Hai mươi cây giống và hành trình trồng ổi không hạt

Quỳ Hợp, Nghệ An – Từ 20 cây ổi giống trồng thử, anh Nguyễn Văn Thắng đã phát triển thành vườn ổi không hạt rộng hơn 7 sào, cho sản lượng khoảng 20 tấn quả và thu nhập 350-400 triệu đồng mỗi năm.

Hơn 10 năm trước, anh Nguyễn Văn Thắng đưa 20 cây ổi không hạt về trồng thử sau khi biết đến giống cây này tại một hội chợ nông nghiệp ở Hà Nội. Những vụ đầu cây sinh trưởng kém, tỷ lệ đậu quả thấp, buộc anh phải từng bước học kỹ thuật, điều chỉnh cách chăm sóc và nhân giống. Hiện vườn ổi tại xóm Đình Thắng, xã Quỳ Hợp đã mở rộng hơn 7 sào, sản lượng khoảng 20 tấn quả mỗi năm. Sản phẩm ngoài thị trường trong tỉnh còn được đưa đến Hà Nội, Đà Nẵng, Thái Nguyên và một số địa phương khác.

Ban đầu, việc đưa giống ổi không hạt về trồng là một thử nghiệm đối với gia đình anh Thắng. Qua một lần tham dự hội chợ nông nghiệp tại Hà Nội, anh nhận thấy giống ổi này có chất lượng, giá trị kinh tế và có khả năng phù hợp với điều kiện đất đai của gia đình nên quyết định mua 20 cây giống. Thời gian đầu, gia đình chưa có mô hình tương tự tại địa phương để tham khảo, trong khi kỹ thuật chăm sóc cũng khác với những loại cây từng được trồng trước đó. Cây sinh trưởng chưa đạt yêu cầu, tỷ lệ đậu quả thấp, chất lượng quả không ổn định khiến hiệu quả những vụ đầu chưa cao.

“Có những vụ bỏ nhiều công sức, nhưng hiệu quả không được như mong muốn. Khi ấy tôi mới nhận ra muốn trồng được cây này phải nắm chắc kỹ thuật, không thể chỉ dựa vào kinh nghiệm trồng các loại cây khác”, anh Thắng chia sẻ. Trong quá trình cải thiện mô hình, anh nhận được sự hướng dẫn từ người em trai tốt nghiệp Đại học Nông nghiệp, đang công tác tại địa phương. Kết hợp kiến thức này với kinh nghiệm tích lũy qua từng mùa vụ, anh từng bước điều chỉnh việc tạo tán, điều tiết nước, bổ sung dinh dưỡng, phòng trừ sâu bệnh, bảo vệ quả và xác định thời điểm thu hoạch.

Mỗi khi cây phát triển không đạt yêu cầu, tỷ lệ đậu quả thấp hoặc chất lượng quả chưa tốt, anh tìm nguyên nhân để điều chỉnh cho vụ sau. Khoảng vài năm trở lại đây, vườn ổi của gia đình bắt đầu cho sản lượng ổn định. Từ 20 cây ban đầu, diện tích trồng hiện đã tăng lên hơn 7 sào, mỗi năm cung cấp khoảng 20 tấn quả ra thị trường. Ổi không hạt có thịt quả giòn, vị ngọt thanh và mùi thơm đặc trưng; giá bán hiện khoảng 30.000-35.000 đồng/kg, trong khi ổi Đài Loan (Trung Quốc) có hạt được bán khoảng 17.000-18.000 đồng/kg.

Tuy có giá bán cao hơn, giống ổi này đòi hỏi kỹ thuật chăm sóc chặt chẽ. Theo anh Thắng, nếu chăm sóc không đúng kỹ thuật, cây có thể sinh trưởng không đồng đều, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng ra hoa, đậu quả và chất lượng sản phẩm.

Chủ động tìm đầu ra cho quả ổi

Khi sản lượng tăng, anh Thắng chủ động tìm kiếm khách hàng và mở rộng các kênh tiêu thụ thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái và thị trường tại chỗ. Gia đình tận dụng các nền tảng số để giới thiệu sản phẩm, kết nối người mua, qua đó đưa ổi từ vùng đồi Quỳ Hợp đến nhiều tỉnh, thành phố.

Không chỉ tạo nguồn thu cho gia đình, vườn ổi còn tạo việc làm cho khoảng 5 lao động thường xuyên và thời vụ tại địa phương. (Ảnh minh họa NAM)

Việc chủ động tìm đầu ra giúp sản phẩm có thị trường ổn định hơn, tạo điều kiện để gia đình duy trì và mở rộng diện tích sản xuất. Hiện sản lượng khoảng 20 tấn quả/năm mang lại doanh thu khoảng 600 triệu đồng, sau khi trừ chi phí, gia đình anh Thắng thu nhập khoảng 350-400 triệu đồng mỗi năm. Mô hình cũng tạo việc làm cho khoảng 5 lao động thường xuyên và thời vụ tại địa phương, với mức thu nhập từ 6-8 triệu đồng/người/tháng. Qua đó, vườn ổi không chỉ tạo nguồn thu cho gia đình mà còn mang lại việc làm cho lao động tại địa phương.

Ông Lê Hồng Thắng, Phó Chủ tịch Hội Nông dân xã Quỳ Hợp, cho biết mô hình trồng ổi không hạt của gia đình anh Nguyễn Văn Thắng là một trong những mô hình sản xuất có hiệu quả của nông dân khu vực miền tây Nghệ An và là mô hình tiên phong trồng ổi không hạt ở vùng đồi núi xã Quỳ Hợp.

Theo ông Lê Hồng Thắng, mô hình có mức đầu tư không quá lớn nhưng đem lại hiệu quả kinh tế khá, đồng thời tạo việc làm cho lao động tại địa phương. Tại các hội nghị, Hội Nông dân xã thường mời anh Thắng tham dự để chia sẻ kinh nghiệm về lựa chọn cây trồng, kỹ thuật chăm sóc và tìm kiếm thị trường. Từ một thử nghiệm với 20 cây giống, gia đình anh Thắng đã hình thành vườn ổi hơn 7 sào sau hơn một thập niên. Mô hình mang lại nguồn thu hàng trăm triệu đồng mỗi năm, tạo thêm việc làm và kinh nghiệm sản xuất được chia sẻ với các hội viên nông dân.

Thực tế từ vườn ổi cho thấy việc phát triển một giống cây mới đòi hỏi người trồng phải nắm vững kỹ thuật, kiểm soát chất lượng và chủ động tìm đầu ra. Những yếu tố này góp phần nâng giá trị nông sản và tạo thêm sinh kế trên vùng đất đồi Quỳ Hợp.

Nguyễn Quế (tổng hợp)