Nông dân Nghệ An tận dụng phụ phẩm nông nghiệp ủ phân hữu cơ bằng men vi sinh, góp phần cải tạo đất và phát triển sản xuất bền vững.
- Bé gái sơ sinh bị bỏ rơi giữa cánh đồng trong đêm lạnh ở Nghệ An
- Hai hiệu trưởng tiểu học ở Huế bị bắt tạm giam
- Trời mưa, mặt đường trơn, ba ô tô đâm liên hoàn trên cao tốc
Biến phụ phẩm đồng ruộng thành nguồn tài nguyên
Sau mỗi vụ thu hoạch, rơm rạ, thân cây, lá cây và phân chuồng là những nguồn phụ phẩm có thể tận dụng để phục vụ sản xuất. Tuy nhiên, trước đây, một phần trong số này thường bị đốt bỏ hoặc xử lý sơ sài, vừa gây lãng phí vừa tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường.
Tại xã Lương Sơn, chị Phan Thị Nguyệt, ở xóm Hồng Sơn 4, cho biết trước đây gia đình chủ yếu sử dụng phân hóa học, khiến đất ruộng ngày càng chai cứng, lúa phát triển không đều. Từ khi chuyển sang sử dụng phân ủ bằng men vi sinh, chị nhận thấy đất tơi xốp hơn, cây lúa phát triển khỏe mạnh và ít sâu bệnh.
Chị Nguyễn Thị Hồng, ở xóm Hồng Sơn 3, cũng đánh giá việc sử dụng phân ủ bằng men vi sinh mang lại nhiều lợi ích cho sản xuất. Theo chị, loại phân này giúp đất tơi xốp, giàu dinh dưỡng, cây sinh trưởng khỏe, giảm sâu bệnh và góp phần cải tạo đất lâu dài. Qua đó, người dân có thể giảm chi phí sản xuất và hướng tới phương thức canh tác bền vững.
Việc ủ phân hữu cơ bằng men vi sinh tận dụng nguồn nguyên liệu sẵn có, cách thực hiện tương đối đơn giản. Sau vài tuần, phụ phẩm hoai mục có thể được sử dụng trở lại trên đồng ruộng, góp phần bổ sung chất hữu cơ cho đất.
Tại một số địa phương ở Nghệ An, các chi hội nông dân còn thành lập tổ nhóm thu gom phụ phẩm để ủ phân tập trung. Hoạt động này góp phần nâng cao hiệu quả tận dụng nguồn nguyên liệu, cải thiện cảnh quan nông thôn và hạn chế ô nhiễm môi trường.
Theo thống kê của ngành nông nghiệp, mỗi năm Việt Nam phát sinh khoảng 156–159 triệu tấn phụ phẩm nông nghiệp. Phần lớn lượng phụ phẩm này vẫn bị bỏ phí hoặc bán ở dạng thô với giá trị thấp. Tỷ lệ được tận dụng mới đạt khoảng 10–35%, số còn lại bị đốt ngoài đồng hoặc xử lý chưa phù hợp.
Bài gốc cũng nêu việc phụ phẩm bị đốt bỏ hoặc phân hủy tự nhiên trên đồng ruộng chiếm tới 20% tổng phát thải khí metan toàn quốc. Đây là số liệu cần được đối chiếu với tài liệu thống kê cụ thể trước khi xuất bản.
Nhằm thúc đẩy việc khai thác hiệu quả nguồn phụ phẩm, Bộ Nông nghiệp và Môi trường xây dựng Đề án ứng dụng khoa học, công nghệ thúc đẩy kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp giai đoạn 2026–2030, dự kiến triển khai tại 12 tỉnh, thành phố.
Việc tận dụng phụ phẩm nông nghiệp cũng góp phần thực hiện cam kết của Việt Nam về mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Từ những mô hình tại cơ sở, thay đổi cách xử lý rơm rạ, thân cây, lá cây và các phụ phẩm khác có thể góp phần giảm lãng phí tài nguyên, bảo vệ môi trường và nâng cao tính bền vững trong sản xuất.
Đại diện Hội Nông dân xã Lương Sơn cho biết, đơn vị phối hợp tuyên truyền, vận động hội viên thay đổi thói quen xử lý phụ phẩm, đồng thời tổ chức tập huấn, hướng dẫn quy trình ủ phân bằng men vi sinh.
Hoàng Hà (tổng hợp)
