Áp lực từ sự so sánh “con nhà người ta” khiến tình trạng trầm cảm ở người trẻ ngày càng nhức nhối khi nhiều bạn tự coi mình là gánh nặng của gia đình.
- Tuyển sinh lớp 10 TP.HCM: Học sinh và phụ huynh bớt áp lực căng thẳng
- Xáo tam phân: Loài thảo dược ven đường có giá mười triệu đồng mỗi ký
- Robot tự nhân bản: Định nghĩa lại xã hội và bài toán sinh tồn trước “giống loài mới”
“Bóng ma” mặc cảm và những ca trầm cảm ở người trẻ tại bệnh viện
Tại Khoa Sức khỏe tâm thần, Bệnh viện E, một cô gái trẻ liên tục tự buộc tội bản thân là “kẻ kém cỏi” và là gánh nặng cho cha mẹ. Ngay cả những biểu hiện nhỏ nhặt trong đời sống thường ngày như việc bạn cùng phòng ít nói cũng khiến cô suy diễn rằng mình đã làm sai điều gì đó. Khi bị điểm thấp, nữ sinh này mặc định mình là kẻ thất bại và luôn lo sợ bố mẹ sẽ thất vọng vì mình không bằng bạn bằng lứa.
Tương tự là câu chuyện của Long, một chàng trai 23 tuổi vẫn đang loay hoay với những tín chỉ dang dở trên giảng đường trong khi bạn bè đã ổn định cuộc sống. Bị cha mẹ trách mắng là lười biếng, thiếu ý chí, Long dần tin rằng bản chất mình vốn kém cỏi và chọn cách vùi đầu vào game để trốn tránh thực tại. Sự chán chường và tự ti kéo dài đã bào mòn động lực, khiến anh rơi vào trạng thái bất lực và sợ hãi mọi sự chỉ trích.
Theo các chuyên gia, điểm chung của những bệnh nhân này là cơ chế “tự buộc tội” quá mức, coi mọi thất bại đều do bản chất yếu kém của mình thay vì nhìn nhận các yếu tố khách quan. Việc tích tụ mặc cảm lâu ngày không chỉ làm suy giảm lòng tự trọng mà còn khiến họ không muốn tìm kiếm sự giúp đỡ, từ đó dẫn đến các rối loạn lo âu và trầm cảm ở người trẻ.
Giải mã áp lực và lối thoát cho nạn trầm cảm ở người trẻ
Số liệu từ UNICEF cho thấy khoảng 20% thanh thiếu niên Việt Nam đang đối mặt với các vấn đề sức khỏe tâm thần, trong khi khảo sát của NielsenIQ chỉ ra 65% Gen Z cảm thấy áp lực nặng nề vì phải vượt trội hơn đồng trang lứa. Nguyên nhân bắt nguồn từ sự giao thoa khắc nghiệt giữa văn hóa “con nhà người ta” truyền thống và sự hào nhoáng của những “hình mẫu hoàn hảo” trên mạng xã hội. Những bẫy so sánh này khiến nhiều người trẻ kiệt sức trong nỗ lực bù đắp những thiếu hụt mà họ tự tưởng tượng ra.
Các bác sĩ nhấn mạnh rằng với người bệnh, những lời khuyên kiểu “cố lên” hay “nghĩ tích cực đi” thường phản tác dụng vì não bộ của họ đang xử lý cảm xúc theo hướng méo lệch. Thay vì phán xét hay dùng cách “khích tướng”, gia đình cần chuyển sang thái độ đồng hành không điều kiện. Một câu hỏi đơn giản như “Bố mẹ có thể làm gì để giúp con?” hay sự hiện diện im lặng đôi khi lại có sức mạnh chữa lành hơn ngàn lời dạy bảo.
Hành trình phục hồi chứng trầm cảm ở người trẻ không bắt đầu từ việc trở nên hoàn hảo mà khởi đầu bằng việc học cách bao dung với những khiếm khuyết của chính mình. Người bệnh cần một lộ trình dài hạn với những mục tiêu nhỏ để đập tan niềm tin sai lệch về sự kém cỏi. Sự thấu cảm từ gia đình chính là “liều thuốc” quan trọng nhất giúp họ tìm lại giá trị thực sự và niềm tin vào bản thân.
Theo: VnExpress
