Quan hệ Mỹ – Iran: “Chìa khóa” hòa bình nằm ở vịnh Ba Tư

Giữa lúc tiếng súng tạm yên, hôm nay 10/5, Iran đã gửi “tối hậu thư” phản hồi Mỹ, khẳng định đàm phán là để bảo vệ người dân chứ không phải chuyện “giương cờ trắng”.

Quan hệ Mỹ – Iran và lời khẳng định từ Tehran

Ngày 10/5/2026, câu chuyện về “lửa và nước” giữa Mỹ và Iran lại thêm một chương mới đầy kịch tính khi Tổng thống Masoud Pezeshkian lên tiếng về các cuộc đàm phán. Ông Pezeshkian nói thẳng rằng đàm phán là để bảo vệ quyền lợi của người dân chứ tuyệt nhiên không có chuyện Iran “bó tay chịu trói” hay khuất phục trước bất kỳ sức ép nào. Trong cuộc họp với lực lượng tái thiết sau những đổ nát của cuộc xung đột hồi tháng 2, vị lãnh đạo này nhấn mạnh mục tiêu duy nhất là bảo vệ lợi ích quốc gia bằng thái độ kiên định nhất.

Cùng ngày, Iran đã chính thức trao phản hồi về đề xuất chấm dứt xung đột của Mỹ cho phía Pakistan – bên “làm mối” trung gian giữa hai đối thủ. Hãng thông tấn IRNA tiết lộ rằng “món quà” phản hồi này tập trung vào việc dập tắt lửa chiến tranh đang âm ỉ trong khu vực. Iran đặc biệt quan tâm đến chuyện “an cư lạc nghiệp” trên biển, yêu cầu phải đảm bảo an ninh hàng hải tại vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz thì mới tính đến chuyện nói tiếp về hạt nhân hay các lệnh trừng phạt đang bủa vây.

Không đứng ngoài cuộc, ông Ebrahim Rezaie từ Ủy ban An ninh Quốc hội cũng gửi đến Mỹ những thông điệp “đanh thép”. Ông cho rằng Washington đang bị “lún sâu vào vũng lầy” do chính mình đào ra và thời gian không còn đứng về phía người Mỹ. Lời nhắn nhủ từ phía Iran rất rõ ràng: Mỹ cần phải biết cách “nhập gia tùy tục” với trật tự mới tại khu vực nếu muốn thoát khỏi tình cảnh hiện tại. Những tuyên bố này cho thấy Tehran vẫn đang giữ một cái đầu lạnh và tư thế rất “cứng” trên bàn cờ chính trị.

Những hy vọng mới từ vai trò “ông mai” Pakistan

Dù không khí có vẻ căng thẳng, nhưng ông Faisal Niaz Tirmizi, Đại sứ Pakistan tại Nga, lại mang đến những tin tức “mát lành” hơn vào ngày 10/5. Ông khẳng định đàm phán chưa bao giờ đứt đoạn, vì “ngõ cụt” chỉ xuất hiện khi hai bên không thèm nhìn mặt nhau, còn đằng này họ vẫn đang nhắn gửi qua lại nhờ Pakistan. Vị đại sứ tin rằng sự kiên trì này sớm muộn cũng hái được quả ngọt, dù đôi khi quá trình thương lượng có thể kéo dài “đằng đẵng” nhiều năm trời như một bộ phim dài tập.

Thực tế, tình hình đã bớt “nóng” hơn kể từ sau lệnh ngừng bắn vào ngày 08/4 dưới sự thu xếp của Islamabad. Đặc biệt là sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump quyết định gia hạn lệnh này mà không ấn định ngày kết thúc, mở ra một lối thoát ngoại giao cho cả hai bên. Hiện tại, các nhà đàm phán đang soi xét một bản ghi nhớ “gọn nhẹ” chỉ có một trang nhưng chứa tới 14 điểm cốt tử. Đây được ví như lộ trình để gỡ bỏ các rào cản từ quân sự đến kinh tế đang thắt chặt khu vực này.

Nếu mọi chuyện “xuôi chèo mát mái” theo bản dự thảo 14 điểm, eo biển Hormuz sẽ sớm được khơi thông, giải tỏa cơn khát giao thương. Đây là bước đi quan trọng nhất để chính thức kết thúc chuỗi ngày đối đầu quân sự bắt đầu từ cuối tháng 2. Dù còn nhiều vấn đề gai góc phía trước, nhưng việc hai bên vẫn chịu ngồi lại (dù là gián tiếp) đã là một tín hiệu đáng mừng cho một Trung Đông vốn đã quá mệt mỏi vì tiếng súng và những lệnh trừng phạt kéo dài.

Theo: báo Dân trí