh và khai thác chế biến khoáng sản được các cấp chính quyền và sở đặc biệt quan tâm. Hàng năm Sở đều thực hiện các đợt kiểm tra đột xuất, cũng như định kỳ. Riêng trong 2 tháng vừa qua, các lãnh đạo tỉnh còn trực tiếp đi tới các mỏ để kiểm tra”.
Ngày 30/9/2026, Phó chủ tịch UBND tỉnh Phùng Thành Vinh dẫn đầu đoàn công tác kiểm tra thực tế tại mỏ đá trên địa bàn Đô Lương cũ. Về định hướng, Sở Nội vụ lấy phòng ngừa làm chính, đặt việc bảo vệ tính mạng và sức khỏe người lao động lên hàng đầu.
Theo đó, Sở sẽ phối hợp thanh tra, kiểm tra có trọng điểm tại các mỏ nguy cơ cao, đơn vị từng xảy ra tai nạn hoặc có tiền sử vi phạm, tập trung vào các nguy cơ như ngã cao, đá rơi, sạt lở, an toàn thiết bị. Việc khắc phục sau kiểm tra và sau điều tra tai nạn cũng được giám sát chặt chẽ, vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm.

Về phía Sở Công thương, ngoài công văn chấn chỉnh ban hành ngày 8/11, đơn vị yêu cầu doanh nghiệp tuân thủ nghiêm quy định khai thác khoáng sản và kiên quyết đình chỉ những mỏ chưa lắp trạm cân, camera giám sát kết nối dữ liệu đúng hạn. Công tác kiểm tra kỹ thuật tại khai trường cũng đang được đẩy mạnh.
Khoảng một tháng nay, Sở tiếp nhận từ Sở Xây dựng chức năng quản lý nhà nước về thiết kế cơ sở, thiết kế mỏ đá, xi măng, và đang tham mưu UBND tỉnh thành lập đoàn kiểm tra liên ngành mới. Theo kế hoạch, đoàn ưu tiên các điểm nóng Quỳ Hợp, Đô Lương, Hoàng Mai, với nội dung từ thiết kế khai thác đúng quy chuẩn, quản lý vật liệu nổ công nghiệp đến an toàn hệ thống điện và thiết bị.
Bên cạnh sự vào cuộc của các sở, ngành và chính quyền địa phương, trách nhiệm của chủ mỏ vẫn giữ vai trò quyết định. Doanh nghiệp cần nhận diện nguy cơ trước mỗi ca làm việc, huấn luyện an toàn đúng đối tượng, duy trì cán bộ giám sát tại khai trường, đồng thời chủ động dừng thi công ngay khi phát hiện dấu hiệu mất an toàn về địa chất hoặc thiết bị.
Nguyễn Quế (tổng hợp
