các nhà khoa học cảnh báo hiện tượng mất nhiễm sắc thể Y ở nam giới cao tuổi có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch và ung thư nghiêm trọng.
- Hôn nhân trong thời đại mới: Khi lời hứa trăm năm đối mặt với thử thách của tự do cá nhân
- Băng nhóm dàn cảnh cướp giật tài sản bị triệt phá ở Cần Thơ
- Quỹ bình ổn xăng dầu sắp “hụt hơi”, chỉ còn trụ được 15 ngày
Nhiễm sắc thể Y dần biến mất khi nam giới bước vào tuổi già
Nghiên cứu mới công bố cho thấy nam giới khi già đi thường đối mặt với hiện tượng mất nhiễm sắc thể Y trong một số tế bào. Đây được gọi là tình trạng khảm sinh học, khi cơ thể tồn tại song song những tế bào bình thường và tế bào đã mất đi nhiễm sắc thể này. Thống kê cho thấy khoảng 40% nam giới ở tuổi 60 gặp tình trạng này, và con số này tăng lên đến 57% khi họ bước sang tuổi 90.
Nguyên nhân của hiện tượng này bắt nguồn từ việc nhiễm sắc thể Y rất dễ xảy ra sai sót trong quá trình phân bào. Khi tế bào chuẩn bị chia tách, nhiễm sắc thể Y đôi khi bị bỏ lại và không được truyền sang các tế bào con. Bên cạnh quy luật tự nhiên, các yếu tố môi trường như hút thuốc lá hoặc tiếp xúc chất gây ung thư cũng thúc đẩy nhanh quá trình mất mát di truyền này.
Các mô có tốc độ phân chia nhanh như hệ tạo máu hay cơ quan nội tạng thường chịu ảnh hưởng rõ rệt nhất. Trong quá khứ, giới khoa học từng xem nhẹ sự thay đổi này vì nhiễm sắc thể Y chứa khá ít gen so với các nhiễm sắc thể khác. Tuy nhiên, quan điểm này đang thay đổi khi các bằng chứng mới cho thấy nó ảnh hưởng trực tiếp đến tuổi thọ của phái mạnh.
Nhiễm sắc thể Y và những cảnh báo về các loại bệnh mãn tính
Các nghiên cứu dịch tễ học gần đây đã chỉ ra mối liên hệ đáng lo ngại giữa sự mất mát di truyền này với nhiều bệnh mạn tính. Nam giới có tỷ lệ tế bào thiếu nhiễm sắc thể Y cao thường đối mặt với nguy cơ đau tim và suy giảm chức năng thận. Thậm chí, hiện tượng này còn xuất hiện với tần suất cao ở những bệnh nhân mắc Alzheimer hoặc tử vong do Covid-19.
Các thí nghiệm trên động vật củng cố giả thuyết rằng sự mất mát này không chỉ là dấu hiệu lão hóa mà còn trực tiếp gây bệnh. Khi cấy tế bào máu thiếu nhiễm sắc thể Y vào chuột, chúng nhanh chóng xuất hiện các triệu chứng suy tim. Thực tế, nhiễm sắc thể Y chứa nhiều gen biểu hiện ở nhiều mô và các RNA không mã hóa giúp kiểm soát hoạt động của toàn bộ bộ gen.
Câu hỏi liệu đây là nguyên nhân trực tiếp hay chỉ là dấu hiệu của sự hư tổn tế bào vẫn đang được giải mã. Khoảng một phần ba nguy cơ mất nhiễm sắc thể Y liên quan đến yếu tố di truyền, tác động đến chu kỳ tế bào và nguy cơ ung thư. Các nhà khoa học kỳ vọng việc giải mã hoàn chỉnh cấu trúc này sẽ giúp phát hiện sớm và can thiệp kịp thời các bệnh lý ở nam giới.
Theo: Báo Dân trí
