Từ ngày 1/9, Quảng Ninh chính thức trở thành thành phố trực thuộc Trung ương thứ 8 của Việt Nam. Tuy nhiên, theo người đứng đầu địa phương, điều đáng quan tâm không chỉ là sự thay đổi về tên gọi, mà là câu hỏi người dân sẽ được hưởng lợi gì từ bước chuyển mới.
- Tài xế taxi bị nhóm khách đuổi đánh giữa đường
- Hàng trăm thi thể vô danh được chôn tập thể
- Năm năm lẩn trốn của người đàn ông đổi cả tên họ
Nghị quyết số 36/2026/QH16 về việc thành lập thành phố Quảng Ninh vừa được Quốc hội thông qua và chính thức có hiệu lực từ hôm nay, 1/9. Tại kỳ họp bất thường ngày 24/8, toàn bộ 478/478 đại biểu Quốc hội khóa XVI có mặt biểu quyết tán thành, tạo nên sự đồng thuận tuyệt đối.
Thành phố Quảng Ninh được thành lập trên cơ sở giữ nguyên toàn bộ địa giới của tỉnh cũ, với diện tích 6.231,27km², dân số hơn 1,52 triệu người và 54 đơn vị hành chính cấp xã.
Trong các phiên thảo luận trước đó, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh Quản Minh Cường cho biết ông “trăn trở, đau đáu” trước câu hỏi người dân đặt ra: “Lên thành phố thì được gì và thành phố thì khác gì tỉnh?”. Đây cũng là thành phố trực thuộc Trung ương duy nhất của cả nước có cả biên giới đất liền và biên giới biển với Trung Quốc.
Từ thay đổi hành chính đến bài toán chất lượng sống
Trước Quảng Ninh, Việt Nam có 7 thành phố trực thuộc Trung ương gồm Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, TP Hồ Chí Minh, TP Huế, Cần Thơ và Đồng Nai. Việc thành lập thành phố Quảng Ninh nằm trong chủ trương tổ chức lại không gian phát triển đô thị theo định hướng của Bộ Chính trị và các nghị quyết của Trung ương, sau quá trình chuẩn bị và thẩm định về pháp lý, tiêu chuẩn.
Theo bà Trần Thị Kim Nhung, Ủy viên Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Quốc hội, đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ninh, địa phương đáp ứng đầy đủ 7/7 tiêu chí và 5/5 điều kiện theo quy định để trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.
Đáng chú ý, đề án không chia tách hay sáp nhập thêm địa giới hành chính. Toàn bộ không gian của tỉnh cũ được giữ nguyên nhằm bảo đảm sự ổn định chiến lược và kết nối hạ tầng từ vùng ven biển tới các đặc khu, khu vực biên giới. HĐND và UBND tỉnh cũng được chuyển đổi trực tiếp thành HĐND, UBND thành phố, không gây xáo trộn lớn về tổ chức bộ máy.
Điểm đáng chú ý là thành phố mới được xây dựng từ một địa phương từng phụ thuộc nhiều vào khai thác than.
Nguyên Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh Nguyễn Duy Hưng từng nhắc lại câu chuyện địa phương tự bỏ vốn đầu tư cao tốc ra Móng Cái, kết nối với Hải Phòng, thay vì chờ đợi hoàn toàn vào nguồn lực từ Trung ương. Đây được xem là bước chuyển khỏi tư duy “xin – cho” từng phổ biến.
Quy mô kinh tế của Quảng Ninh cũng đã có những thay đổi lớn. Năm 2025, GRDP của địa phương đạt hơn 368.000 tỷ đồng, tương đương gần 14,7 tỷ USD. Tăng trưởng GRDP năm 2025 đạt 11,89%. Trong 6 tháng đầu năm 2026, mức tăng tiếp tục đạt 11,11%, đứng thứ 4 cả nước.
Tuy vậy, quy mô kinh tế và những công trình lớn chưa phải là thước đo duy nhất cho một thành phố trực thuộc Trung ương. Theo bà Nguyễn Thị Thu Hà, đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ninh, điều quan trọng còn nằm ở chất lượng quản trị và mức độ hạnh phúc của người dân.
Đó cũng là vấn đề mà Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh Quản Minh Cường cho rằng “đòi hỏi toàn hệ thống chính trị” cùng giải quyết, bởi những thay đổi thực chất không tự động xuất hiện chỉ từ việc chuyển đổi tên gọi hành chính. Khi tấm biển “tỉnh” được thay bằng “thành phố”, hành trình mới của Quảng Ninh cũng mới thực sự bắt đầu. Và câu hỏi lớn nhất vẫn là: sự thay đổi ấy sẽ mang lại điều gì cụ thể cho người dân.
Nguyễn Hiền (tổng hợp)
