Điểm cao chưa chắc phản ánh đúng năng lực sinh viên

Bộ GD-ĐT yêu cầu các trường đại học kiểm soát tình trạng “lạm phát điểm số”, đánh giá thực chất kết quả học tập và xác minh đóng góp của sinh viên khi sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI).

Từ ngày 19.10, Thanh Niên triển khai loạt bài tìm hiểu thực tế đào tạo, kiểm tra và đánh giá tốt nghiệp tại các trường đại học. Ghi nhận cho thấy điểm số cần được xem xét cùng quá trình học tập và khả năng vận dụng kiến thức của người học.

Tại một trường đại học ở Đồng Nai, phóng viên ghi nhận một bộ phận sinh viên đến lớp nhưng thiếu tập trung, sử dụng điện thoại hoặc làm việc riêng trong giờ học. Dù lớp có khoảng 40 sinh viên, số người chú ý nghe giảng chủ yếu tập trung ở những dãy bàn phía trên.

TS Hoàng Ngọc Vinh, nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp thuộc Bộ GD-ĐT, cho rằng tình trạng có mặt để điểm danh nhưng không thực sự học là vấn đề đáng lo ngại. Tuy nhiên, TS Cam Anh Tuấn, Trưởng khoa Lưu trữ học và quản trị văn phòng, Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn, ĐH Quốc gia Hà Nội, lưu ý cần xem xét nhiều nguyên nhân, như thiếu động lực hoặc chưa thích nghi với yêu cầu tự học.

Điểm số cần gắn với năng lực thực tế

Khi được hỏi về mục tiêu học tập, không ít sinh viên trả lời: “Chỉ cần qua môn là được!”. Theo TS Hoàng Ngọc Vinh, cách học này đáng lo ngại vì người học có thể chỉ quan tâm đến tín chỉ và điểm số thay vì kiến thức, kỹ năng cần thiết.

PGS-TS Đỗ Văn Dũng, nguyên Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật TP.HCM, cho rằng việc đánh giá có thể chưa phản ánh đầy đủ năng lực nếu chủ yếu kiểm tra khả năng ghi nhớ hoặc mức độ hoàn thành yêu cầu môn học. Các trường cần xem xét đề thi, cách chấm điểm và khả năng vận dụng kiến thức vào thực tế.

Một vấn đề khác là bài tập nhóm. Nếu chỉ chấm sản phẩm cuối cùng, sinh viên đóng góp ít vẫn có thể nhận điểm như những thành viên làm việc tích cực.

PGS-TS Đỗ Văn Dũng đề xuất kết hợp đánh giá sản phẩm chung với minh chứng đóng góp cá nhân, nhật ký thực hiện, vấn đáp riêng và đánh giá đồng đẳng có trọng số. Cách làm này giúp nhà trường nhận diện rõ hơn năng lực của từng người.

Giảng viên giảng bài, sinh viên ngồi học nhưng một số người sử dụng điện thoại trong lớp. (Ảnh minh họa: MUC)

Điểm cao không đồng nghĩa với học đối phó, nhưng cũng không tự chứng minh sinh viên đã nắm vững kiến thức. Vì vậy, các trường cần đánh giá cả quá trình học tập, sản phẩm và năng lực cá nhân để điểm số phản ánh sát hơn những gì người học thực sự biết và làm được.

Ân Hồng (tổng hợp)