Nghệ An, Báo Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh tổ chức diễn đàn phát triển vùng nguyên liệu dứa, chanh dây, hướng đến hình thành chuỗi sản xuất gắn với chế biến và xuất khẩu.
- Mỗi người có một nhịp thức giấc riêng
- Bắt tạm giam thanh niên dùng gậy chặn taxi, đập phá xe ở Cần Thơ
- Nghệ An nghiên cứu kết nối hàng không với Trung Quốc
Ngày 12/11/2026, diễn đàn “Phát triển nguyên liệu dứa và chanh dây đáp ứng nhu cầu chế biến và xuất khẩu tại vùng Bắc Trung Bộ” được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến. Sự kiện có sự tham gia của đại diện cơ quan quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp, hợp tác xã và người sản xuất.
Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Văn Đệ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An, cho rằng Bắc Trung Bộ nói chung và Nghệ An nói riêng có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển nông nghiệp hàng hóa quy mô lớn. Diện tích tự nhiên rộng, địa hình và điều kiện sinh thái đa dạng là những lợi thế để địa phương xây dựng vùng nguyên liệu dứa, chanh dây gắn với chế biến và tiêu thụ.
Tỉnh cam kết tiếp tục đồng hành với doanh nghiệp, nhà đầu tư, hợp tác xã và người dân thông qua các chính sách hỗ trợ, tạo điều kiện thu hút đầu tư vào sản xuất, chế biến nhằm nâng cao giá trị nông sản.
Ông Nguyễn Văn Đệ cũng đề nghị các địa phương đánh giá đúng tiềm năng của từng khu vực để xác định vùng trồng phù hợp. Những vấn đề cần được quan tâm gồm lựa chọn giống, ứng dụng khoa học công nghệ, hoàn thiện quy trình canh tác, xây dựng mã số vùng trồng và truy xuất nguồn gốc.
Từ góc độ quản lý ngành, ông Nguyễn Quý Dương, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), đánh giá cao định hướng phát triển hai loại cây trồng này tại Nghệ An và các tỉnh Bắc Trung Bộ. Theo ông, dứa và chanh dây vừa có tiềm năng phục vụ công nghiệp chế biến, vừa có khả năng mở rộng xuất khẩu quả tươi.
Hiện Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang xây dựng các chương trình phát triển cây trồng nhằm góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số. Trong đó, dứa được xác định là một trong bốn loại cây ăn quả ưu tiên phát triển nhờ lợi thế thị trường và khả năng gia tăng giá trị xuất khẩu.
Tuy nhiên, việc mở rộng vùng nguyên liệu cần đi cùng ba nhiệm vụ quan trọng: chuẩn hóa nguồn giống, hoàn thiện quy trình canh tác và phát triển thị trường xuất khẩu. Ông Dương cho rằng nếu thiếu một trong những yếu tố này, hiệu quả phát triển vùng trồng sẽ khó đạt như kỳ vọng.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Phạm Quốc Liêm, Phó Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty CP Nông nghiệp U&I (UNIFARM), cho biết thị trường dứa thế giới vẫn còn nhiều dư địa. Nhu cầu nhập khẩu mặt hàng này hiện đạt khoảng 6,1 tỷ USD, trong đó dứa tươi chiếm khoảng 3,5 tỷ USD, còn sản phẩm chế biến đạt khoảng 2,6 tỷ USD.
Việt Nam hiện có khoảng 60.000 ha dứa, riêng Nghệ An khoảng 3.000 ha. Đối với phân khúc dứa tươi, ông Liêm đề xuất tập trung khai thác sáu thị trường tiềm năng gồm Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Nga, UAE và Saudi Arabia, với tổng giá trị nhập khẩu dứa khoảng 564,6 triệu USD.
Giống dứa MD2 được đánh giá có nhiều lợi thế nhờ vị ngọt, ít chua, ruột vàng và khả năng bảo quản tương đối thuận lợi trong quá trình vận chuyển. Dù vậy, để đáp ứng yêu cầu xuất khẩu, sản phẩm cần có chất lượng đồng đều, quy trình chăm sóc thống nhất và bảo đảm các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm.
