Hai năm thí điểm lúa phát thải thấp ở Đồng bằng sông Cửu Long cho kết quả khả quan

Sau hai năm triển khai các mô hình thí điểm thuộc Đề án Phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp, Sở Nông nghiệp và Môi trường Cần Thơ xác nhận kết quả đủ điều kiện để chuyển sang sản xuất đại trà.

Hội thảo nhân rộng vùng nguyên liệu theo đề án diễn ra ngày 04/8 tại Cần Thơ, với sự tham gia của đại diện hợp tác xã, doanh nghiệp, chuyên gia và Viện Nghiên cứu lúa gạo quốc tế (IRRI). Tại đây, số liệu từ các mô hình thí điểm cho thấy lượng giống giảm 40-50%, phân đạm giảm trên 30%, số lần phun thuốc giảm 2-3 lần và lượng nước tưới giảm 30-40% so với canh tác truyền thống.

Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao sau 2 năm thí điểm đạt kết quả gì? Cập nhật những chuyển biến và bài học đáng chú ý.
Máy gặt thu hoạch lúa trên vùng sản xuất thuộc Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao. (Ảnh minh họa: NAM)

Chi phí giảm nhưng lợi nhuận của nông dân vẫn tăng từ 1,3 đến 6,5 triệu đồng/ha, đồng thời lượng phát thải khí nhà kính cũng giảm mạnh. Cần Thơ hiện đang triển khai mô hình này trên hơn 170.800ha, với sự tham gia của 171 hợp tác xã và tổ hợp tác.

Ông Nguyễn Văn Dũng, Chủ tịch HĐQT Hợp tác xã Kiến Thành, Cần Thơ, cho biết: “Trước đây, nông dân chủ yếu sản xuất riêng lẻ nên rất khó áp dụng đồng bộ quy trình kỹ thuật và yêu cầu của doanh nghiệp thu mua. Khi vào hợp tác xã, các hộ sản xuất đồng thời, cùng quy trình canh tác, tiêu chuẩn.” Từ đó, vùng nguyên liệu đủ lớn dần được hình thành, tạo điều kiện để nông dân tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

Đại diện IRRI nhận định rằng để chuyển từ thí điểm sang quy mô đại trà, sản xuất cần được tổ chức lại thông qua hợp tác xã, nhằm bảo đảm chất lượng đồng đều, thuận lợi cho cơ giới hóa, chuyển đổi số và đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp thu mua.

Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao sau 2 năm thí điểm ghi nhận kết quả ra sao? Cập nhật những chuyển biến nổi bật từ thực tế.
Máy gặt thu hoạch lúa trên vùng sản xuất thuộc Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao. (Ảnh minh họa: NAM)

Ông Lê Thanh Tùng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngành hàng lúa gạo Việt Nam (VIETRISA), nhìn nhận bài toán kỹ thuật đã được giải, phần còn lại nằm ở việc kết nối vùng nguyên liệu với thị trường. Theo ông, khi nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp và đơn vị cung ứng dịch vụ cùng tham gia, vùng nguyên liệu mới thực sự tạo ra giá trị bền vững và là nền tảng để xây dựng thương hiệu gạo Việt xanh trên thị trường quốc tế.

Các doanh nghiệp tham gia hội thảo cho rằng khi vùng nguyên liệu được tổ chức bài bản và liên kết chặt chẽ giữa các bên, họ có thể đầu tư dài hạn vào chuyển giao kỹ thuật và sử dụng vật tư hiệu quả hơn. Đây là điều kiện để hình thành những chuỗi giá trị mang lại lợi ích ổn định cho cả người trồng lúa lẫn thị trường xuất khẩu.

Phan Sơn (tổng hợp)