Chỉ còn vài ngày nữa, tấm “lá chắn” hạt nhân cuối cùng giữa Nga và Mỹ sẽ hết hiệu lực, đẩy thế giới vào một thực tế mới đầy rủi ro và thiếu vắng sự kiểm soát.
- Trộm tiền và xe máy của đồng nghiệp, đối tượng bị bắt khi đang lẩn trốn tại nhà nghỉ
- Lãi suất cho vay mua nhà chạm mốc 14%/năm
- Người đàn ông mất hơn 8,5 tỷ đồng vì lời mời tham gia “câu lạc bộ massage cao cấp” trên ứng dụng hẹn hò
Tấm “lá chắn” cuối cùng lung lay trước giờ hết hạn
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov vừa đưa ra lời cảnh báo đầy sức nặng rằng thế giới sắp bước sang một trạng thái nguy hiểm hơn bao giờ hết. Lý do là hiệp ước New START, vốn được xem là “chốt chặn” cuối cùng kiềm chế kho vũ khí hạt nhân của hai cường quốc Nga và Mỹ, sẽ chính thức hết hiệu lực vào ngày 5-2 tới. Đây là thỏa thuận đặt ra giới hạn cho số lượng đầu đạn hạt nhân và các phương tiện mang phóng mà mỗi nước được sở hữu, vốn đã giúp duy trì sự ổn định chiến lược suốt nhiều thập kỷ qua.
Trong cuộc họp báo ngày 3-2, phía Nga đã nhắc lại đề nghị gia hạn thỏa thuận thêm một năm để các bên có thêm thời gian ngồi lại với nhau. Theo các nhà quan sát, nếu Mỹ tiếp tục im lặng hoặc từ chối, an ninh toàn cầu sẽ đối mặt với một “khoảng trống” quyền lực đáng sợ khi không còn bất kỳ ràng buộc pháp lý nào đối với các kho vũ khí chiến lược tầm xa sau hơn nửa thế kỷ.
“Cuộc chơi” bế tắc vì những đòi hỏi từ nhiều phía
Dù thời gian chỉ còn tính bằng ngày, nhưng các bên vẫn chưa tìm được tiếng nói chung do những toan tính riêng. Tổng thống Mỹ Donald Trump dường như không mấy mặn mà với việc gia hạn New START và bày tỏ mong muốn có một thỏa thuận “ngon lành” hơn, với sự tham gia của cả Trung Quốc. Tuy nhiên, Bắc Kinh đã lập tức lắc đầu từ chối đề xuất này của Washington.
Trong khi đó, Moscow lập luận rằng nếu muốn nói chuyện về kiểm soát hạt nhân, không thể bỏ qua hai thành viên khác của NATO là Pháp và Anh. Nga cho rằng các cuộc tấn công gần đây của Ukraine đã nhắm vào những thành phần của lực lượng răn đe hạt nhân của họ, khiến việc duy trì các cơ chế kiểm chứng cũ trở nên khó khăn. Trước thái độ “lặng thinh” của Mỹ đối với đề nghị gia hạn một năm, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Ryabkov nhận định “việc không có câu trả lời cũng chính là một câu trả lời”.
Nỗi lo chạy đua vũ trang khi lòng tin “bốc hơi”
Nếu tấm màn New START khép lại mà không có gì thay thế, giới chuyên gia lo ngại một cuộc chạy đua vũ trang mới sẽ bùng phát. Cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama, người từng ký hiệp ước này năm 2010, đã gọi đây là sự xóa bỏ vô ích hàng thập kỷ ngoại giao và kêu gọi Quốc hội Mỹ cần có những động thái can thiệp kịp thời. Không chỉ xóa bỏ các giới hạn vật lý, việc hiệp ước hết hạn còn làm suy yếu lòng tin và khả năng xác minh ý định của đối phương, khiến nguy cơ tính toán sai lầm tăng cao.
Hiện tại, phía Nga khẳng định họ đã sẵn sàng cho một “thực tế mới” không còn giới hạn kiểm soát vũ khí. Tuy nhiên, một thế giới thiếu vắng những cam kết răn đe hạt nhân rõ ràng chắc chắn sẽ kém an toàn hơn cho tất cả. Giờ đây, mọi ánh mắt đều đổ dồn về Washington, chờ xem liệu một thỏa thuận vào phút chót có thể cứu vãn được cục diện hay thế giới sẽ phải học cách chung sống với một thực tại mới đầy bất trắc.
Theo: Báo Dân Trí
