Islamabad, các bên liên quan vừa xác nhận đạt được khung hòa bình tạm thời nhằm chấm dứt xung đột quân sự căng thẳng tại Trung Đông. Thỏa thuận quan trọng này được kỳ vọng sẽ giải quyết dứt điểm tình trạng phong tỏa eo biển Hormuz và ổn định thị trường năng lượng toàn cầu.
- Ông Trump hứa hẹn mít tinh kỷ niệm 250 năm quốc khánh Mỹ “ngoạn mục nhất” lịch sử
- Thỏa thuận Mỹ – Iran giúp chấm dứt chiến tranh và mở lại eo biển
- Eo biển Hormuz: Mỹ và Iran đạt thỏa thuận sơ bộ về việc mở lại tuyến hàng hải
Thỏa thuận hòa bình giúp khôi phục lưu thông eo biển Hormuz và ổn định thị trường năng lượng
Islamabad, ngày 14/6/2026, Mỹ và Iran xác nhận đạt được khung thỏa thuận hòa bình sơ bộ sau nhiều vòng đàm phán bí mật với sự trung gian từ Pakistan. Thỏa thuận đánh dấu bước ngoặt quan trọng khi hai quốc gia chấp nhận chấm dứt các hoạt động quân sự trực tiếp trên mọi mặt trận sau giai đoạn căng thẳng leo thang liên tục từ đầu năm. Theo các bên, bản ghi nhớ chính thức dự kiến được ký kết tại Thụy Sĩ vào ngày 19/6 tới đây, mở ra lộ trình đàm phán 60 ngày về chương trình hạt nhân của Tehran. Việc này giúp giải tỏa áp lực chính trị cho chính quyền Washington trong bối cảnh giá nhiên liệu nội địa tăng cao gây ảnh hưởng lớn đến các chỉ số kinh tế.
Thị trường năng lượng phản ứng tích cực khi giá dầu Brent giảm mạnh hơn 4%, xuống vùng 83-84 USD/thùng (khoảng 2,1 triệu đồng). Các chuyên gia nhận định việc mở lại eo biển Hormuz là yếu tố then chốt giúp hạ nhiệt nỗi lo đứt gãy nguồn cung dầu mỏ vốn chiếm 20% lượng lưu thông toàn cầu. Trong ba tháng xung đột, chi phí bảo hiểm hàng hải tăng đột biến khiến các nước phụ thuộc năng lượng như Nhật Bản hay Hàn Quốc chịu tổn thất nặng nề. Sự ổn định của tuyến hàng hải này không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn là điều kiện để bình ổn lạm phát thế giới sau thời gian dài bất ổn.
Cục diện an ninh Trung Đông thay đổi khi Mỹ và Iran cùng ngồi vào bàn đàm phán
Thỏa thuận tạo ra sự dịch chuyển đáng kể trên bàn cờ địa chính trị Trung Đông qua việc mở rộng phạm vi ngừng bắn sang mặt trận Li Băng. Tuy nhiên, giới quan sát cảnh báo rào cản khi Mỹ muốn chấm dứt quân sự mọi phương diện, còn Iran lại tách biệt các lực lượng như Hezbollah hay Houthi khỏi đàm phán. Phản ứng từ Israel là biến số lớn khi quốc gia này coi mạng lưới ủy nhiệm của Tehran là mối đe dọa chiến lược hàng đầu cần giải quyết. Sự khác biệt về ưu tiên giữa Washington và các đồng minh khu vực có thể dẫn đến những rạn nứt trong quá trình thực thi các điều khoản hòa bình sắp tới.
Hồ sơ hạt nhân vẫn là phép thử quyết định cho sự bền vững của tiến trình ngoại giao trong 60 ngày thảo luận sắp tới giữa các bên. Các nội dung về giới hạn làm giàu uranium và cơ chế thanh sát quốc tế tại các cơ sở hạt nhân lớn như Natanz sẽ là bài toán phức tạp. Bài học từ việc Mỹ rút khỏi thỏa thuận JCPOA năm 2015 vẫn là rào cản tâm lý khiến giới lãnh đạo Iran thận trọng xây dựng lòng tin. Nếu không có hệ thống giám sát minh bạch, mọi cam kết sơ bộ đều có nguy cơ đổ vỡ sau một hành động khiêu khích quân sự bất ngờ từ các bên.
Đỗ Vân (tổng hợp)
