Việc áp sàn 16 điểm thi tốt nghiệp đối với phương thức xét tuyển học bạ đang dấy lên lo ngại về việc hạn chế cơ hội vào đại học của học sinh.
- Hà Nội thí điểm khu đô thị đa mục tiêu 60.000 tỷ đồng tại huyện Đông Anh
- Đặc sản Tết miền Tây: Khi mô hình làng nghề tìm hướng đi mới trên thị trường
- Lòng tham đứng sau vụ buôn lậu 1.800 tỷ đồng
Xét tuyển học bạ và rủi ro từ quy định điểm sàn cứng
Trong dự thảo quy chế tuyển sinh năm 2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo dự kiến siết chặt phương thức xét tuyển học bạ bằng cách áp mức điểm sàn 16/30 cho ba môn thi tốt nghiệp tương ứng. Tuy nhiên, các chuyên gia giáo dục lập tức cảnh báo rằng đây là bước đi thiếu tính thực tiễn. PGS.TS Nguyễn Văn Thụ cho rằng việc quy định một mức điểm sàn cố định trong văn bản pháp luật là hành động “rất nguy hiểm.”
Lý do là bởi điểm thi tốt nghiệp phụ thuộc hoàn toàn vào mức độ khó dễ của đề thi theo từng năm. Nếu năm đó đề thi khó và phổ điểm thấp, việc giữ nguyên mức sàn 16 điểm sẽ khiến nguồn tuyển của các trường bị thu hẹp đáng kể, đồng thời tước đi cơ hội của nhiều thí sinh có năng lực. Bài học từ việc điều chỉnh điểm sàn ngành bán dẫn năm ngoái vẫn còn là một minh chứng rõ ràng cho sự thiếu linh hoạt này.
Đồng tình với quan điểm trên, TS Nguyễn Quốc Anh cho rằng một ngưỡng đầu vào khoa học phải được thiết lập dựa trên kết quả phân tích phổ điểm thực tế. Việc áp đặt một con số khi chưa có bất kỳ dữ liệu thi cử nào trong tay là không phù hợp về mặt kỹ thuật tuyển sinh. Nó không phản ánh đúng mặt bằng năng lực của thí sinh mà chỉ mang tính áp đặt cơ học.
Xét tuyển học bạ cùng nỗi lo về ràng buộc tổ hợp môn
Một điểm gây nghẽn khác trong dự thảo là thí sinh phải có điểm thi tốt nghiệp đúng với tổ hợp môn dùng để xét học bạ. Thạc sĩ Nguyễn Minh Tùng nhận định điều này sẽ tạo ra sự bó hẹp trong lựa chọn, khi thí sinh không thể dùng các môn học khác dù có điểm học bạ cao. Sự “ràng buộc kép” này khiến học sinh gặp bất lợi nếu môn thi tốt nghiệp của các em không đạt điểm như kỳ vọng.
Trước đây, học sinh có thể thi một khối nhưng dùng học bạ khối khác để xét tuyển nhằm tối ưu hóa cơ hội trúng tuyển. Với quy định mới, một em thi Toán, Văn, Anh, Lý sẽ chỉ được dùng điểm học bạ của những môn này. Điều này đi ngược lại với xu thế mở rộng tổ hợp của các trường đại học trong những năm qua, làm giảm đáng kể khả năng linh hoạt trong việc chọn ngành của học sinh.
Nhiều trường đại học tư thục bày tỏ sự lo ngại rằng mức sàn 16 điểm sẽ là rào cản quá lớn, có khả năng “triệt tiêu” một phương thức tuyển sinh quan trọng. Thực tế, phương thức này đang là cửa vào đại học chính yếu của 40% thí sinh. Việc nâng ngưỡng sàn một cách đột ngột có thể khiến điểm trúng tuyển bị đẩy lên quá cao, gây khó cho nhóm học sinh có học lực trung bình muốn tiếp tục học tập.
Cần lộ trình hợp lý để nâng cao chất lượng đầu vào
Bên cạnh những tranh luận về điểm số, sự thay đổi của chương trình giáo dục phổ thông 2018 cũng đặt ra nhiều thách thức mới. Theo PGS.TS Nguyễn Văn Thụ, việc học sinh được chọn môn và có thể thay đổi sau mỗi năm học sẽ khiến việc tính điểm 6 học kỳ trở nên rắc rối. Nếu quy định không bao quát hết các trường hợp này, thí sinh sẽ là người chịu thiệt thòi đầu tiên trong quá trình xét tuyển.
Những thí sinh tự do cũng đang đứng trước những dấu hỏi chưa có lời giải về việc sử dụng kết quả thi cũ. Việc buộc tất cả phải tuân theo một khuôn mẫu cứng nhắc mà không tính đến các đặc thù về đối tượng thí sinh sẽ gây ra sự mất công bằng. Các chuyên gia mong muốn có những hướng dẫn chi tiết và cụ thể hơn để đảm bảo quyền lợi cho mọi nhóm học sinh tham gia kỳ thi.
Mặc dù việc siết chặt chất lượng là cần thiết, nhưng giới chuyên gia đề xuất Bộ Giáo dục nên đặt ra ngưỡng sàn dựa trên phổ điểm thực tế thay vì ấn định trước. Việc nâng cao độ tin cậy của học bạ bằng các biện pháp kỹ thuật và thanh tra giám sát sẽ là giải pháp hiệu quả hơn để duy trì đây như một phương thức tuyển sinh chính thống, tiết kiệm và chính xác cho toàn hệ thống.
Theo: VnExpress
