PGS Nguyễn Lân Hiếu cho rằng người khỏe mạnh nên ưu tiên bổ sung vitamin từ thực phẩm đa dạng, cân đối; chỉ sử dụng vitamin dạng thuốc khi có nhu cầu và chỉ định chuyên môn.
- Cuộc gặp lúc rạng sáng ở phường Trúc Lâm
- Hơn 500 bộ áo dài, bà chủ quán bánh cuốn Michelin tạo dấu ấn riêng
- Nghệ An hỗ trợ tối đa 4 triệu cho hộ lắp điện mặt trời mái nhà
Nhiều loại vitamin có sẵn trong thực phẩm hằng ngày
Uống vitamin để tăng sức đề kháng, làm đẹp da hay giảm mệt mỏi đang trở thành xu hướng được nhiều người quan tâm. Không ít người tự bổ sung vitamin C, vitamin D, vitamin nhóm B hoặc vitamin E với mong muốn cải thiện sức khỏe. Tuy nhiên, việc sử dụng các sản phẩm này cần căn cứ vào nhu cầu thực tế của cơ thể.
PGS Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, cho biết trong đơn thuốc của ông rất ít khi có vitamin, chỉ sử dụng trong những trường hợp thiếu hụt và cần kê đơn đúng chỉ định.
Theo PGS Hiếu, dựa vào khả năng hòa tan, vitamin được chia thành hai nhóm chính. Nhóm vitamin tan trong dầu gồm A, D, E và K. Những vitamin này có thể được dự trữ trong gan và mô mỡ, vì vậy không nhất thiết phải bổ sung hằng ngày nếu chế độ ăn đã đáp ứng đủ nhu cầu.
Nhóm vitamin tan trong nước gồm vitamin C và các vitamin nhóm B như B1, B2, B3, B5, B6, B7 (biotin), B9 (folate) và B12. Phần lớn vitamin tan trong nước không được dự trữ với lượng lớn, ngoại trừ một số trường hợp như vitamin B12. Lượng dư thừa của nhiều vitamin thuộc nhóm này có thể được đào thải qua nước tiểu.
Trong bữa ăn hằng ngày, vitamin B1 (thiamine) có thể được cung cấp từ bánh mì, ngũ cốc, mì ống tăng cường vi chất, thịt, cá, các loại đậu, đậu nành, đậu Hà Lan và ngũ cốc nguyên hạt. Vitamin này có chức năng tạo năng lượng, duy trì hoạt động bình thường của tim, cơ và hệ thần kinh.
Vitamin B2 (riboflavin) có trong thịt, trứng, sữa, các loại hạt, đậu, rau lá xanh, bông cải xanh, măng tây và ngũ cốc tăng cường vi chất. Vitamin này hỗ trợ duy trì thị lực và cần thiết cho quá trình sản xuất hồng cầu. B2 có màu vàng, phát huỳnh quang xanh vàng dưới ánh sáng. Khi cơ thể đã sử dụng đủ, lượng dư thừa được đào thải qua nước tiểu, khiến nước tiểu có màu vàng sáng sau khi uống.
Vitamin B3 (niacin) giúp chuyển hóa thức ăn thành năng lượng, đồng thời có vai trò đối với sức khỏe làn da và chức năng thần kinh. Nguồn thực phẩm chứa vitamin B3 gồm thịt, cá, ngũ cốc và đậu phộng.
Vitamin B6 (pyridoxine) rất quan trọng đối với hoạt động của não và hệ thần kinh, đồng thời giúp cơ thể tạo hồng cầu. Vitamin này có trong khoai tây, chuối, đậu, các loại hạt, thịt, cá, trứng, rau chân vịt và ngũ cốc.
Vitamin B9 (folate) giúp cơ thể tạo hồng cầu và ADN, có trong đậu, rau lá xanh, măng tây, trái cây họ cam quýt, gia cầm và ngũ cốc.
Vitamin B12 (cobalamin) có vai trò trong quá trình tạo hồng cầu và duy trì chức năng của tế bào thần kinh. Những thực phẩm cung cấp vitamin này gồm thịt, cá, trứng và sữa. Vitamin B12 chứa cobalt, có màu đỏ tươi và được phân lập năm 1948 từ gan. Do chỉ có tự nhiên trong thực phẩm nguồn gốc động vật, người ăn chay trường dễ bị thiếu hụt. Người đã cắt dạ dày cũng có nguy cơ thiếu vitamin này.
Đối với vitamin C (ascorbic acid), các nguồn thực phẩm quen thuộc gồm quả mọng đỏ, kiwi, ớt chuông đỏ hoặc xanh, cà chua, bông cải xanh, rau chân vịt, ổi, bưởi và cam. Vitamin C có chức năng tạo collagen, củng cố xương và nướu, đồng thời giúp cơ thể hấp thu sắt và canxi.
Vitamin A có nhiều trong gan động vật, lòng đỏ trứng, sữa nguyên kem và cá béo. Tiền vitamin A được tìm thấy trong cà rốt, khoai lang, bí đỏ, xoài, cải bó xôi và rau ngót.
Vitamin D có trong các loại cá béo như cá hồi, cá thu, cá mòi, lòng đỏ trứng, gan cá, nấm và sữa tăng cường vitamin D. Ngoài ra, cơ thể còn tạo ra vitamin D khi da tiếp xúc với ánh nắng.
Vitamin E có trong dầu hướng dương, dầu đậu nành, dầu ô liu, dầu lạc, hạt hướng dương, hạnh nhân, đậu phộng và quả bơ.
Vitamin K gồm vitamin K1 và K2. Vitamin K1 có trong các loại rau lá xanh đậm như cải bó xôi, cải xoăn, bông cải xanh, rau ngót, dầu đậu nành và dầu cải. Trong khi đó, vitamin K2 có trong thực phẩm lên men như natto, phô mai, trứng và gan.
Theo PGS Nguyễn Lân Hiếu, đối với người khỏe mạnh có chế độ ăn đa dạng, cân đối, bổ sung vitamin thông qua thực phẩm hằng ngày vẫn là lựa chọn ưu tiên. Việc sử dụng vitamin dạng thuốc chỉ nên thực hiện khi đã xác định thiếu hụt, có nguy cơ thiếu hoặc thuộc nhóm cần bổ sung theo chỉ định chuyên môn.
Nếu lựa chọn sản phẩm bổ sung, người dùng cần đọc kỹ nhãn, thành phần, hàm lượng, nguồn gốc và thông tin nhà sản xuất.
Hoàng Hà (tổng hợp)
