Sau thất bại bầu cử, ông Trump đứng trước ngã rẽ mới trong cuộc chiến với Iran

Sau thất bại của đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa kỳ, Tổng thống Donald Trump phải cân nhắc tương lai chiến dịch tại Iran. Ba lựa chọn đang đặt Nhà Trắng trước những tính toán khó khăn về quân sự, ngoại giao và sức ép kinh tế.

Có những thời điểm, một kết quả bầu cử không chỉ làm thay đổi tương quan quyền lực trong nước mà còn tác động đến những quyết định quân sự bên ngoài biên giới. Với Tổng thống Donald Trump, thất bại của đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa kỳ diễn ra đúng lúc Washington phải xác định hướng đi tiếp theo trong cuộc chiến với Iran.

Phía sau những tuyên bố rằng Mỹ chưa vội nối lại chiến dịch quân sự là ba phương án đang được đặt lên bàn cân. Một bên muốn khép lại xung đột bằng đàm phán, bên khác thúc đẩy các cuộc tấn công mới, trong khi một nhóm cố vấn lựa chọn tiếp tục gây sức ép mà không phát động chiến tranh trở lại.

Giữa đàm phán và không kích, ông Trump phải lựa chọn

Phó Tổng thống JD Vance và Đặc phái viên Steve Witkoff đang thúc đẩy Tổng thống Trump tìm kiếm giải pháp hòa hoãn với Tehran. Hướng đi này mở ra khả năng chấm dứt xung đột thông qua một thỏa thuận mới, thay vì tiếp tục sử dụng sức mạnh quân sự.

Nếu lựa chọn phương án trên, ông Trump có thể quay lại bàn đàm phán với mục tiêu đạt được một thỏa thuận cứng rắn hơn cam kết ngừng bắn ký hồi tháng 6. Tuy nhiên, thỏa thuận trước đó đã sụp đổ chỉ sau vài tuần, khiến triển vọng của một tiến trình mới trở nên khó đoán.

Ở chiều ngược lại, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth đang gây sức ép để Washington tái khởi động chiến dịch chống Iran.

Phương án thứ ba được Ngoại trưởng Marco Rubio, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent và Giám đốc CIA John Ratcliffe ủng hộ. Theo đó, Mỹ duy trì tình trạng không chiến tranh nhưng cũng không đạt thỏa thuận, tiếp tục sử dụng các biện pháp kinh tế nhằm buộc Tehran nhượng bộ.

Ông Ratcliffe cho rằng những khó khăn kinh tế kéo dài có thể tạo thêm sức ép đối với Iran.

Chưa có dấu hiệu rõ ràng cho thấy ông Trump sẽ nghiêng về hướng đi nào. Nhưng kết quả chiến dịch quân sự trước đó khiến lựa chọn tiếp tục không kích không còn dễ dàng như những tuyên bố về sức mạnh quân sự của Washington.

Trong 38 ngày đầu của chiến dịch tấn công liên tục, Mỹ không đạt được mục tiêu thu hồi kho nhiên liệu hạt nhân khổng lồ của Iran, không phá hủy được các kho tên lửa và cũng không khiến Tehran đầu hàng vô điều kiện.

Danny Citrinowicz, cựu sĩ quan tình báo Israel từng theo dõi Iran trong hai thập kỷ, nhận định kết quả bầu cử đã tác động đến số phận cuộc chiến. Theo ông, câu hỏi còn lại là xung đột sẽ kết thúc bằng một đợt leo thang dữ dội hay một giải pháp đàm phán hòa bình nhưng có thể không thỏa đáng.

Daniel Shapiro, cựu quan chức hàng đầu về chính sách Trung Đông của Lầu Năm Góc, cũng cho rằng việc tái khởi động các cuộc tấn công vào Iran ít có ý nghĩa, bởi ngay cả đảng Cộng hòa cũng thừa nhận cuộc chiến là một trong những nguyên nhân khiến họ thất bại.

Áp lực không chỉ đến từ kết quả quân sự và chính trị. Chi phí chiến tranh với Iran đã lên tới 47 tỷ USD, chưa bao gồm thiệt hại tại các căn cứ và khoản tiền người tiêu dùng Mỹ phải gánh chịu do giá xăng, dầu diesel và dầu sưởi tăng.

Khả năng Hạ viện và Thượng viện mới do đảng Dân chủ kiểm soát thông qua ngân sách tiếp tục tài trợ cho cuộc chiến được đánh giá là rất mong manh.

Sức ép quân sự vẫn hiện diện, nhưng chưa bảo đảm kết quả

Trong lúc Nhà Trắng chưa đưa ra quyết định cuối cùng, những chuyển động tại Trung Đông cho thấy Washington vẫn duy trì khả năng hành động quân sự.

Ngày 4/11, các quan chức Lầu Năm Góc và chỉ huy quân sự Mỹ cho biết hàng nghìn binh sĩ không quân, hải quân cùng hơn một chục tàu chiến đã được bố trí tại các căn cứ quanh Trung Đông và tại Mỹ. Lực lượng này sẵn sàng khôi phục những chiến dịch quy mô lớn nhằm vào Iran nếu nhận được lệnh từ Tổng thống.

Theo giới quan sát, việc duy trì hỏa lực Mỹ quy mô lớn tại Vùng Vịnh có thể nhằm thúc đẩy Tehran đưa ra những nhượng bộ trong đàm phán.

Các nguồn tin cho biết quân đội Mỹ và Israel đã xây dựng kế hoạch cho một chiến dịch ngắn nhưng có cường độ cao nhằm vào Iran sau bầu cử giữa kỳ. Những mục tiêu được đề cập gồm hạ tầng năng lượng, cơ sở hạt nhân, kho tên lửa và máy bay không người lái của nước này.

Ông Trump cũng nhiều lần nhắc đến núi Pickaxe, địa điểm mà Mỹ tin rằng Iran đang lưu giữ các máy ly tâm tiên tiến phục vụ hoạt động sản xuất uranium.

Tuy nhiên, sự hiện diện của lực lượng quân sự và những kế hoạch tấn công không đồng nghĩa Washington có thể nhanh chóng đạt được mục tiêu chiến lược.

Ryan Crocker, cựu Đại sứ Mỹ tại Trung Đông, nhận định Iran đã nhiều lần thể hiện khả năng chịu đựng sức ép và sẽ không dễ dàng bị khuất phục chỉ sau vài ngày ném bom hạng nặng bổ sung.

Đối với ông Trump, bài toán hiện tại không đơn thuần là lựa chọn giữa chiến tranh và hòa bình. Mỗi quyết định đều kéo theo những hệ quả về ngân sách, quan hệ với Israel, vị thế của Mỹ tại Trung Đông và sức ép chính trị trong nước.

Thất bại bầu cử khiến những tính toán đó trở nên cấp thiết hơn. Washington vẫn có khả năng sử dụng sức mạnh quân sự, nhưng câu hỏi quan trọng là liệu một chiến dịch mới có thể mang lại kết quả khác biệt hay tiếp tục làm gia tăng những tổn thất mà chính quyền Mỹ đang phải đối mặt.

Hồng Sơn (tổng hơp)