Một chữ ký cấp phép và 355 triệu đồng tiền cảm ơn ở Lào Cai

C03, Bộ Công an đề nghị truy tố cựu Phó chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai Lê Ngọc Hưng cùng 30 bị can trong vụ án xảy ra tại VTM và VNS, liên quan nhiều sai phạm trong quản lý tài sản nhà nước và cấp phép xuất khẩu quặng sắt.

Chuỗi vi phạm trải dài từ gói thầu EPC tại nhà máy Gang thép Lào Cai năm 2009 cho đến các hợp đồng cấp phép xuất khẩu quặng sắt trong giai đoạn 2015–2020. Thiệt hại xác định từ hai nhóm sai phạm chính lên tới hơn 244 tỉ đồng từ gói thầu và hơn 434 tỉ đồng từ việc bán quặng dưới giá thị trường.

VNS, doanh nghiệp 100% vốn nhà nước, cùng Công ty Khoáng sản Lào Cai và Công ty Côn Minh của Trung Quốc góp vốn thành lập VTM. Năm 2009, các cổ đông đồng ý để Công ty Côn Minh thực hiện gói thầu EPC tại nhà máy Gang thép Lào Cai với mức giá 160 triệu USD – trong khi nhiều nhà thầu khác đang chào từ 126 đến gần 144 triệu USD.

Ông Mai Văn Tinh, cựu Chủ tịch VNS, về sau khai nhận mức giá 160 triệu USD không có cơ sở, và kết luận điều tra xác định hành vi để Công ty Côn Minh thực hiện gói thầu đã gây thiệt hại hơn 244 tỉ đồng cho nhà nước, riêng phần VNS chịu là hơn 234 tỉ đồng.

Trong hoạt động kinh doanh của VTM, ông Bùi Thanh Bình, Trợ lý HĐQT VNS kiêm Tổng giám đốc VTM, đã ký 30 hợp đồng bán quặng sắt với 18 doanh nghiệp trong nước và thực hiện 25 hợp đồng với tổng trị giá hơn 2.950 tỉ đồng, thấp hơn giá thị trường, gây thiệt hại hơn 434 tỉ đồng. Đổi lại, 8 doanh nghiệp đã đưa hối lộ cho ông Bình tổng cộng 53 tỉ đồng.

Sau khi mua được quặng dưới giá thị trường, một số doanh nghiệp còn muốn xuất lô hàng này sang Trung Quốc và nhờ ông Nguyễn Ngọc Khiêm can thiệp. Ông Khiêm đến gặp Phó chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai Lê Ngọc Hưng và Giám đốc Sở Công thương Đỗ Trường Giang, đề nghị cấp hạn mức xuất khẩu quặng sắt cho nhóm doanh nghiệp thân quen – và được chấp thuận.

Kết luận điều tra ghi lại từng khoản tiền chuyển tay: doanh nghiệp cảm ơn ông Hưng 355 triệu đồng và ông Giang 500 triệu đồng. Ông Khiêm nhận tổng cộng 4,25 tỉ đồng cùng 100.000USD, tặng lại cho ông Hưng 100 triệu và ông Giang 50 triệu đồng, phần còn lại ông Khiêm hưởng lợi bất chính 4,1 tỉ đồng và 100.000USD.

C03 đề nghị truy tố ông Bùi Thanh Bình với 3 tội danh gồm nhận hối lộ, vi phạm quy định về quản lý tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí và thiếu trách nhiệm gây thiệt hại cho tài sản nhà nước; ông Lê Ngọc Hưng và ông Đỗ Trường Giang bị cáo buộc tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ; ông Nguyễn Ngọc Khiêm bị đề nghị truy tố tội lợi dụng ảnh hưởng với người có chức vụ, quyền hạn để trục lợi. Trong số 31 bị can, 16 người bị đề nghị truy tố về tội vi phạm quy định quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát – đứng đầu là ông Mai Văn Tinh, người trước đó đã bị phạt 6 năm tù trong vụ gang thép Thái Nguyên.

Nguyễn Hiền (tổng hợp)