Vụ lừa đảo hợp đồng kỳ nghỉ khiến hàng trăm người sập bẫy, có nạn nhân bị thao túng đến mức ký 71 thỏa thuận, mất trắng gần 4 tỉ đồng.
- Kỳ nghỉ dưỡng của nữ giáo viên trở thành bẫy lừa đảo hàng trăm tỷ đồng
- Nghệ An triển khai dự án 720 triệu USD nâng cấp hạ tầng biến đổi khí hậu
- Mưa giông tại Phú Thọ gây thiệt hại nặng, nhiều nhà dân bị tốc mái
Đòn tâm lý hiểm ác từ những hợp đồng kỳ nghỉ
Cơ quan CSĐT Công an TP Hà Nội và TP.HCM vừa đồng loạt khởi tố hàng chục vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản liên quan đến mô hình “sở hữu kỳ nghỉ” với quy mô đặc biệt lớn. Tại Hà Nội, 187 bị can đã bị khởi tố vì chiếm đoạt 181 tỉ đồng của gần 500 bị hại. Trong khi đó tại TP.HCM, số tiền bị chiếm đoạt còn khủng khiếp hơn, lên tới hơn 612 tỉ đồng với hơn 5.500 hợp đồng bị thu giữ. Các đối tượng thường nhắm vào người lớn tuổi, lợi dụng sự thiếu cảnh giác để hợp thức hóa việc ký kết hàng loạt giấy tờ phát sinh.
Điển hình là trường hợp một nạn nhân đã ký tới 71 hợp đồng kỳ nghỉ với tổng số tiền gần 4 tỉ đồng. Theo các luật sư, đây không còn là vấn đề tỉnh táo đơn thuần mà là kết quả của một quá trình thao túng tâm lý kéo dài. Kẻ lừa đảo xây dựng niềm tin từng ngày, tác động dồn dập khiến nạn nhân không còn nhìn sự việc bằng lý trí. Khi sự việc vỡ lở, doanh nghiệp thường sử dụng chính các điều khoản lắt léo trong hợp đồng để phủ nhận mọi lời cam kết tư vấn bằng miệng trước đó.
Điều xót xa nhất không chỉ là số tiền đã mất mà là nỗi sợ hãi, mặc cảm của các nạn nhân. Nhiều người mất hàng tỉ đồng nhưng không dám kể cho người thân, phải đeo khẩu trang che kín mặt khi làm việc với báo chí vì sợ bị đánh giá là “nhẹ dạ cả tin”. Họ sợ trở thành gánh nặng, sợ bị trách móc nên âm thầm chịu đựng nỗi đau mất tài sản tích lũy cả đời trong sự đơn độc. Sự thao túng của tội phạm đã đánh thẳng vào lòng tự trọng, khiến nạn nhân lo sợ dư luận hơn cả việc bị mất tiền.
Kẽ hở pháp lý và bài học về “bữa ăn miễn phí”
Thực chất, “sở hữu kỳ nghỉ” là một sản phẩm văn minh nhưng đã bị biến tướng thành công cụ lừa đảo khi về Việt Nam. Các đối tượng tận dụng “thông tin bất đối xứng”, tổ chức các hội thảo hoành tráng và dùng “chim mồi” để gây áp lực đám đông. Khách hàng bị ép ký các bản hợp đồng dài hàng chục trang với thuật ngữ pháp lý phức tạp ngay tại chỗ mà không có thời gian đọc kỹ. Đây là kịch bản dàn dựng công phu nhằm triệt tiêu khả năng phản kháng của người dân.
Về mặt quản lý, hiện vẫn còn những “khoảng trống” lớn khi chưa có quy định bắt buộc doanh nghiệp phải ký quỹ hoặc có bảo lãnh ngân hàng cho các khoản tiền thu trước lên tới 20 – 30 năm. Luật Du lịch và Luật Kinh doanh bất động sản cũng chưa định nghĩa rõ ràng về loại hình này, gây khó khăn cho việc xử lý khi tranh chấp xảy ra. Các đối tượng xấu đã lợi dụng sự lỏng lẻo này để thu tiền cực lớn rồi tẩu tán tài sản hoặc tuyên bố phá sản để trốn tránh trách nhiệm.
Các chuyên gia pháp lý cảnh báo người dân cần nhớ nguyên tắc “không có bữa ăn nào miễn phí”. Hãy hết sức cảnh giác với các lời mời dự hội thảo nhận quà và tuyệt đối không ký bất kỳ văn bản nào khi chưa tham vấn ý kiến luật sư hoặc người có chuyên môn. Đồng thời, cơ quan chức năng cần sớm đưa loại hình này vào danh mục kinh doanh có điều kiện, yêu cầu ký quỹ bảo lãnh và kiểm duyệt hợp đồng mẫu để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng ngay từ đầu.
Nguyễn Quế (tổng hợp)
