Thụy Điển, Na Uy và Đan Mạch đang điều chỉnh cách sử dụng thiết bị số trong giáo dục, đồng thời tăng cường sách giấy nhằm cải thiện khả năng đọc, viết và tiếp thu kiến thức của học sinh.
- Xác minh danh tính nữ sinh lớp 11 tử vong trên sông Cầu
- Nghệ An: Công an xác minh clip người giúp việc đánh, chăm sóc thô bạo cụ bà liệt giường
- “Hiệp đen” sợ hãi, “Sơn mặt quỷ” hứa từ bỏ mạng xã hội khi bị bắt
Tại Thụy Điển, quyết định cấm học sinh sử dụng điện thoại trong trường từ năm học tới đánh dấu một thay đổi đáng chú ý trong chính sách giáo dục. Đằng sau quyết định ấy là những lo ngại về năng lực đọc và viết đang suy giảm, đặc biệt ở nhóm trẻ nhỏ.
Ở Trường trung học Malmö Borgarskola, sự thay đổi bắt đầu từ những tiết học không còn điện thoại. Một số học sinh cho biết các em ít bị xao nhãng hơn, nhờ đó có thể tập trung vào bài giảng và tiếp thu kiến thức tốt hơn.
“Tụi em tiếp thu kiến thức dễ hơn nhiều khi học bằng sách”, Aslan Özhan Kilicasan chia sẻ.
Ông Patrik Sander, Phó hiệu trưởng nhà trường, cho biết học sinh được khuyến khích hạn chế sử dụng máy tính xách tay trong lớp, trừ trường hợp giáo viên yêu cầu, dù mỗi em đều được trang bị một thiết bị. Theo ông, nhà trường đã điều chỉnh phương pháp giảng dạy sau khi nhận thấy việc viết bằng tay với bút chì giúp học sinh ghi nhớ tốt hơn.
“Chúng tôi điều chỉnh cách tiếp cận sau khi nhận ra viết bằng tay với bút chì giúp các em ghi nhớ tốt hơn”, ông Sander nói.
Nhận định về phương pháp học tập này, ông Magnus Haake, Phó giáo sư khoa học nhận thức tại Đại học Lund (Thụy Điển), cho rằng tài liệu giấy kích hoạt những vùng não liên quan đến vận động và cảm giác ở trẻ, qua đó thúc đẩy toàn bộ hệ thống hoạt động.
Sự thay đổi tại Thụy Điển càng đáng chú ý khi quốc gia Bắc Âu này từng thuộc nhóm đi đầu thế giới về ứng dụng công nghệ số trong giáo dục. Đây cũng là quê hương của nhiều doanh nghiệp nổi tiếng như nền tảng nghe nhạc trực tuyến Spotify và hãng viễn thông Ericsson, theo AP.
Bên cạnh quy định về điện thoại, chính phủ Thụy Điển dành 555 triệu krona, tương đương khoảng 1.436 tỉ đồng, để hỗ trợ các trường mua sách giáo khoa và tài liệu hướng dẫn dành cho giáo viên trong năm học này.
Từ mùa hè năm ngoái, trẻ em dưới 2 tuổi tại Thụy Điển đã được định hướng sử dụng tài liệu phi kỹ thuật số như sách giấy. Các cơ sở giáo dục mầm non nói chung cũng không còn bắt buộc phải sử dụng công cụ học tập kỹ thuật số. Một chương trình giảng dạy mới, ưu tiên phương pháp học tập dựa trên sách giấy, dự kiến được ban hành vào năm 2028.
Sách giấy được nhìn nhận lại tại Bắc Âu
Sự điều chỉnh không chỉ diễn ra ở Thụy Điển. Tại Na Uy, lệnh cấm điện thoại thông minh trong trường học đã được ban hành từ năm 2024. Đến tháng 8 vừa qua, nước này tiếp tục có động thái mạnh hơn khi gần như cấm hoàn toàn học sinh tiểu học sử dụng các công cụ AI tạo sinh, đồng thời hạn chế việc sử dụng những công cụ này ở các cấp học cao hơn nhằm ngăn nguy cơ ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình tiếp thu kiến thức, theo Reuters.
Na Uy từng đưa máy tính vào lớp học từ những năm 1990 và tiếp tục phổ biến máy tính bảng sau khi iPad ra mắt năm 2010. Cùng với quá trình này, việc sử dụng sách giáo khoa và luyện viết bằng tay ngày càng suy giảm. Tháng 4 vừa qua, chính phủ Na Uy cho biết sẽ đề xuất dự luật cấp kinh phí để tăng cường sử dụng sách giấy trong trường học.
Tại Đan Mạch, chương trình bổ sung sách giáo khoa cho các trường cũng được mở rộng. Hồi tháng 8, nước này dành thêm 50 triệu krone, tương đương 190,6 tỉ đồng, để đưa 200.000 cuốn sách vào các lớp học công lập trên toàn quốc.
Khoản kinh phí mới nối tiếp nguồn phân bổ 540 triệu krone, khoảng 2.059 tỉ đồng, trong giai đoạn 2025-2034. Chương trình dự kiến bổ sung khoảng 2,4 triệu cuốn sách giấy cho các trường, bao gồm sách giáo khoa và những tài liệu học tập khác.
Lý giải về quyết định này, Bộ trưởng Giáo dục Đan Mạch Magnus Heunicke nhấn mạnh trong một tuyên bố: “Quá nhiều học sinh rời ghế nhà trường mà chưa biết đọc tốt, trong khi đọc là chìa khóa để tiếp thu kiến thức mọi môn học. Học sinh đọc tốt hơn nhờ đọc sách, nên sách cần trở thành một phần tự nhiên trong sinh hoạt hằng ngày ở trường. Vì thế, chúng tôi đang bảo đảm các trường có thêm nhiều sách”.
Từ những thay đổi ở ba quốc gia Bắc Âu, có thể thấy việc đưa công nghệ vào trường học không đồng nghĩa với việc mọi phương pháp truyền thống đều phải nhường chỗ. Một thiết bị có thể mở ra nhiều nguồn kiến thức, nhưng khả năng đọc hiểu, ghi nhớ và diễn đạt vẫn cần được nuôi dưỡng bằng những phương pháp phù hợp. Trong sự điều chỉnh ấy, những cuốn sách giấy đang có thêm cơ hội trở lại với đời sống học đường.
Nguyễn Hiền (tổng hợp)
