NGHỆ AN — Nông dân xã Vân Du đang liên kết với doanh nghiệp để đưa mía đông lạnh vào chuỗi xuất khẩu sang Hàn Quốc, mở thêm hướng nâng giá trị cây trồng truyền thống.
- Musk trở lại bàn cờ chính trị cùng ông Trump
- Khi lời hứa đi trước một bản án của tòa
- Thất Khê lại chìm trong lũ khi hồ Bản Lải xả khẩn cấp
Ông Phan Văn Hoa, 59 tuổi, ở xóm Đô Diễn, đã có hơn 20 năm gắn bó với cây mía và hiện canh tác 8 sào, cho thu khoảng 240 triệu đồng mỗi năm, lợi nhuận cao gấp 15 lần so với trồng lúa. Từ năm 2025, gia đình ông dành một phần diện tích tham gia liên kết với doanh nghiệp để cung ứng mía đông lạnh phục vụ chuỗi xuất khẩu.
Xã Vân Du có điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng phù hợp với cây mía, tạo thuận lợi cho việc duy trì vùng trồng. Năm nay, bà Nguyễn Thị Hải cũng đăng ký tham gia chuỗi liên kết, hướng đến thay đổi cách sản xuất và nâng chất lượng mía đáp ứng yêu cầu thị trường.
Theo ông Hoa, mía phục vụ xuất khẩu có thời điểm được thu mua với giá 7-7,2 triệu đồng/tấn, cao hơn mía bán cho các nhà máy ép đường. Doanh nghiệp thu mua ngay tại ruộng nên người dân cũng giảm được chi phí vận chuyển sau thu hoạch.
Để đạt tiêu chuẩn xuất khẩu, người trồng phải đầu tư nhiều công sức từ khâu làm đất, bón phân đến dọn lá. ông Hoàng Đức Nga, Chi hội trưởng Chi hội nông dân xóm Đô Diễn cho biết cây mía phải đạt độ đường từ 15 độ trở lên, lóng dài tối thiểu 12cm, mắt thưa, thân to, dáng thẳng, vỏ sáng màu và không sâu bệnh mới đáp ứng yêu cầu.
Mùa mưa bão cũng khiến việc chăm sóc thêm vất vả khi các hộ phải đóng cọc, chăng dây để hạn chế cây bị đổ, gãy hoặc cong thân. Để giữ độ ngọt tự nhiên, người dân thực hiện canh tác hữu cơ, chỉ sử dụng phân gà đã hoai mục và không dùng phân hóa học, phân vô cơ.
Theo bà Nguyễn Thị Thu Hải, chuyên viên Phòng Kinh tế xã Vân Du, địa phương hiện có 82ha mía, trong đó hơn 10ha tại xóm Đô Diễn đang liên kết với doanh nghiệp xuất khẩu. Ông Hoàng Đức Nga, 42 tuổi, Chi hội trưởng Chi hội nông dân xóm Đô Diễn, là người kết nối để cây mía của địa phương có cơ hội tham gia chuỗi xuất khẩu.
Theo ông Nga, nếu chỉ so sánh giá bán, mía xuất khẩu chưa chắc vượt trội so với mía bán cho nhà máy đường. Tuy nhiên, việc tham gia chuỗi giá trị này giúp người dân từng bước thay đổi phương thức sản xuất, chú trọng an toàn và hướng đến canh tác bền vững hơn.
Để đạt chuẩn, nông dân phải bỏ thêm công sức và chi phí cho quy trình chăm sóc cũng như việc chống đổ ngã trong mùa mưa bão. Vì vậy, giá trị của mô hình không chỉ nằm ở mức giá thu mua mà còn ở việc tạo đầu ra ổn định, giảm phần nào sự phụ thuộc vào biến động của thị trường.
Ông Mã Xuân Uyên, Phó Chủ tịch UBND xã Vân Du, cho biết mô hình liên kết xuất khẩu mía được triển khai từ năm 2025 và bước đầu cho thấy tiềm năng, đồng thời tạo thêm việc làm ở các khâu thu hoạch, vận chuyển, sơ chế. Địa phương đang xúc tiến thành lập tổ hợp tác, tiến tới hợp tác xã trồng mía, quy hoạch vùng nguyên liệu xuất khẩu và xây dựng hồ sơ cấp mã số vùng trồng để truy xuất nguồn gốc.
Từ vùng mía truyền thống ở xóm Đô Diễn, người dân đang từng bước làm quen với những yêu cầu cao hơn về chất lượng và quy trình sản xuất. Nếu được tổ chức tốt, việc hình thành vùng nguyên liệu có truy xuất nguồn gốc sẽ tạo nền tảng để cây mía tiếp cận ổn định hơn với thị trường xuất khẩu.
Lê Hà NA ( tổng hợp)
