Đất tặng con út chưa sang tên, tòa chấp nhận thu hồi vì tranh chấp gia đình

Tòa án Đồng Nai tuyên hủy hợp đồng tặng cho gần 1,5ha đất giữa cha và con trai út do chưa sang tên, sau khi gia đình phát sinh mâu thuẫn nghiêm trọng.

Vụ việc bắt đầu từ năm 2017, khi vợ chồng ông Q., ngụ tỉnh Đồng Nai, chia gần 2,4ha đất được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng từ năm 1999 cho cả năm người con bằng các hợp đồng tặng cho có chứng thực của UBND xã. Con trai út là anh L. được tặng phần đất lớn nhất, gần 1,5ha, vì đã sống chung với cha mẹ nhiều năm và được kỳ vọng sẽ trực tiếp phụng dưỡng ông bà lúc tuổi già.

Hai năm sau, mâu thuẫn gia đình bùng phát. Theo ông Q., vào tháng 3/2019 con dâu ông đã đánh mẹ chồng, còn anh L. có thái độ thiếu tôn trọng, thường xuyên chửi bới cha mẹ và không còn thực hiện trách nhiệm phụng dưỡng như mục đích ban đầu của việc tặng đất. Mâu thuẫn ngày càng căng thẳng khiến vợ chồng anh L. chuyển ra ngoài sinh sống, và ông Q. sau đó khởi kiện yêu cầu tòa án hủy hợp đồng tặng cho đã ký năm 2017, dù vẫn đề nghị để lại cho con khoảng 5.000m2 đất cùng quyền thu hoạch cây trồng nếu anh L. đồng ý hủy hợp đồng.

Trong quá trình giải quyết vụ án, ông Q. qua đời; vợ ông là bà H. cùng người con trai cả tiếp tục kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng, giữ nguyên yêu cầu khởi kiện. Về phía mình, anh L. cho rằng hợp đồng tặng cho được xác lập hợp pháp và hoàn toàn tự nguyện, đồng thời phủ nhận việc bất hiếu, cho rằng mâu thuẫn chỉ là chuyện sinh hoạt gia đình thông thường. Các thành viên khác trong gia đình cũng chia thành hai luồng quan điểm trái ngược, khi bà H. và con trai cả ủng hộ hủy hợp đồng còn ba người con còn lại cho rằng việc quy kết anh L. bất hiếu không đủ căn cứ pháp lý.

Xét xử sơ thẩm, Tòa án nhân dân huyện Xuân Lộc, nay là Tòa án nhân dân khu vực 6 – Đồng Nai, chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện. Tòa nhận định hợp đồng tặng cho tuy đúng hình thức nhưng chưa phát sinh hiệu lực do các bên chưa hoàn tất thủ tục đăng ký sang tên theo quy định của Bộ luật Dân sự và Luật Đất đai, nên bên tặng cho vẫn có quyền rút lại ý chí và yêu cầu hủy hợp đồng. Anh L. kháng cáo sau phán quyết này.

Tại phiên phúc thẩm, Tòa án nhân dân tỉnh Đồng Nai giữ nguyên nhận định của cấp sơ thẩm, cho rằng việc hợp đồng có sai lệch về số thửa và diện tích so với hiện trạng không làm thay đổi bản chất vụ việc. Do quyền sử dụng đất chưa được chuyển giao hợp pháp, tòa xác định bên tặng cho vẫn có quyền thay đổi ý chí, đồng thời nhận định đề nghị để lại 5.000m2 đất của người cha quá cố chỉ mang tính thiện chí và không ràng buộc khi anh L. không chấp nhận phương án đó.

Từ những căn cứ trên, tòa phúc thẩm bác kháng cáo của anh L., chấp nhận kháng nghị của Viện kiểm sát để sửa bản án sơ thẩm về hình thức tuyên nhưng giữ nguyên nội dung phán quyết. Theo đó, hợp đồng tặng cho bị hủy, yêu cầu công nhận hợp đồng của anh L. bị bác, anh được phép thu hoạch số cây tràm đã trồng trên đất nhưng buộc phải trả lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà H

Lê Hà NA ( tổng hợp)