Ngày 2/2, thẩm phán liên bang Mỹ Ana Reyes ra lệnh tạm dừng vô thời hạn kế hoạch hủy Quy chế Bảo vệ Tạm thời, giúp khoảng 350.000 người nhập cư Haiti tiếp tục được cư trú và làm việc hợp pháp tại Mỹ.
- Triệt xóa đường dây cá cược lô đề quy mô lớn tại Đà Nẵng, giao dịch hơn 20 tỷ đồng
- Dấu ấn kinh tế thế giới tuần 25–31/1/2026: Kim loại quý biến động lịch sử, Fed bước sang giai đoạn mới
- “Phù phép” dung môi thành xăng A95, trạm xăng Đức Lợi bị “sờ gáy”
Tòa án chặn quyết định hủy Quy chế Bảo vệ Tạm thời
Thẩm phán Ana Reyes của tòa án liên bang khu vực thủ đô Washington đã ban hành lệnh ngăn chính phủ Mỹ chấm dứt Quy chế Bảo vệ Tạm thời (TPS) đối với người nhập cư đến từ Haiti. Theo phán quyết, chính phủ liên bang không được hủy bỏ tình trạng cư trú hợp pháp, giấy phép lao động, cũng như không được bắt giữ hay trục xuất những người Haiti đang thụ hưởng TPS.
Bộ trưởng An ninh Nội địa Mỹ Kristi Noem điều trần trước Ủy ban An ninh Nội địa Hạ viện tại Washington hôm 11/12/2025. (Ảnh: Chụp màn hình báo VnExpress)
Lệnh của tòa được đánh giá là biện pháp “giải nguy phút chót” cho khoảng 350.000 người nhập cư gốc Haiti, trong bối cảnh Bộ trưởng An ninh Nội địa Mỹ Kristi Noem trước đó dự kiến chấm dứt TPS với nhóm này kể từ ngày 3/2. Nếu quyết định trên có hiệu lực, hàng trăm nghìn người Haiti có nguy cơ mất quyền làm việc và đối mặt khả năng bị trục xuất.
TPS là cơ chế bảo hộ tạm thời cho phép người nhập cư ở lại Mỹ hợp pháp khi quốc gia của họ rơi vào tình trạng bất ổn nghiêm trọng, xung đột hoặc thảm họa, khiến việc hồi hương không an toàn.
Thẩm phán cho rằng quyết định của chính phủ mang tính tùy tiện
Trong phần nhận định kèm theo lệnh, thẩm phán Reyes cho rằng Bộ trưởng Kristi Noem đã đưa ra quyết định “tùy tiện và thất thường”, vi phạm Đạo luật Thủ tục Hành chính (APA). Theo bà, chính phủ chưa xem xét đầy đủ các rủi ro nghiêm trọng mà người nhập cư Haiti có thể phải đối mặt nếu bị buộc trở về nước.
Thẩm phán nhấn mạnh Haiti hiện vẫn chìm trong bạo lực băng đảng, bất ổn chính trị và khủng hoảng an ninh kéo dài, tạo ra “mối đe dọa nhãn tiền” đối với tính mạng và an toàn của người hồi hương. Ngoài ra, bà cũng đề cập khả năng quyết định của Bộ trưởng Noem có yếu tố phân biệt chủng tộc, viện dẫn các phát ngôn miệt thị trước đây nhắm vào Haiti và người nhập cư từ một số quốc gia.
Theo thẩm phán Reyes, dù các quan chức có quyền tự do ngôn luận, mọi quyết định hành pháp liên quan đến TPS vẫn phải tuân thủ Hiến pháp và yêu cầu trình bày đầy đủ căn cứ pháp lý, điều mà phía Bộ An ninh Nội địa chưa đáp ứng.
Chính quyền Mỹ cân nhắc kháng cáo, tranh cãi tiếp diễn
Phản ứng trước phán quyết, người phát ngôn Bộ An ninh Nội địa Mỹ Tricia McLaughlin cho biết chính quyền có thể đề nghị Tòa án Tối cao can thiệp. Bà cho rằng lệnh của thẩm phán Reyes mang tính chính trị và khẳng định chính phủ sẽ được chứng minh là hành động đúng luật.
Theo lập luận của chính quyền, TPS dành cho người nhập cư Haiti được thiết lập sau trận động đất cách đây khoảng 15 năm và không nhằm trở thành một hình thức “ân xá” kéo dài vô thời hạn. Chính quyền Tổng thống Donald Trump hiện thúc đẩy việc dỡ bỏ nhiều chương trình TPS, với lý do các cơ chế này bị lạm dụng và góp phần thu hút nhập cư trái phép.
TPS được Quốc hội Mỹ ban hành từ năm 1990 và từng được cả chính quyền Dân chủ lẫn Cộng hòa sử dụng để bảo vệ tạm thời người nhập cư từ các quốc gia gặp khủng hoảng. Việc thu hẹp TPS đang làm dấy lên lo ngại về nguy cơ trục xuất đối với hàng trăm nghìn người nhập cư từ nhiều nước, trong đó có Afghanistan, Syria và Venezuela.
Theo: VnExpress
