Kỹ sư bỏ việc ở Nhật về Nghệ An từ năm 2020 để biến lá dứa ,thứ phế phẩm nông nghiệp bị đốt bỏ, thành vải lụa xuất khẩu sang Nhật.
- Tài khoản “nổ” 200 triệu đồng từ người lạ, thanh niên báo ngay công an
- Miền Bắc trời rét và cảnh báo thời tiết biển
- Tại sao thanh thiếu niên dễ mắc bệnh não mô cầu?
Ý tưởng từ chiếc lá dứa và quyết định rẽ đời
Giữa nắng cuối năm trên đồng dứa Quỳnh Thắng, Đậu Văn Nam nâng niu tấm vải mộc màu kem sữa. Nam năm nay 33 tuổi. Anh gọi đó là thành quả của ý tưởng từng bị cho là điên rồ.
Nam tốt nghiệp Bách khoa Hà Nội. Anh làm kỹ sư thiết kế máy tại Nhật với mức lương cao. Một lần uống rượu Tequila, anh thấy người Mexico tách xơ từ cây thùa để dệt bao bố. Hình ảnh ấy khiến anh nghĩ đến lá dứa quê nhà. Nghệ An có hơn 50.000 ha dứa và thải ra hai triệu tấn lá mỗi năm. Lượng lá bị đốt gây ô nhiễm. Với Nam, đó là nguồn vàng bị bỏ quên.
Tết 2020, anh về nước và tìm thầy cô để nghiên cứu sợi dứa. Anh cùng ba cộng sự dùng thìa cạo từng lá để tìm xơ. Làm thủ công không xuể, Nam quay lại Nhật. Anh vừa đi làm, vừa chỉ đạo nhóm chế tạo máy tách xơ. Mẫu máy bán tự động đầu tiên thất bại vì rung mạnh và kém an toàn.
Nam quyết vẽ lại toàn bộ cấu trúc máy. Tháng 8/2022, anh về nước căn chỉnh giai đoạn cuối. Một ngày cuối tháng 11, chiếc lá dứa chạy qua băng chuyền. Đầu bên kia, sợi tơ óng ả hiện ra. Cả xưởng vỡ òa. Máy nặng 6 tấn, trị giá 1,5 tỷ đồng, xử lý được 10–12 tấn lá mỗi ngày. Chi phí xơ thô giảm từ 160.000 xuống 100.000 đồng mỗi kg.
Ba năm bế tắc và cuộc rượt đuổi công nghệ
Sau khi có xơ thô, hành trình mới bắt đầu. Ba năm đầu, công ty chỉ bán được 50 kg sang Philippines. Sợi dứa thô cứng và nhiều keo nên không chạy được trên dây chuyền cotton công nghiệp.
Nam đi Thái Lan, Ấn Độ, Trung Quốc để săn công nghệ. Anh mang về các giải pháp và tinh chỉnh lại cho hợp chất liệu dứa. Cuối năm 2023, đường kính sợi từ 80 micromet giảm còn 25–30 micromet. Nam tưởng đã đến đích.
Nhưng khi đưa sợi vào nhà máy dệt, cỗ máy công nghiệp lập tức kẹt cứng. Tiến sĩ Trần Văn Quyến phân tích bản chất xơ dứa khác hẳn xơ bông. Nhóm nghiên cứu phải “đánh lừa” máy kéo sợi truyền thống.
Nam và cộng sự ăn ngủ tại nhà máy suốt một năm. Họ tháo từng bộ phận, chỉnh từng khe hở. Kỹ sư trẻ và thợ già nhiều lúc tranh luận át tiếng máy. Cuối mùa thu năm nay, lô xơ dứa “bông hóa” đầu tiên ra đời. Nam cầm cuộn sợi và bật khóc.Sợi dứa giữ được tính kháng khuẩn, chống tia UV và tự phân hủy. Đây là điều ngành thời trang xanh đang tìm kiếm.
Sợi dứa xuất khẩu và mục tiêu trăm tấn mỗi tháng
Hiện nhà máy của Nam đã có bốn đối tác bao tiêu. Trong số đó có doanh nghiệp lớn từ Nhật và Trung Quốc. Mục tiêu năm tới là đạt sản lượng trăm tấn mỗi tháng.
Nam nhớ những câu hỏi “vì sao bỏ thiên đường” suốt nhiều năm qua. Anh nghĩ đến lá dứa – thứ phế phẩm nếu nằm lại bờ ruộng chỉ là rác. Nhưng khi được xé nhỏ, va đập, chải mịn, nó hóa thành tơ.“Tuổi trẻ nếu không dám quăng mình vào việc khó thì sao biết mình cứng cỏi đến đâu”, Nam nói.
Theo: VnExpress
