Từ dơi, các virus nguy hiểm như Nipah, Ebola, Marburg, dại đã gây nhiều đợt dịch chết người tại nhiều quốc gia, đe dọa sức khỏe cộng đồng toàn cầu.
- Nguyễn Đình Bắc giành thêm giải thưởng U23 châu Á
- Việt Nam kích hoạt hệ thống giám sát ngăn chặn virus Nipah xâm nhập
- Án mạng tại nhà nghỉ Hồng Anh: Từ món nợ phòng đến tội ác tột cùng
Nipah – virus tử thần với tỷ lệ tử vong đến 75%
Dơi ăn quả là vật chủ tự nhiên của virus Nipah – mầm bệnh thuộc nhóm nguy hiểm nhất thế giới. Virus tồn tại trong nước bọt, nước tiểu, dịch tiết của dơi và lây sang người qua thực phẩm nhiễm bẩn hoặc tiếp xúc gần. Nipah cũng có thể lây từ người sang người, dù không tạo chuỗi lây dài như Covid-19.
Sau thời gian ủ bệnh 4–14 ngày, người bệnh thường sốt cao, đau đầu, đau cơ, nôn ói – dễ nhầm với cúm. Tuy nhiên, bệnh có thể nhanh chóng tiến triển thành viêm não cấp, hôn mê, suy hô hấp và tử vong. Tỷ lệ tử vong ghi nhận từ 40–75%. Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và vaccine phòng bệnh. Cuối năm 2025 – đầu 2026, Nipah tái bùng phát tại Ấn Độ với số ca không nhiều nhưng tỷ lệ tử vong rất cao, làm dấy lên lo ngại toàn cầu.
Ebola, Marburg và bệnh dại – tam giác tử thần từ dơi
Ebola và Marburg đều là các bệnh sốt xuất huyết virus có ổ chứa tự nhiên là dơi ăn quả. Cả hai lây sang người qua tiếp xúc máu, dịch tiết động vật nhiễm bệnh và lây mạnh từ người sang người. Người bệnh khởi phát sốt cao, mệt mỏi, rối loạn tiêu hóa, sau đó xuất huyết, suy gan, suy đa cơ quan, sốc. Tỷ lệ tử vong Ebola trung bình khoảng 50%, có đợt lên tới 90%; Marburg dao động 24–88%. Hiện Ebola đã có vaccine sử dụng hạn chế cho nhóm nguy cơ cao, còn Marburg chưa có vaccine hay thuốc điều trị đặc hiệu.
Bệnh dại cũng là mối đe dọa âm thầm từ loài dơi. Virus dại lây qua vết cắn, cào, liếm hoặc hít phải không khí nhiễm virus trong hang động có dơi. Khi đã phát bệnh, dại có tỷ lệ tử vong gần 100%, không có thuốc chữa. Vaccine và huyết thanh kháng dại là biện pháp phòng bệnh duy nhất. Việc tiêm phòng chủ động giúp bảo vệ tính mạng, đặc biệt trong giai đoạn đi lại nhiều, nguy cơ phơi nhiễm cao.
Dơi với tập tính sống bầy đàn, di chuyển xa và cơ chế miễn dịch đặc thù là “ổ chứa tự nhiên” lý tưởng cho nhiều virus nguy hiểm. Việc tránh tiếp xúc trực tiếp với dơi, không sử dụng thực phẩm nghi nhiễm, chủ động tiêm phòng các vaccine cần thiết chính là “lá chắn sinh học” quan trọng nhất để ngăn chặn dịch bệnh từ tự nhiên xâm nhập vào cộng đồng.
Theo: VnExpress
