“Đàn ông sợ tháng Tám, đàn bà lo tháng Chạp” là câu tục ngữ Trung Quốc gợi lại hai mùa vụ nặng nhọc nhất trong đời sống nông nghiệp xưa, một cho đàn ông ngoài đồng, một cho phụ nữ trong nhà.
- Nghệ An lần đầu triển khai thành công kỹ thuật thay thân đốt sống Titan
- Giả làm bác sĩ nha khoa, người đàn ông chiếm đoạt hàng tỷ đồng tại Lạng Sơn
- Hương trà bền vị giữa vùng chè đổi mới ở Đồng Hỷ
Có những câu nói tưởng như mang điềm báo, nhưng khi lần theo đến tận gốc, hóa ra chỉ là ký ức về công việc và sự mệt nhọc. Câu tục ngữ này là một trong số đó, ẩn sau vài chữ ngắn gọn là cả một mùa vụ, một cái Tết, và những bàn tay đã từng làm việc không ngơi nghỉ.
Tháng Tám âm lịch, ở các tỉnh phía Bắc Trung Quốc, là lúc cánh đồng chín rộ. Lúa mùa, ngô, kê, cao lương cùng vào vụ gặt trong khoảng tiết Thu Phân, và người đàn ông trong nhà bước vào những ngày cường độ cao nhất năm: gặt, vận chuyển, phơi, cất trữ, chạy đua với thời tiết. Một trận mưa đến muộn, một cơn bão cuối mùa, cũng đủ khiến lúa đổ rạp, ngập nước, nảy mầm hoặc bị chim chuột phá hỏng, cuốn trôi công sức của bao tháng ngày trước đó. Nỗi sợ trong câu tục ngữ, vì thế, không đến từ điều gì huyền bí, mà từ chính sự mong manh của một mùa màng.
Rồi tháng Chạp đến, mùa của người phụ nữ. Nhà cửa cần dọn dẹp, chăn màn cần giặt giũ, bánh chưng hay bánh tét cần gói, quần áo mới cho con cái cần may, mâm cúng ông Công ông Táo và tất niên cần chuẩn bị, khách khứa họ hàng cần đón tiếp. Mỗi việc nhỏ cộng dồn lại thành một tháng không có chỗ để nghỉ, và đôi khi còn là bài toán chi tiêu, làm sao vừa đủ cho ngày Tết, vừa đủ cho những ngày sau đó. Không phải điềm gở nào chờ sẵn trong tháng Chạp, chỉ là gánh nặng quán xuyến đặt lên vai người phụ nữ.
Tháng Tám và tháng Chạp, vì vậy, trở thành hai điểm mà trách nhiệm của mỗi người trong gia đình chạm đến giới hạn của nó, đàn ông ở ngoài đồng, phụ nữ ở trong nhà. Đó là cách một xã hội nông nghiệp cũ phân chia công việc, không phải một lời tiên tri.
Máy móc giờ đã thay phần lớn việc đồng áng, Tết cũng đã bớt nhọc nhằn hơn xưa. Nhưng câu tục ngữ vẫn còn được nhắc đến, như một mảnh ký ức về nhịp sống đã từng tồn tại, về những mùa bận rộn mà mỗi người trong gia đình đều từng mang trên vai.
Phạm Mai (tổng hợp)
