Nghệ An – Khu rừng săng lẻ rộng hơn 70ha ở xã Tam Đình, huyện Tương Dương vẫn giữ được vẻ nguyên sinh nhờ công sức gìn giữ của ông Vi Chính Nghĩa và nhiều thế hệ người dân bản Quang Thịnh.
- Không khí lạnh mạnh sắp gây rét diện rộng ở miền Bắc
- Góc nhìn giáo viên về cách bố trí thí sinh ở điểm thi
- Kỷ luật buộc thôi việc Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn
Người dân nối tiếp hành trình bảo vệ rừng săng lẻ nguyên sinh
Nằm ngay bên Quốc lộ 7 (QL7), tuyến đường nối tỉnh Nghệ An với nước bạn Lào, khu rừng săng lẻ ở xã Tam Đình, huyện Tương Dương, nổi bật với hàng nghìn cây cổ thụ cao 30-40m, có tuổi đời hàng trăm năm. Với diện tích hơn 70ha, đây là một trong những khu rừng nguyên sinh đặc biệt của miền Tây xứ Nghệ.
Theo người dân địa phương, khu rừng đã tồn tại từ rất lâu, trước cả khi họ chuyển đến bản Quang Thịnh sinh sống. Trong quá trình phát triển của địa phương, cánh rừng từng đứng trước nguy cơ bị khai thác, nhưng đã được gìn giữ nhờ sự đóng góp của nhiều người, trong đó có ông Vi Chính Nghĩa, nguyên Bí thư Huyện ủy Tương Dương, từng giữ chức Phó Ban Dân tộc của tỉnh Nghệ An.
Năm 1964, Lâm trường Tương Dương đề nghị UBND tỉnh Nghệ An cho phép khai thác rừng săng lẻ. Nhận thấy khu rừng có vẻ đẹp và giá trị, ông Nghĩa khi đó là Bí thư Huyện ủy Tương Dương đã đề nghị giữ lại 100ha rừng ở xã Tam Đình.
Năm 1992, sau khi nghỉ hưu, lo ngại khu rừng bị người dân và lâm tặc chặt phá, ông Nghĩa xin một mảnh đất, dựng lán nhỏ ngay trong rừng để thuận tiện chăm sóc, bảo vệ.
Từ đó, hình ảnh ông Nghĩa ngày ngày đi bộ kiểm tra rừng trở nên quen thuộc với người dân bản Quang Thịnh. Bà con dành cho ông sự trân trọng và gọi ông bằng cái tên thân thương là “thần hộ vệ rừng săng lẻ”.
Ông Vi Trường Vĩnh, người dân bản Quang Thịnh, chia sẻ: “Sau khi cụ Nghĩa mất, dân bản nơi đây ai cũng tiếc thương ông. Để noi gương ông, tôi đã vận động người dân cùng tham gia bảo vệ rừng, nhưng để có cánh rừng săng lẻ đẹp như hôm nay thì người có công lớn nhất là ông Vi Chính Nghĩa, nếu không có ông ấy mấy chục năm canh rừng thì chắc người ta chặt phá hết lâu rồi…”.
Năm 2008, khi sức khỏe yếu, ông Nghĩa bàn giao công việc bảo vệ rừng cho anh Vi Văn Tuấn, một người con của bản Quang Thịnh cũng nặng lòng với cánh rừng.
Đến năm 2015, ông Nghĩa qua đời ở tuổi 87. Sau khi ông mất, người dân bản Quang Thịnh tiếp tục chăm sóc, bảo vệ khu rừng mà ông đã dành nhiều năm gắn bó.
Từ năm 2014, rừng săng lẻ Tam Đình được chuyển đổi quy hoạch từ rừng sản xuất sang rừng đặc dụng và giao Hạt Kiểm lâm huyện quản lý. Tuy nhiên, trên thực tế, người dân bản Quang Thịnh vẫn là lực lượng chủ yếu trực tiếp tham gia bảo vệ khu rừng.
Từ năm 2015 đến nay, bản thành lập tổ bảo vệ rừng gồm 11 người. Các thành viên luân phiên tuần tra hằng ngày nhằm kiểm tra, bảo vệ diện tích rừng.
Ông Vi Trường Vĩnh (SN 1953), tổ trưởng tổ bảo vệ rừng săng lẻ ở bản Quang Thịnh, cho biết: “Tổ bảo vệ rừng có 11 người, tất cả đều là con em dân bản. Mỗi ngày chúng tôi cử 2 người thay phiên nhau vào rừng đi kiểm tra, do diện tích rộng nên phải đi cả buổi mới hết. Tôi tham gia bảo vệ khu rừng săng lẻ ở đây từ năm 2012, mình đi làm chủ yếu là vì muốn giữ rừng thôi chứ tiền công ít lắm”.
Không chỉ tổ chức tuần tra, người dân bản Quang Thịnh còn thống nhất xây dựng hương ước bảo vệ rừng, quy định cụ thể những việc được làm và không được làm khi vào khu vực rừng săng lẻ.
Ông Vi Võ Tuấn, Trưởng bản Quang Thịnh, cho biết: “Từ nhiều năm nay, người dân bản chúng tôi thống nhất với nhau lập ra hương ước bảo vệ khu rừng, hương ước quy định cụ thể người dân bản được làm, không được làm khi vào rừng săng lẻ. Nếu ai vi phạm, nhẹ thì sẽ bị nhắc nhở, cảnh cáo trước toàn dân bản, nếu vi phạm nặng sẽ báo cấp trên xử lý ngay. Người dân ở đây ai cũng ủng hộ những quy định trong hương ước”.
Đánh giá về công tác bảo vệ khu rừng, ông Nguyễn Hữu Hiến, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm huyện Tương Dương, cho biết: “Khu rừng săng lẻ nguyên sinh tại xã Tam Đình là khu rừng đặc dụng đặc biệt quý hiếm, có thể nói đây là khu rừng săng lẻ duy nhất ở Việt Nam còn giữ được nguyên vẹn. Để giữ được khu rừng nguyên sinh ngay trên QL7 có công rất lớn của người dân bản Quang Thịnh, những người dân có truyền thống bảo vệ rừng”.
Từ sự đóng góp của ông Vi Chính Nghĩa đến hoạt động tuần tra của tổ bảo vệ rừng và việc thực hiện hương ước của người dân, khu rừng săng lẻ Tam Đình tiếp tục được gìn giữ. Câu chuyện này cho thấy vai trò quan trọng của cộng đồng địa phương trong việc bảo vệ tài nguyên rừng.
Hoàng Hà (tổng hợp)
