Với thỏa thuận hòa bình Mỹ – Iran, Washington chính thức dỡ bỏ phong tỏa các cảng biển, đồng thời yêu cầu Israel tôn trọng tiến trình ngoại giao mới.
- Chấn thương bụng kín: Cứu sống nam tài xế vỡ nát mạc treo ruột sau tai nạn
- Cảnh báo về các bẫy tài chính nhắm vào người cao tuổi tại Việt Nam
- Thỏa thuận Mỹ – Iran: Những tranh cãi về quyền lợi và điều kiện
Khơi thông eo biển Hormuz nhờ thỏa thuận hòa bình Mỹ – Iran
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) vừa thông báo dỡ bỏ hoàn toàn lệnh phong tỏa đối với các tàu thuyền ra vào các cảng biển và vùng duyên hải của Iran từ ngày 18/6. Đây là bước đi cụ thể nhằm thực hiện một trong những điều kiện trong thỏa thuận ngừng bắn, mở ra giai đoạn đàm phán quan trọng kéo dài 60 ngày tới. Động thái dỡ bỏ phong tỏa này được kỳ vọng sẽ giúp thúc đẩy dòng chảy năng lượng tự do trên khắp thế giới sau một thời gian dài bị đình trệ vì xung đột.
Về phía mình, Tehran cam kết đảm bảo an toàn cho các tàu chở dầu di chuyển qua eo biển Hormuz, cửa ngõ chiến lược vốn chiếm tới 20% lượng dầu toàn cầu. Theo thỏa thuận, Iran cho phép tàu thương mại quá cảnh qua eo biển này mà không thu phí trong vòng 60 ngày, trước khi cùng các nước Vùng Vịnh quyết định các dịch vụ hàng hải sau này. Tuy nhiên, việc khi nào các tàu thuyền thực sự bắt đầu qua lại với số lượng lớn vẫn là câu hỏi ngỏ do những lo ngại về thủy lôi còn tồn tại.
Dù dỡ bỏ phong tỏa, Hải quân Mỹ vẫn duy trì sự hiện diện tại khu vực để đảm bảo rằng các điều khoản của lệnh ngừng bắn được các bên nghiêm túc tuân thủ. Chính quyền Mỹ khẳng định họ đang nắm giữ mọi lợi thế và phía Iran sẽ không được hưởng lợi đáng kể cho đến khi nước này chứng minh được sự thay đổi trong hành vi của mình. Việc cho phép dầu của Iran đi qua thực chất là để phục vụ thị trường năng lượng toàn cầu chứ không phải một lợi ích mới dành riêng cho quốc gia này.
Những rào cản và thông điệp cứng rắn gửi đến đồng minh
Bản ghi nhớ gồm 14 điểm này đưa ra bộ khung khái quát cho một thỏa thuận nhưng vẫn còn nhiều tranh chấp gai góc, đặc biệt là việc mở rộng ngừng bắn sang cả Lebanon. Điều này đòi hỏi sự phối hợp từ phía Israel, quốc gia vốn không tham gia vào cuộc đàm phán, cùng các kế hoạch thiết lập quỹ tái thiết 300 tỉ USD cho Iran. Những chi tiết phức tạp về việc dỡ bỏ trừng phạt và xử lý kho uranium của Tehran dự kiến sẽ được các nhà đàm phán giải quyết trong hai tháng tới.
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance mới đây đã phải hoãn chuyến đi Thụy Sĩ do các vấn đề hậu cần chưa được giải quyết ổn thỏa xung quanh giai đoạn tiếp theo của các cuộc đàm phán. Tuy nhiên, ông vẫn lên tiếng bảo vệ bản ghi nhớ và khẳng định Mỹ đang kiểm soát tốt tình hình để thúc đẩy các bên bước vào hội đàm kỹ thuật sớm nhất. Những trục trặc ban đầu về mặt tổ chức đã khiến buổi ký kết chính thức trực tuyến gặp đôi chút gián đoạn so với kế hoạch ngoại giao ban đầu của các phái đoàn.
Đáng chú ý, Washington đã gửi một thông điệp vô cùng gay gắt tới Israel khi quốc gia này tuyên bố không rút quân khỏi Lebanon bất chấp các nỗ lực đạt được bước đột phá. Ông Vance khẳng định việc Israel tôn trọng tiến trình hòa bình này là điều không thể bàn cãi vì nó mang lại lợi ích cho toàn bộ khu vực Trung Đông. Mỹ nhấn mạnh rằng nếu là thành viên nội các Israel, họ sẽ không bao giờ thực hiện các hành động quân sự làm tổn thương đến đồng minh quyền lực duy nhất của mình.
Phạm Mai (tổng hợp)
