Giữa vòng vây xung đột, hàng chục nghìn thủy thủ cùng những con tàu chở đầy hàng hóa đang trải qua những ngày “đứng ngồi không yên” tại vùng Vịnh.
- Tiêm kích Mỹ chặn đứng tàu chở dầu Iran “liều mình” vượt phong tỏa
- Dịch bệnh trên du thuyền: Nguy cơ bùng phát virus Hanta sau hành trình tại Argentina
- Căng thẳng eo biển Hormuz: Mỹ và Iran đụng độ quân sự dữ dội tại Trung Đông
Vận tải biển và câu chuyện về những con tàu kẹt giữa làn đạn
Hai tháng qua, eo biển Hormuz không còn là con đường giao thương yên bình mà đã trở thành “điểm nóng” với những đợt sóng dữ địa chính trị. Sau thông báo về “Dự án Tự do” ngày 03/05, hy vọng vừa nhen nhóm đã vụt tắt khi chiến dịch bị dừng lại vào ngày 05/05. Những con tàu của CMA CGM hay Maersk phải đối mặt với nguy cơ bị tấn công từ xuồng cao tốc và thiết bị bay không người lái. Hình ảnh tàu kéo Iran áp sát các tàu vận tải ngày 04/05 khiến nhiều người không khỏi lo ngại về quyền tự do hàng hải.
Hiện nay, eo biển Hormuz đang chứng kiến cảnh “nội bất xuất, ngoại bất nhập” khiến hàng nghìn thủy thủ rơi vào tình cảnh mắc kẹt. Tướng Dan Caine chia sẻ số lượng tàu nằm chờ đã lên đến hơn 1.550 chiếc, chở theo đủ loại mặt hàng từ dầu thô đến phân bón. Quy trình kiểm tra gắt gao của IRGC khiến các tàu phải đi sát bờ biển Iran, đối mặt với vô vàn rủi ro pháp lý và an ninh. Để tạo sức ép, Hải quân Mỹ cũng đã triển khai lực lượng phong tỏa, khiến vùng biển càng thêm ngột ngạt.
Không chỉ đe dọa an toàn, cuộc xung đột còn “ngốn” một lượng tiền khổng lồ của các hãng tàu mỗi ngày. Giáo sư Ed Anderson ví von chi phí bảo hiểm tăng từ 1% lên 10% như một gánh nặng quá sức đối với các chủ hàng. Hapag-Lloyd thừa nhận mỗi tuần họ “bốc hơi” 60 triệu USD, một con số đủ để làm rung chuyển bất kỳ doanh nghiệp nào. Những con tàu kẹt lại trong vịnh không chỉ là tài sản mà còn là áp lực tinh thần cực lớn đối với hàng nghìn lao động hàng hải.
Nỗ lực tìm lối thoát trong bối cảnh đàm phán vẫn dậm chân
(Ảnh: Chụp màn hình báo VnExpress)
Dù một vài con tàu như Alliance Fairfax đã thoát đi an toàn vào ngày 04/05 dưới sự hộ tống, nhưng đó chỉ là “muối bỏ bể”. Báo cáo ngày 07/05 cho thấy “sức khỏe” của ông lớn Maersk đã sụt giảm nghiêm trọng với lợi nhuận quý I giảm tới 36%. Thị trường chứng khoán ngay lập tức phản ứng tiêu cực khi cổ phiếu hãng này bốc hơi 3,3% giá trị. Maersk, vốn được coi là “phong vũ biểu” của ngành, đang dự báo về một tương lai đầy sương mù cho năm 2026.
Trong khi đó, giới chuyên gia như ông Kaho Yu cho rằng mọi lời tuyên bố ngoại giao đều cần được kiểm chứng bằng thực tế trên mặt biển. Cuộc gặp ngày 06/05 giữa đại diện Trung Quốc và Iran tuy mang thông điệp hạ nhiệt nhưng chưa đủ để các hãng tàu yên tâm. Các nhà máy lọc dầu và đơn vị giao dịch vẫn đang trong trạng thái “chờ và xem” trước khi quyết định đưa tàu trở lại eo biển. Sự thận trọng là ưu tiên hàng đầu khi những rủi ro tại Hormuz vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt hoàn toàn.
Vận tải biển không giống như hàng không, nó cần một lộ trình phục hồi tính bằng tháng thay vì bằng ngày. Khi các ràng buộc hợp đồng vẫn còn đó, việc khôi phục dòng chảy hàng hóa qua eo biển chiến lược sẽ là một bài toán khó. Những mặt hàng như khí hóa lỏng hay lưu huỳnh có thể được giải phóng sớm, nhưng sự ổn định toàn diện vẫn còn xa vời. Các hãng tàu và thủy thủ vẫn đang ngày đêm mong chờ một tín hiệu hòa bình thực sự để những con tàu lại được tự do vươn khơi.
Theo: VnExpress
