Anh Tuấn, 38 tuổi, và anh Quân, 40 tuổi, đều trải qua giai đoạn công việc biến động, mất ngủ và cảm giác xa cách với gia đình, trong đó anh Tuấn được chẩn đoán rối loạn lo âu tổng quát liên quan stress kéo dài.
- Đường ngang có cảnh báo tự động, cụ bà vẫn tử vong vì tàu hỏa
- Bé trai 8 tuổi nghi bị cha ruột hành hung, gia đình trình báo công an
- Bộ Công Thương lập tổ đặc biệt, gỡ thế độc quyền ngành điện
Tại Hà Nội, anh Tuấn làm việc trong một doanh nghiệp nhà nước và bắt đầu cảm thấy mình “biến mất khỏi chính gia đình mình” khi con chỉ đòi mẹ dù anh cố gắng nấu ăn, chơi cùng con. Cùng thời gian đó, dự án công việc trì hoãn, thu nhập giảm khiến anh giấu lo lắng vì không muốn vợ vốn đã quá tải phải gánh thêm.
Những biểu hiện như mất ngủ, đau đầu và dễ cáu gắt kéo dài khiến anh Tuấn tìm đến Viện Sức khỏe Tâm thần Bạch Mai. Trường hợp anh Quân cũng tương tự khi công việc biến động, dự án thất bại và tình trạng mất ngủ triền miên chỉ khiến anh nhận ra vấn đề sau khi đi khám.
Bác sĩ Nguyễn Khắc Dũng, giảng viên Khoa Tâm lý và Khoa học Giáo dục, Đại học Đại Nam, người điều trị cho anh Quân, nhận định: “Thứ khiến anh kiệt sức là cảm giác bị tách khỏi chính gia đình mình”.
Theo bác sĩ Dũng, cảm giác “ra rìa” ở người cha không phải hiện tượng hiếm, nhưng thường không được gọi tên. Một người đàn ông có thể vẫn sống cùng vợ con nhưng cảm thấy mình không còn được cần đến khi những vai trò quen thuộc như kiếm tiền, bảo vệ gia đình bị lung lay mà chưa tìm được cách kết nối cảm xúc khác.
Sự xa cách đôi khi cũng bắt đầu từ chính người đàn ông. Khi cảm thấy mình không hoàn thành tốt vai trò trong gia đình, họ có thể chủ động tránh né và tự đặt bản thân ra ngoài trước khi thực sự bị vợ con gạt khỏi những sinh hoạt chung.
Áp lực về chuẩn mực nam tính càng khiến quá trình này kéo dài. Quan niệm đàn ông phải tự lập, kiểm soát cảm xúc và không bộc lộ sự yếu đuối khiến nhiều người ngại thừa nhận mình đang kiệt sức hoặc tìm đến bác sĩ tâm lý.
Tại Việt Nam, rối loạn tâm thần chiếm gần 15% dân số, trong đó trầm cảm và lo âu khoảng 5-6%. Bệnh viện Bạch Mai mỗi tháng tiếp nhận khoảng 8.000 bệnh nhân khám ngoại trú về rối loạn tâm thần; nam giới có nguy cơ mắc trầm cảm thấp hơn nữ 2-3 lần nhưng khi mắc bệnh, tình trạng thường nặng hơn.
Ở nam giới, trầm cảm cũng có thể biểu hiện khác với hình ảnh buồn bã thường được nhắc đến. Người bệnh dễ cáu gắt, giận dữ, có hành vi nguy cơ hoặc lạm dụng chất kích thích, khiến dấu hiệu bệnh dễ bị bỏ qua và việc điều trị có thể bị chậm trễ.
Một nghịch lý được đề cập trong nghiên cứu về sức khỏe tâm thần là dù phụ nữ được chẩn đoán trầm cảm nhiều hơn, nam giới lại có tỷ lệ tử vong do tự sát cao hơn nhiều lần. Theo nội dung bài gốc, thói quen giấu bệnh và chỉ tìm kiếm trợ giúp khi tình trạng đã nghiêm trọng là một trong những yếu tố liên quan.
“Khi vai trò quen thuộc bị lung lay, trong khi họ không tìm được kết nối cảm xúc với vợ con, nguy cơ rất lớn là họ sẽ thu mình, chịu đựng một mình, lâu dài dẫn đến lo âu, kiệt sức hoặc trầm cảm âm thầm”, bác sĩ Dũng cảnh báo.
Theo ông, việc cải thiện tình trạng này cần sự chủ động từ cả hai phía. Người cha có thể tạo những hoạt động riêng với con, trong khi người mẹ chủ động nhường không gian để chồng xây dựng và duy trì vai trò của mình trong gia đình.
Lê Hà NA (tổng hợp)