Không chỉ mở rộng diện tích, cần bảo đảm đầu ra
Theo ông Liêm, phát triển dứa tươi không thể thực hiện theo phong trào. Diện tích sản xuất cần được tính toán dựa trên nhu cầu thực tế của thị trường, kế hoạch thu mua và năng lực tiêu thụ của doanh nghiệp. Nếu thiếu sự chuẩn bị từ đầu, người trồng có thể gặp khó khăn khi sản lượng tăng nhưng đầu ra không tương xứng.
Cùng bàn về hiệu quả canh tác, ông Đinh Cao Khuê, Phó Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam, Tổng Giám đốc Công ty CP Thực phẩm xuất nhập khẩu Đồng Giao (DOVECO), cho biết giống dứa MD2 được khuyến nghị trồng với mật độ khoảng 65.000-70.000 cây/ha nhằm nâng cao năng suất và giảm chi phí làm cỏ.
Thực tế tại một số vùng trồng ở Nghệ An cho thấy, năng suất dứa có thể đạt 50-60 tấn/ha nếu người dân tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật. Lợi nhuận ước đạt khoảng 150-200 triệu đồng/ha, song để duy trì hiệu quả này, người trồng cần được hướng dẫn kỹ thuật, bảo đảm chất lượng đầu vào và có sự liên kết chặt chẽ với đơn vị thu mua.
Với chanh dây, việc lựa chọn địa bàn sản xuất phù hợp cũng là vấn đề được các chuyên gia lưu ý. TS. Nguyễn Thị Bích Ngọc, Phó Viện trưởng Viện Bảo vệ thực vật, cho biết đến cuối năm 2025, diện tích chanh dây cả nước đạt khoảng 12.600 ha, sản lượng trên 178.500 tấn. Riêng 10 tháng năm 2025, giá trị xuất khẩu mặt hàng này đã vượt 202 triệu USD.
Dù có nhiều cơ hội phát triển, chanh dây không phải loại cây phù hợp với mọi địa bàn. Theo TS. Ngọc, lợi thế của vùng Bắc Trung Bộ tập trung tại một số tiểu vùng miền núi, vùng cao phía Tây Nghệ An, Hà Tĩnh và Quảng Trị.
Do đó, trước khi mở rộng diện tích, các địa phương cần rà soát điều kiện sinh thái, thổ nhưỡng, nguồn nước và hạ tầng phục vụ sản xuất. Việc lựa chọn vùng trồng phải dựa trên điều kiện thực tế, tránh tình trạng mở rộng đồng loạt khi khả năng canh tác và tiêu thụ chưa được bảo đảm.
Phát biểu kết luận diễn đàn, PGS.TS. Lê Quốc Doanh, nguyên Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Chủ tịch Hội Làm vườn Việt Nam, bày tỏ ấn tượng trước tốc độ phát triển vùng dứa tại Nghệ An. Chỉ sau hơn một năm, diện tích dứa của tỉnh đã đạt khoảng 3.000 ha.
Theo ông Doanh, kết quả này không chỉ thể hiện qua diện tích mà còn cho thấy quyết tâm của địa phương, phương thức tổ chức sản xuất và sự tham gia cụ thể của doanh nghiệp.
Để vùng nguyên liệu phát triển ổn định, ông đề nghị các địa phương chủ động rà soát quy hoạch, tiếp nhận thông tin về kỹ thuật, thị trường và phương thức liên kết để xây dựng kế hoạch sản xuất phù hợp. Bên cạnh đó, các đơn vị thuộc Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam cần phối hợp với địa phương và doanh nghiệp tổng kết kinh nghiệm thực tiễn, xây dựng các gói kỹ thuật đồng bộ nhưng đơn giản, dễ hiểu, dễ áp dụng để phục vụ tập huấn và chuyển giao cho người dân.
Với dứa và chanh dây, mở rộng diện tích mới là bước đầu của quá trình phát triển ngành hàng. Khi quy hoạch, kỹ thuật sản xuất và liên kết tiêu thụ được triển khai đồng bộ, vùng nguyên liệu mới có cơ sở duy trì hiệu quả, đồng thời đáp ứng tốt hơn yêu cầu của công nghiệp chế biến và thị trường xuất khẩu.
Nguyễn Hiền (tổng hợp)
