Hàng chục ngàn sinh viên thôi học giữa chừng vì nhiều nguyên nhân, từ chọn sai ngành, khó theo kịp chương trình đến khó khăn tài chính và những lựa chọn học tập khác.
- Người đàn ông khuyết tật sống đơn chiếc cần giúp đỡ để chữa bệnh
- Điều gì xảy ra với cơ thể khi bạn uống nước chanh mỗi ngày?
- Chén chè của mẹ và hành trình của người phụ nữ làm bột Việt
TS Nguyễn Quốc Anh (Trường đại học Công nghệ TP.HCM), TS Thái Doãn Thanh (Trường đại học Công Thương TP.HCM), TS Trần Hữu Duy (Trường đại học Đà Lạt) và PGS.TS Bùi Hoài Thắng (Trường đại học Bách khoa,
ĐH Quốc gia TP.HCM) lần lượt nêu quan điểm về nguyên nhân sinh viên rời trường sau năm đầu hoặc bỏ học hẳn. Bên cạnh đó, một cán bộ quản lý của trường đại học tại TP.HCM cho rằng cách tính tỉ lệ thôi học năm đầu theo quy định cũ có thể khiến con số thống kê cao hơn thực tế.
Chọn sai ngành và khó theo kịp chương trình
Trường đại học Công nghệ TP.HCM là trường có tỉ lệ sinh viên thôi học sau năm đầu cao nhất. Theo TS Nguyễn Quốc Anh, Phó hiệu trưởng nhà trường, trường đặt nặng chất lượng đào tạo và chuẩn đầu ra nên chương trình có những yêu cầu nhất định, khiến một bộ phận sinh viên cần thêm thời gian, công sức và sự hỗ trợ để đáp ứng.
Ông cho rằng việc chuyển từ phổ thông lên đại học không hề đơn giản, vì sinh viên phải làm quen cách học mới, chủ động hơn và biết bố trí thời gian. Trong quá trình thích nghi, có sinh viên gặp khó khăn, nhất là ở năm nhất.
Ông Quốc Anh nói: “Một nguyên nhân khác nữa là qua trải nghiệm học tập thực tế, một số sinh viên nhận ra ngành đã chọn chưa thật sự phù hợp với năng lực, sở thích hoặc định hướng nghề nghiệp. Việc các bạn mạnh dạn điều chỉnh lựa chọn cũng là một bước trưởng thành cần thiết để tìm đúng con đường cho bản thân”.
Nhiều trường khác cũng cho là nguyên nhân chính đặt việc chọn nhầm ngành lên hàng đầu. TS Thái Doãn Thanh, Phó hiệu trưởng Trường đại học Công Thương TP.HCM, cho rằng lý do chính là sinh viên trúng tuyển vào ngành không đúng nguyện vọng, rồi thôi học để thi lại vào ngành mình mong muốn. Ngoài ra, ông chỉ ra các nguyên nhân như năng lực không theo kịp chương trình, thiếu chịu khó hoặc sao nhãng vì việc khác.
Về tài chính, ông Thanh nói thêm: “Vấn đề tài chính cũng có nhưng chỉ là phần nhỏ do trường và Nhà nước có chính sách hỗ trợ. Chất lượng đầu vào cũng là một phần rất nhỏ bởi có những sinh viên bỏ học dù kết quả khá chứ không phải yếu”.
TS Trần Hữu Duy, Phó hiệu trưởng Trường đại học Đà Lạt, cho biết sau một năm học, sinh viên nhận ra ngành không phù hợp hoặc năng lực của mình chưa đáp ứng được ngành đó. Ông Ông nêu ví dụ về một sinh viên đam mê công nghệ thông tin nhưng nền tảng toán chưa đủ, học đuối, nản rồi bỏ học. Theo ông, điểm đầu vào của trường những năm gần đây tăng lên nên yếu tố đầu vào thấp chưa phù hợp với thực tế của trường.
Từ gia đình khó khăn đến con nhà khá giả
Các trường cho biết hoàn cảnh tài chính tác động đến cả hai nhóm: có sinh viên không đủ điều kiện theo học, nhưng cũng có sinh viên xuất thân khá giả vẫn nghỉ.
Ông Duy cho biết phần nhiều sinh viên của trường đến từ các tỉnh miền Trung và Tây Nguyên. Có sinh viên xin nghỉ do kinh tế khó khăn, chuyển sang học nghề hoặc khóa học ngắn hạn để sớm đi làm.
Ở chiều ngược lại, PGS.TS Bùi Hoài Thắng, Trưởng phòng đào tạo Trường đại học Bách khoa (ĐH Quốc gia TP.HCM), cho biết tại trường, sinh viên có gia đình khá giả là nhóm thôi học nhiều hơn cả. Ông nêu tình trạng rất nhiều thí sinh trúng tuyển có chứng chỉ quốc tế không nhập học, hoặc nhập học nhưng không theo học.
Ông Thắng phân tích: “Trường xét tuyển theo điểm số và những sinh viên này vào trường bằng ý định riêng. Các bạn nhập học ở trường chỉ là bước đệm bảo chứng để các bạn du học ở các đại học nước ngoài”.
Ông Thắng cho rằng nếu sinh viên thật sự quyết tâm, nhà trường luôn có giải pháp động viên và hỗ trợ. Chẳng hạn, sinh viên gặp khó khăn trong học tập được các bạn khác hỗ trợ học nhóm, còn khó khăn tài chính có thể vay từ chương trình bảo lãnh vay học phí và lãi suất của cựu sinh viên trường.
TS Nguyễn Quốc Anh cho biết Trường đại học Công nghệ TP.HCM đang tăng cường tư vấn học tập, hướng nghiệp và đồng hành cùng sinh viên ngay từ năm nhất. Mục tiêu là giúp sinh viên hiểu rõ hơn về ngành nghề, gỡ vướng mắc kịp thời và có lộ trình học phù hợp.
Theo ông, sinh viên còn băn khoăn về ngành được tư vấn điều chỉnh hướng đi theo đúng quy định, còn người gặp khó khăn trong học tập được củng cố kiến thức để dần đáp ứng chương trình.
Một cán bộ quản lý của một trường đại học tại TP.HCM cho rằng Thông tư số 01/2024/TT-BGDĐT còn bất cập ở cách tính tỉ lệ thôi học năm đầu. Theo người này, số người học bị xếp vào diện thôi học có thể gồm cả trường hợp tạm ngừng, bảo lưu kết quả, thực hiện nghĩa vụ quân sự hoặc các trường hợp khác chưa chấm dứt việc học.
Việc xác định thời điểm ngừng học có thuộc năm đầu hay không cũng có thể gây khó khăn, dễ dẫn tới ghi nhận nhầm. Vì vậy, con số thôi học năm đầu có thể cao hơn thực tế, làm giảm tính khách quan và độ tin cậy khi dùng chỉ số này để đánh giá, quản lý, kiểm định cũng như cải tiến chất lượng đào tạo.
Nguyễn Quế (tổng hợp)
